Κυριακή, 14 Φεβρουαρίου 2010

Ουκρανία Πρόεδρος ο Γιανουκόβιτς - οι πρωτοβουλίες στα χέρια της Ρωσίας


Με καταμετρημένο το 99,2% των ψηφοδελτίων, ο Γιανουκόβιτς και μαζί του η Ρωσία παίρνουν τη ρεβάνς, συγκεντρώνοντας το 48,76%, έναντι 45,66% της Τιμοσένκο. Ενα ποσοστό γύρω στο 5% έχει καταψηφίσει και τους δύο υποψήφιους. Το γεγονός αυτό πρακτικά σημαίνει πως ανοίγεται ένα νέο κεφάλαιο όχι μόνο για την Ουκρανία αλλά και για τις σχέσεις Ρωσίας–Δύσης.      
Η κεντρική εκλογική επιτροπή αλλά και οι διεθνείς παρατηρητές έδωσαν το πράσινο φως. Ασήμαντες οι παρατυπίες, έγκυρο το αποτέλεσμα! Κάτι που δεν είχε γίνει παραδεκτό, ως γνωστόν, το 2005 και είχαμε τα γνωστά επακόλουθα με την «πορτοκαλί επανάσταση». Η Τιμοσένκο δείχνει να αμφισβητεί και πάλι το αποτέλεσμα, αλλά αυτή τη φορά φαίνεται να είναι απελπιστικά μόνη. Οι απειλές της για μαζικές διαδηλώσεις διαμαρτυρίας και δικαστική αμφισβήτηση του αποτελέσματος δεν φαίνεται να βρίσκουν αντίκρισμα ούτε στους οπαδούς και τα στελέχη του κόμματός της, με κίνδυνο να οδηγηθεί η ίδια σε ακόμη μεγαλύτερη πολιτική απομόνωση.
Η Τιμοσένκο φέρεται να έχει ήδη δώσει εντολή στους δικηγόρους της να προετοιμαστούν προκειμένου να προσβάλουν δικαστικώς το αποτέλεσμα των εκλογών, προτείνει μάλιστα και τρίτο γύρο ψηφοφορίας για την ανάδειξη του προέδρου της χώρας. Ομως, σύμφωνα με όσα αναφέρονται και από τον φιλικό προς αυτήν Τύπο, υποστηρικτές της Τιμοσένκο διαφωνούν μαζί της και της ζητούν να αναγνωρίσει την ήττα της, να παραιτηθεί από την πρωθυπουργία της χώρας και να κινηθεί στην αντιπολίτευση.
Από την άλλη, ο νέος πρόεδρος της Ουκρανίας εμφανίζεται ενωτικός, όπως άλλωστε είθισται σε τέτοιες περιπτώσεις, και δήλωσε ότι προς το παρόν η Τιμοσένκο παραμένει πρωθυπουργός της χώρας, γεγονός που ενεργοποίησε σενάρια για παρασκηνιακές συνεννοήσεις οι οποίες θα επέτρεπαν ομαλή μετάβαση σε νέες βουλευτικές εκλογές και αποτροπή περαιτέρω όξυνσης της κατάστασης. Αλλωστε και  προεκλογικά είχε προαναγγείλει το ενδεχόμενο συνεργασίας του με άλλους συνυποψηφίους του.
Εσωτερικά και εξωτερικά ορατά στοιχεία στήριξης της Τιμοσένκο δεν φαίνεται να υπάρχουν. Μάλλον το αντίθετο! Οι παρατηρητές από τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) χαρακτήρισαν «εντυπωσιακή επίδειξη της δημοκρατίας» την εκλογική διαδικασία και κάλεσαν τους πολίτες της χώρας να διασφαλίσουν την ειρηνική μεταβίβαση της εξουσίας. Η ΕΕ εξέφρασε ικανοποίηση για τη θετική εκτίμηση του ΟΑΣΕ ως προς τη διεξαγωγή των εκλογών και τόνισε πως είναι έτοιμη να συνεργαστεί με το νέο πρόεδρο της Ουκρανίας. Οι πιέσεις να αναγνωρίσει την ήττα της η πρωθυπουργός της Ουκρανίας, Γιούλια Τιμοσένκο, είναι δεδομένες πλέον. Οι Αμερικάνοι δεν μίλησαν ακόμα και εκκρεμεί και η δική τους τοποθέτηση για τις εξελίξεις αυτές! 
Το ερώτημα ωστόσο είναι απλό: Θέλει πραγματικά η Τιμοσένκο να αμφισβητήσει τη νίκη του Γιανουκόβιτς, εξωθώντας τα πράγματα σε νέο κύκλο όξυνσης, ή απλώς διαμορφώνει κλίμα για να το αξιοποιήσει μελλοντικά και, ανάλογα με τις συνθήκες, στο νέο πολιτικό τοπίο που φαίνεται να διαμορφώνουν οι εξελίξεις στην Ουκρανία; Ο παλιός σύμμαχος της Τιμοσένκο και νυν άσπονδος εχθρός της, ο Γιούσενκο, είναι πολιτικά νεκρός και η Δύση στη φάση αυτή δεν φαίνεται να έχει την κατάλληλη απάντηση. Οπως φάνηκε ότι δεν είχε ουσιαστική απάντηση και στην αντεπίθεση διαρκείας που εξαπολύει η  Ρωσία από τη στιγμή που η Δύση συνολικά επιχειρεί την ανατροπή του στάτους σε αυτή τη σημαντική, από στρατηγικής άποψης, χώρα της πρώην Σ.Ε.
Βέβαια το αποτέλεσμα ως ποσοστό δεν διαμορφώνει σαρωτική ήττα για την Τιμοσένκο (και εδώ ωστόσο δεν λείπουν οι κατηγορίες από την πλευρά του Γιανουκόβιτς για νοθεία στις δυτικές επαρχίες όπου είναι μεγάλη η επιρροή της Τιμοσένκο).  Μπορεί, όπως παρατηρείται από κάποιες πλευρές, άνετα να αναφέρεται ότι εκφράζει σχεδόν τον μισό πληθυσμό της χώρας. Το κρίσιμο ζήτημα ωστόσο αφορά το από ποια σκοπιά και με τι στόχους θα το κάνει. Το ότι θα επιδιώξει να παραμείνει δυναμικά παρούσα στο νέο πολιτικό σκηνικό είναι βέβαιο, και μάλιστα έδειχνε να έχει προετοιμαστεί γι' αυτό, έχοντας μεταλλάξει πολλές από τις θέσεις της προς μια κατεύθυνση περισσότερο πραγματιστική όσο και φιλωρωσική.  Αλλά και οι εμπειρίες των τελευταίων χρόνων (και ο τρόπος που κινήθηκε στα ταμπλό της εξουσίας το τελευταίο διάστημα)  πρέπει να της δείχνουν με τρόπο αρκετά σαφή το πλαίσιο που μπορεί να αυτοπροσδιοριστεί ως πολιτικά (αλλά και οικονομικά) ενεργός παράγοντας στη χώρα της. Και αυτό το πλαίσιο έχει άμεση σχέση με τα βασικά και στρατηγικά συμφέροντα της Ρωσίας. Μέχρι πού θα τραβήξει το σκοινί ή και ενδεχομένως μέχρι πού θα την εξωθήσουν οι αντίπαλοί της να το τραβήξει είναι ένα ζήτημα που μάλλον σύντομα θα φανεί. Σε μια τέτοια περίπτωση, η αναζήτηση εξωτερικών ερεισμάτων και στη Δύση ίσως έχει στις σημερινές συνθήκες τον προφανή δρόμο της εξόδου από τη χώρα.
Οι Δυτικοί, ένα μέρος ή και οι όλοι μαζί, δεν είναι εύκολο πλέον να πάρουν πρωτοβουλίες χωρίς να σταθμίσουν με πολύ περισσότερη προσοχή τα νέα δεδομένα. Η ήττα, που σήμερα μπορεί να εκτιμάται σε σημεία, ενδέχεται κάτω από βεβιασμένες κινήσεις να μετατραπεί και σε... νοκ άουτ. Το ζήτημα δεν είναι ότι χάνουν την Ουκρανία, είναι ότι την ξανακερδίζει η Ρωσία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για όλες σχεδόν τις δημοκρατίες της πρώην ΣΕ! Και για ό,τι αυτό συνεπάγεται σε σχέση με την επανάκαμψη της Ρωσίας στο διεθνές επίπεδο με αξιώσεις αντίστοιχες της πάλαι ποτέ Σ.Ε. 
Με ποιον ή ποιους τρόπους είναι κάτι που θα τεθεί στο άμεσο μέλλον. Ενδεχομένως με μια «νέα» κοινοπολιτεία. Για την οποία άρχισε ήδη να γίνεται λόγος - και προεκλογικά στην Ουκρανία είχε θιασώτες και υποψήφιους όπως ο Σεργκέι Τιγκίπκο. Οχι όμως καρικατούρα όπως η προηγούμενη. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Ουκρανία φύσει και θέσει θα έχει, λογικά, σημαντικό ρόλο.