«Ισλανδία του Αιγαίου» χαρακτήρισαν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» τη χώρα σε πρόσφατο προκλητικό άρθρο όπου προδικάζουν τη χρεοκοπία της. Οι αναλογίες βέβαια με την Ισλανδία κάθε άλλο παρά φανερές είναι, αφού μάλιστα οι ελληνικές τράπεζες χαρακτηρίζονται ως οι λιγότερο εκτεθειμένες στα τοξικά χρεόγραφα, αν και δεν είναι σαφές πόσο εκτεθειμένες είναι στο βαλκανικό κερδοσκοπικό ντόμινο που σήμερα πια παίρνει αρνητική φορά.
Παρ' όλο που ο δείκτης των ξένων προς τα ίδια κεφάλαια είναι λιγότερος από το μισό του αντίστοιχου δείκτη των βρετανικών τραπεζών, κάτι τέτοιο καθόλου δεν δείχνει να ενδιαφέρει τους διεθνείς «εκτιμητές» και «αξιολογητές» χωρών και οικονομιών. Ποιοι είναι όμως αυτοί που «κρίνουν», «αξιολογούν» και «εκτιμούν»;
Το alter ego των κερδοσκόπων
Στις αρχές της δεκαετίας του '70 ψηφίστηκε στο Αμερικάνικο Κογκρέσο ο λεγόμενος νόμος Μπράντεϊ από το όνομα του τότε υφυπουργού Οικονομικών της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Σύμφωνα με αυτό το νόμο, η κυβέρνηση αποποιούνταν τη διαπραγμάτευση και την… αναδιαπραγμάτευση του τρόπου πληρωμής των χρεωμένων στις ΗΠΑ χωρών την οποία αναλάμβαναν ιδιωτικές επενδυτικές εταιρείες.
Από τότε χαράχτηκε ένας διεθνής δρόμος για όλους τους διεθνείς κερδοσκόπους από τις «καθωσπρέπει» τράπεζες μέχρι τους προγόνους των σημερινών επιθετικών funds. Μεγάλοι οίκοι του εξωτερικού, όπως η Goldman Sachs, η Deutsche Bank, η Citi και άλλες, συμμετέχουν είτε για λογαριασμό πελατών τους, π.χ. hedge funds, είτε απευθείας, σύμφωνα με στελέχη τραπεζών σε σύνθετη διαδικασία όπου οι κερδοσκόποι «δανείζονται» και «ρευστοποιούν» στις διεθνές αγορές χρήματος τα ομόλογα των υπό… μάσηση χωρών. Και στο όνομα της χρηματοδότησής τους παίζουν με τις διαφορές επιτοκίων και πολλαπλασιάζουν τα κέρδη τους, χρεώνοντας το λογαριασμό στις οικονομίες των χωρών των οποίων το εξωτερικό χρέος (όπως και η εξάρτηση από τις αγορές) μεγαλώνει. Παίρνοντας τεράστιες προμήθειες στελέχη που διαπλέκονται πολλές φορές άμεσα ή έμμεσα με το κερδοσκοπικό παιχνίδι αξιολογούν αυτούς που πρόκειται να αρμέξουν!
Πρόκειται για τους ίδιους οίκους που αξιολογούσαν ως ανθηρή την αγορά των επισφαλών στεγαστικών δανείων και που έπεσαν τελείως έξω στις προβλέψεις τους με το ξέσπασμα της κρίσης τον Οκτώβρη του 2008. Είναι δε χαρακτηριστικό πως η Goldman Sachs, όπως πλέον γίνεται σήμερα γνωστό, ήταν ο οίκος που διαπραγματεύτηκε και εγγυήθηκε τη νομισματική προσαρμογή της δραχμής στο ευρώ το 2000. Συνεπώς, όλοι αυτοί γνώριζαν πολύ καλά τις όποιες αποκλίσεις των οικονομιών αλλά και τις διάφορες δημιουργικές λογιστικές (αλχημείες) με τις οποίες οι προηγούμενες κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ δημιούργησαν την εικόνα της «ισχυρής οικονομίας».
Το στρίμωγμα ενός λαού
Θα ήταν ίσως λιγότερο οδυνηρά τα πράγματα για τη χώρα και το λαό αν η πίεση προς τη χώρα έμενε απλά στο κερδοσκοπικό παιχνίδι (διόλου αμελητέο) και αν η Ελλάδα δεν πρωταγωνιστούσε σε ένα παγκόσμιο αλλά και ενδοευρωπαϊκό πιο βρόμικο, «αιματηρό» θέατρο. Σε ένα θέατρο όπου οι φρέσκοι κυβερνητικοί κομπάρσοι, φιλώντας εκεί που έφτυναν πριν, παρουσίασαν ένα εξωτερικό έλλειμμα λίγο ψηλότερο από αυτό της Νέας Δημοκρατίας, προσφέροντας την οικονομία ως Ιφιγένεια στους κυρίαρχους των Βρυξελλών για να δικαιολογηθεί και νομιμοποιηθεί η άγρια αντιλαϊκή επίθεση που ετοίμαζαν μετά την άνετη νίκη στις εκλογές του Οκτώβρη.
Είναι πολύ πιθανό στην οίησή τους αυτή να δώσουν τα αντιλαϊκά διαπιστευτήρια να μη λογάριασαν ότι το μαλακό υπογάστριο της ΕΕ, η χώρα που ανέλαβαν να κυβερνήσουν δηλαδή, χρησιμοποιείται σήμερα παραδειγματικά προς διάφορες κατευθύνσεις. Οι Γερμανοί, που έχουν διακηρύξει τη σαφή γραμμή τής μη υποστήριξης των κλυδωνιζόμενων ζωνών της ΕΕ από πέρυσι ακόμη και αδυνατώντας να αντιταχτούν στο εθνικό πρόγραμμα της κυβέρνησης Σαρκοζί (60 δισ. ευρώ) για την ανόρθωση της γαλλικής οικονομίας, αφού παρόμοιο έχουν ήδη ξεκινήσει και οι ίδιοι για τη γερμανική οικονομία, ξεσπαθώνουν ενάντια στην ελληνική οικονομία και κουνούν το απειλητικό τους δάχτυλο προς την κατεύθυνση της επιτήρησης από το ΔΝΤ.
Με δυο λόγια η χώρα, συνεργία τής «εθνικά υπερήφανης» κυβέρνησής της, είναι το πρώτο φανερό θύμα της «επανεθνικοποίησης» (sic) της οικονομικής πολιτικής της ΕΕ, όπως ονομάζεται στη γνωστή ξύλινη γλώσσα των αναλυτών η ουσιαστική αποσυγκρότηση της ενιαίας –αν υπήρξε ποτέ ως τέτοια- οικονομικής πολιτικής της ευρωζώνης. Τι νόημα όμως έχει η ενότητα της ευρωζώνης όταν στο πλαίσιό της «πάλλονται» οικονομίες όπως αυτή της Ουγγαρίας, της Λετονίας, της Πολωνίας;
Το μήνυμα προς τις χώρες της διεύρυνσης αλλά και τις χώρες της ενδιάμεσης γραμμής (Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία) είναι σαφές, με τη διαφορά ότι η θέση αυτών των χωρών (και πριν γίνουν μέλη της ΕΕ) ήταν διαφορετική από αυτή της χώρας μας. Αυτή η οργή των ευρωπαίων (και ειδικά γερμανικής κατεύθυνσης) επιτρόπων είναι μήπως άσχετη με τις επαναξιολογήσεις της βαλκανικής (και όχι μόνον) οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ; Κυβέρνηση για την οποία στάζουν μέλι οι δεξιές και αμερικανόδουλες κυβερνήσεις της Πολωνίας, της Τσεχίας και της Βουλγαρίας; Το είδαμε και από τηλεοράσεως...
Ομως η Ελλάδα χρησιμοποιείται και στην αντιπαράθεση ΗΠΑ και ΕΕ. Και πέρυσι είχαν δημοσιευθεί πέραν του Ατλαντικού άρθρα για τα τρωτά σημεία της ευρωζώνης. Οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» έσταξαν και πάλι φαρμάκι για τη χώρα μας (μια χώρα που προκαλεί, λέει, ρωγμές στη συνοχή της ευρωζώνης) και συνέστησαν μέτρα τύπου Λετονίας (μείωση μισθών κατά 15%) και κατάργηση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων.
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο αμερικάνος πρέσβης σε εκδήλωση του Ελληνοαμερικανικού Επιμηλετήριου σύστησε ανάλογου χαρακτήρα μέτρα όπως η κατάργηση της μονιμότητας της εργασίας «για χώρες που αντιμετωπίζουν προβλήματα στο εξωτερικό τους χρέος», όπως εξάλλου κάνουν και στις ΗΠΑ! Αν ήταν σε κάτι να πιστέψουμε τους νέους κυβερνήτες, είναι ότι πραγματικά ίσως να μην περίμεναν ότι το ιμπεριαλιστικό χέρι θα ήταν τόσο… βαρύ και οι πιέσεις για επιτάχυνση της αντεργατικής λαίλαπας τόσο ανοιχτές. Αλλά έτσι συμβαίνει με τα βατράχια στους βάλτους όπου βόσκουν οι ταύροι.
Η εξάρτηση και το «χρέος»
Είναι φανερό ότι το σύνολο των κέντρων εξουσίας (εγχώριων και ξένων) που ελέγχουν αυτή τη χώρα, με όχημα τη «νωπή» κυβερνητική εντολή και χωρίς να πολυνοιάζονται αν κάτι τέτοιο «κάψει» το πολιτικό προσωπικό που σήμερα διαχειρίζεται την κατάσταση, «σπρώχνουν» τα πράγματα σε συνολικές ανατροπές όσων εργασιακών και κοινωνικών κατακτήσεων έχουν απομείνει. Φαίνεται ότι ενδιαφέρονται, από αυτή την άποψη, να μη μείνει πέτρα πάνω στην πέτρα.
Το κάψιμο όμως των πολιτικών διαχειριστών λειτουργεί ταυτόχρονα και ως επιταχυντής εξελίξεων στους τρόπους, στις μορφές και στην εκπροσώπηση της πολιτικής διακυβέρνησης του τόπου. Δεν μπορεί να μην το αντιλαμβάνονται όλοι αυτοί οι υψηλοί «επιτετραμμένοι». Ισως μάλιστα και να επιδιώκουν μια συνολική αναμόρφωση του σκηνικού, στην οποία αναμόρφωση η αντιλαϊκή λαίλαπα θα βάλει τη σφραγίδα της και θα προσδιορίσει τα νέα (έτσι και αλλιώς πιο στενά από πριν) οικονομικά και πολιτικά περιθώρια.
Κάτι τέτοιο δεν εκδηλώνεται μόνο στα «της οικονομίας» αλλά και στα εθνικά θέματα, τις δεσμεύσεις της χώρας, το θέριεμα του κατασταλτικού κράτους (περισσότερο κράτος για τον πολίτη) και φυσικά προσδιορίζονται και από τον έντονο αμερικανοευρωπαϊκό (και ενδοευρωπαϊκό) ανταγωνισμό. Υπάρχει ένα διπλό μήνυμα: ένα, σαφές, προς το λαό και ένα πιο σύνθετο αλλά καθόλου πιο ραφιναρισμένο προς την «ηγεσία» (ο θεός της να την κάνει ηγεσία), την αστική τάξη της χώρας. Για ακόμα μεγαλύτερη συμμόρφωση.
Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να δούμε και το ζήτημα του «χρέους». Πρόκειται για το ισχυρό επιχείρημα των ισχυρών:
Εντάξει, και άλλες χώρες (μηδέ των ΗΠΑ εξαιρουμένων) εντός και εκτός της ΕΕ έχουν μεγάλο ή και διψήφιο έλλειμμα. Και σε άλλες χώρες (π.χ. Ιταλία, Βρετανία) το χρέος καταλαμβάνει ποσοστιαία ένα μικρό ή μεγάλο μέρος του εξωτερικού χρέους, όμως στην περίπτωση της χώρας «σας» το εξωτερικό χρέος ξεπερνά το ΑΕΠ και μάλιστα το 2010 υπολογίζεται να φτάσει το… εξωφρενικό ποσό του 120% του ΑΕΠ. Κατάσταση δηλαδή τριτοκοσμική.
Βέβαια το χρέος πρέπει να το δούμε ως μια χοάνη που έχει μια εξωτερική απόληξη και μια εσωτερική. Γιατί, αν το 120% αποτελεί την εξωτερική απόληξη της χοάνης, το ποσοστό των ακάλυπτων, απλήρωτων, μεταχρονολογούμενων κ.λπ. επιταγών και κάθε είδους εντολών πληρωμής που δεν εκτελούνται υπολογίζεται ότι καταλαμβάνει περίπου τρεις φορές το ΑΕΠ της χώρας (!) και αποτελεί το τεράστιο «εσωτερικό» χρέος της οικονομίας της.
Και πώς δημιουργήθηκε αυτή η διπλή χοάνη; Ανεξάρτητα το εσωτερικό από το εξωτερικό της μέρος; Δεν αλληλοτροφοδοτήθηκαν μέσα από μια χρόνια διαδικασία όπου βασικοί πυλώνες της εξαρτημένης (έτσι και αλλιώς) οικονομίας οδηγήθηκαν στο μαρασμό και τον αφανισμό; Γιατί αν η Ελλάδα ήταν, π.χ. ΗΠΑ, αυτή η «εσωτερική» χοάνη θα απορροφούνταν από το περιζήτητα κρατικά ομόλογα που θα αγόραζε η Κίνα, όπως εξάλλου χρηματοδοτήθηκε το μεγάλο σκάνδαλο μιας ακόμα πιο απίστευτης χοάνης, αυτής των επισφαλών στεγαστικών δανείων που έσκασε τον Οκτώβρη του 2008. Και αν και αυτό δεν έφτανε, θα καλυπτόταν το κενό με μια γενναία «χαλάρωση ποσόστωσης», με έκδοση νέου χρήματος στα απλοελληνικά, όπως επιχείρησαν δυο φορές (στα φανερά) μέχρι τώρα οι ομοσπονδιακές αρχές. Δεν θα γίνονταν τα ίδια τα ομόλογα και τα… spread βρόγχος αβάσταχτος. Ούτε θα έπρεπε να πάρει την άδεια των αρχών της ΕΕ όχι για έκδοση χαρτονομίσματος (αυτό το δικαίωμα ήδη έχει εκχωρηθεί), απλώς για το τι θα κάνει με τα επιτόκια. Ή, πάλι, αν ήταν Γαλλία, θα προχωρούσε χωρίς να δίνει λογαριασμό σε ένα τεράστιο πρόγραμμα ανασυγκρότησης της οικονομίας σε επτά επίπεδα, όπως αυτό που επιχειρεί ο Σαρκοζί.
Αποφασίζει η πάλη
Ομως η χώρα μας δεν είναι ούτε Αμερική ούτε Γαλλία, που σε τελική ανάλυση ακόμα και σε αυτές τις χώρες, όπου δεν υπήρχαν διαχειριστικά προβλήματα, «ορφανά» ταμεία και αντιοικονομίες κάθε είδους, ίδιας κατεύθυνσης αντεργατικά μέτρα λαμβάνονται και θα ληφθούν. Το τελευταίο απαντά και στα τεχνοκρατικά επιχειρήματα για την αναγκαιότητα των «μέτρων». Το πρόβλημα δεν είναι διαχειριστικό. Είναι πολιτικό, αφορά την επαναθεμελίωση της ταξικής κυριαρχίας του κεφαλαίου σε καταστάσεις και κλίμακες συσσώρευσης πρωταρχικού επιπέδου.
Αξιοποιούνται βέβαια τα διαχειριστικά ζητήματα που δημιουργεί η κρίση με τις επιπτώσεις της. Για χώρες σαν τη δική μας τα πράγματα είναι ακόμα πιο «ζόρικα» ακριβώς εξαιτίας της θέσης της σε αυτόν τον ορυμαγδό που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Ομως τα αδιέξοδα της αστικής τάξης και των εκπροσώπων της, παλιών, νέων και επόμενων, δεν είναι του λαού, της νεολαίας και των εργαζομένων. Για έναν και απλό λόγο. Οτι ο απλός εργαζόμενος ή νεολαίος θέλει να ζήσει. Δεν… έχει άλλη επιλογή. Κι αυτό τον κάνει να προσπερνά τις στατιστικές και τις διαχειριστικές αλχημείες των «ειδικών» και των «σοφών». Κι αυτό αναγκαστικά οδηγεί στο δρόμο της πάλης, όπως φάνηκε και με τον περυσινό Δεκέμβρη.
Ενα μεγάλο κομμάτι του μίσους των «επιτετραμμένων» προς τη χώρα πιθανόν να έχει να κάνει και με το επικίνδυνο παράδειγμα που έστειλε η νεολαία της μέσα και έξω από την ΕΕ. Μήπως τελικά και το χρέος είναι και αυτό ένα ζήτημα πάλης; Ομως εδώ έχουμε να κάνουμε με το τεράστιο «χρέος» της Αριστεράς…
ΥΓ. Και ξαφνικά εγένετο φως! Με σφραγίδα του Εκοφίν η Ελλάδα δεν …κινδυνεύει με χρεοκοπία.
Είχαν προηγηθεί αμερικάνικα και βρετανικά δημοσιεύματα για το Dubai World made in Greece που «εκνεύρισαν» τους ευρωπαίους διαχειριστές της ΕΕ. Διόλου τυχαία, παράλληλα εκφράστηκαν βρετανικές κριτικές για τον ρόλο του Τρισέ την ίδια περίοδο. Είπαμε να πιεστεί η Ελλάδα, να παιχτούν τα κερδοσκοπικά παιχνίδια, να διασταυρωθούν οι γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις όχι όμως στο βαθμό εκείνο που θα αποσταθεροποιούσε την Ευρωζώνη.
Μέσα στο ρευστό οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον, όπου ο ανταγωνισμός ευρωπαίων και αμερικάνων παίζει βασικό ρόλο, η ελληνική κυβέρνηση έδωσε τα διαπιστευτήρια της εξάρτησης από την ΕΕ με ό,τι αυτό σημαίνει για περισσότερα ανταλλάγματα.
Η επιλογή να «υποστηριχτεί» το μαλακό υπογάστριο της ευρωζώνης πραγματοποιείται, λοιπόν, με πολύ σκληρούς όρους.
Ενα βασικό αντάλλαγμα είναι σίγουρα η -επίσημη πια- δέσμευση της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ για νέα αντιλαϊκά (διαρθρωτικά) μέτρα ακόμα και αν χρειαστεί να καταρτίσει (το πιο πιθανό) νέο προϋπολογισμό το 2010.
Επίσης δεσμεύεται να καταρτίσει τριετές σταθεροποιητικό πρόγραμμα με το τέλος του χειμώνα. Ξεκινά βαθύς χειμώνας για όσα εργασιακά ή κοινωνικά δικαιώματα στέκονται ακόμη όρθια.
