Την τελευταία δεκαετία οι σχέσεις των ΗΠΑ με την Β. Κορέα μοιάζουν με «σκοτσέζικο ντους»: μια κρύο, μια ζέστη. Από τον Ιούνιο του 2000 που οι αρχηγοί των κρατών της Βόρειας και Νότιας Κορέας συναντήθηκαν στην πρωτεύουσα της πρώτης, Πιονγιάνγκ, στο πλαίσιο της πολιτικής συμφιλίωσης η οποία και αποκλήθηκε «πολιτική της ηλιαχτίδας», μέχρι τη δεύτερη και τελευταία συνάντησή τους τον Οκτώβριο του 2007, το Κορεατικό έρχεται και παρέρχεται από το προσκήνιο μέσα από διαφόρων ειδών καταστάσεις και γεγονότα που έχουν όλα τη σφραγίδα των ΗΠΑ.
Από το 2002 η Κορέα δαιμονοποιείται μαζί με το Ιράκ και το Ιράν και αποτελεί μέρος του επονομαζόμενου «άξονα του κακού». Ωστόσο οι εξελίξεις με τη «συμφωνία της 13ης Φεβρουαρίου του 2007» για την αποπυρηνικοποίηση συνολικά της κορεατικής χερσονήσου φαίνεται να διαμορφώνει μια απρόοπτη ύφεση των σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες, που δεν συνάδει με τη γενικότερη συγκυρία που έχει ήδη διαμορφώσει η αμερικάνικη επιθετική πολιτική. Το 2004 ξαφνικά μοιάζει με κάτι το πολύ μακρινό όταν ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Μπους –και για πολλούς ο πραγματικός διαμορφωτής της πολιτικής των ΗΠΑ στο διάστημα αυτό- δήλωνε πως «δεν διαπραγματευόμαστε με το “κακό”, θα το νικήσουμε».
Ως γνωστόν, καρπός των συμφωνιών αυτών ήταν και η συγκρότηση των πολυμερών συνομιλιών, γνωστή ως «ομάδα των έξι» (οι Β. και Ν. Κορέα, Κίνα, ΗΠΑ, Ρωσία και Ιαπωνία). Τα αποτελέσματα διαγράφονταν εντυπωσιακά! Σφράγισμα και στη συνέχεια διάλυση των αντιδραστήρων πλουτωνίου της Β. Κορέας, σταδιακή άρση των κυρώσεων και του εμπάργκο (που ισχύουν από το 1953), απαλοιφή της Β. Κορέας από τον κατάλογο των «κρατών παριών» που συντάσσει το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ. Εναντι αυτών, η Β. Κορέα θα παραιτούνταν από τα πυρηνικά της προγράμματα και θα αποδεχόταν τους επιθεωρητές του Διεθνούς Οργανισμού για την Ατομική Ενέργεια (ΙΑΕΑ).
Γενικότερα διαμορφωνόταν το πλαίσιο για την επίτευξη μιας συμφωνίας ώστε να τερματιστεί η εμπόλεμη κατάσταση (στην πραγματικότητα ο κορεατικός πόλεμος δεν έληξε, και εκείνο που υφίσταται είναι μια εκεχειρία αορίστου χρόνου) και να δημιουργηθεί η προοπτική της πλήρους εξομάλυνσης των σχέσεων των δύο χωρών. Η πολιτική της ηλιαχτίδας» που αναφέραμε στην αρχή.
Οι συμφωνίες του Φεβρουαρίου του 2007 δείχνουν να μεταθέτουν τον μέχρι τότε άξονα της πολιτικής των ΗΠΑ απέναντι στη Β. Κορέα σε μια νέα τροχιά. Αυτή η προσέγγιση συμφιλίωσης των δύο κρατών έφτανε μέχρι και την προοπτική της ενοποίησή τους! Ολο αυτό το πρόγραμμα θα ολοκληρωνόταν μέσα στο 2008, προσφέροντας στην Β. Κορέα το δέλεαρ της σταδιακής άρσης της απομόνωσης και των κάθε είδους κυρώσεων που ίσχυαν μέχρι τότε. Η συνέχεια αλλά και οι πρόσφατες εξελίξεις ωστόσο δείχνουν ακριβώς το αντίθετο.
Σε ό,τι αφορά, τέλος, τις κινήσεις της τότε κυβέρνησης Μπους γύρω από αυτή τη συμφωνία, που οπωσδήποτε είχαν κάτι το αιφνιδιαστικό: Τα βασικά αίτια πρέπει να αναζητηθούν στις διεργασίες που ανοίγονταν στο εσωτερικό μέτωπο των ΗΠΑ και σε αυτό που παιζόταν τότε στην Ουάσιγκτον (και σαν αποτέλεσμα των αδιεξόδων που παρήγαγε το επιτελείο Μπους) και βρήκε τελικά έκφραση στο σημερινό περιβάλλον εξουσίας με τον Ομπάμα. Το αμερικάνικο δόγμα όχι μόνο σε ό,τι αφορά την Β. Κορέα αλλά συνολικά την περιοχή αυτή δεν έχει διαφοροποιηθεί στο ελάχιστο. Αλλωστε οι προσανατολισμοί της κυβέρνησης Ομπάμα, όπως διαγράφονται μέσα από το «νέο στρατιωτικό δόγμα», συνοψίζονται περίφημα στη φράση: «η νοτιοανατολική Ασία θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τις γεωπολιτικές ισορροπίες του 21ου αιώνα». Και ειδικότερα για τους αμερικάνους ιμπεριαλιστές η κορεατική χερσόνησος αποτελεί ένα βασικό πεδίο διαμόρφωσης μιας συνολικότερης στρατηγικής για ολόκληρη την περιοχή!
Είμαστε λοιπόν σε μια στιγμή όπου η διεθνής συγκυρία χαρακτηρίζεται από πολλές εντάσεις στο επίπεδο των ιμπεριαλιστικών σχέσεων και ισορροπιών λόγω του ότι έχει τεθεί, και εκ των πραγμάτων πλέον, το ζήτημα της αναδιάταξής τους. Η Β. Κορέα ήταν πάντα ένα σημείο συσσώρευσης των ιμπεριαλιστικών εντάσεων. Ηταν και είναι μόνιμα στο επίκεντρο των αμερικάνικων σχεδιασμών για την περιοχή αυτή. Είναι ένα μόνιμο και ανοιχτό μέτωπο και ιδιαίτερα την τελευταία δεκαετία. Γνωστή άλλωστε (και πάντα σε ισχύ) η δαιμονοποίηση της Β. Κορέας και η σύνδεσή της με ευρύτερες μεθοδεύσεις και τακτικές των αμερικάνων ιμπεριαλιστών και κύρια με το ζήτημα του Ιράν και για τον ίδιο ακριβώς λόγο: τα πυρηνικά.
Για να έρθουμε στα πρόσφατα γεγονότα και τη δραματική τροπή που δείχνουν να παίρνουν οι εξελίξεις. Πριν από δύο μήνες περίπου, στις 26 του Μάρτη, βυθίζεται κοντά στα θαλάσσια σύνορα με την Β. Κορέα νοτιοκορεάτικο πολεμικό πλοίο (κορβέτα) μετά από έκρηξη, προκαλώντας το θάνατο 46 ναυτών. Τότε οι πρώτες αντιδράσεις της κυβέρνησης της Σεούλ ήταν συγκρατημένες και μάλιστα έκαναν λόγο για ατύχημα ως πιθανότερη αιτία. Επιπλέον έδειχναν να αποκλείουν κάποια εμπλοκή στο συμβάν από τη μεριά της Β. Κορέας!
Δύο μήνες μετά τα πράγματα αλλάζουν άρδην. Η Ν. Κορέα μιλά πλέον ανοιχτά για τορπιλισμό του πλοίου από βορειοκορεατικό υποβρύχιο. Τι μεσολάβησε; Το πόρισμα διεθνούς επιτροπής «ειδικών» από ΗΠΑ, Βρετανία, Αυστραλία και Σουηδία, που ρητά αναφέρει ως αίτιο της βύθισης βορειοκορεατική τορπίλη, υπολείμματα της οποίας βρέθηκαν στο πλοίο. Ετσι απλά. Και πραγματικά είναι πολύ απλό να διαπιστωθεί κάτι τέτοιο εφόσον είχε συμβεί έτσι. Το ζήτημα είναι γιατί να το κάνει αυτό η Β. Κορέα, στοχοποιώντας η ίδια τον εαυτό της και μάλιστα με τρόπο απόλυτο. Φυσικά δεν λείπουν και οι ανάλογες προσεγγίσεις που θεωρούν την αυτοκτονική αυτή ενέργεια της Β. Κορέας ως ένα είδος εκβιασμού των πραγμάτων, με την αναγκαστική εμπλοκή όλων των δυνάμεων της περιοχής και βασικά της Κίνας. Μάλλον όμως τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά... μακιαβελικά!
Γνωρίζει όλος ο κόσμος πλέον πως χαλκεύονται τα διάφορα πορίσματα «ειδικών» με επικεφαλής τους Αμερικάνους. Σημασία ωστόσο έχει πως αυτή τη φορά τα δεδομένα στην περιοχή, και ειδικά στην κορεατική χερσόνησο, αλλάζουν δραστικά και τα πράγματα οδηγούνται σε νέα όξυνση με πρωτοβουλία των αμερικάνων ιμπεριαλιστών και αναμένεται άμεσα να έχουν προεκτάσεις σε πολλά άλλα επίπεδα. Η Β. Κορέα στοχοποιείται πλέον με συγκεκριμένο τρόπο και στη βάση πλέον πολεμικών ενεργειών. Γιατί σαν τέτοια καταγράφεται η ενέργεια για την οποία κατηγορείται, αφού θεωρείται πλέον ότι αυτή πρώτη παραβιάζει τη μακρόχρονη, κατά τα άλλα, εκεχειρία. Αν σήμερα το έκανε με μια τορπίλη, αύριο θα το κάνει με πυρηνικά, φαίνεται να είναι το ουσιαστικό συμπέρασμα των δηλώσεων όλων όσοι αποδέχονται το πόρισμα!
Η εξέλιξη αυτή πρέπει να ήταν αναμενόμενη για τη Πιονγιάνγκ. Η επίσκεψη του βορειοκορεάτη ηγέτη Κιμ Γιονγκ Ιλ στο Πεκίνο, λίγες μέρες πριν βγει το πόρισμα και τα δεδομένα συμπεράσματά του, σχετίζεται σίγουρα με αυτό που γίνεται τώρα. Αυτοσυγκράτηση λέει η Κίνα και διερεύνηση του συμβάντος προς κάθε πλευρά. Ταυτόχρονα δηλώνει ότι «θα κάνει τη δική της αποτίμηση». Πέρα από τα αυστηρά –λεκτικά– διαβήματα εκατέρωθεν και τις διάφορες δηλώσεις, βλέπουμε να προωθούνται και άλλα μέτρα πιο δυναμικού χαρακτήρα από τη μεριά της Ν. Κορέας, πάντα «μέσω της διεθνούς συνεργασίας», βασικά των ΗΠΑ.
Το διπλωματικό παιχνίδι που ξεκίνησε θα δείξει σε σύντομο διάστημα προς τα πού οδηγούνται τα πράγματα. Ηδη η Β. Κορέα κατηγορείται για επιθετική πολεμική ενέργεια και το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ θα κληθεί άμεσα να πάρει θέση, αν και η συνέχεια δεν θα εξαρτηθεί από αυτό και μόνο. Αλλωστε είναι δεδομένο πως η Κίνα, χωρίς να αποκλείεται το ίδιο να κάνει και η Ρωσία, δεν θα καταδικάσει ρητά την Β. Κορέα. Η Γαλλία πάντως αρκετά νωρίς πήρε θέση ενάντια στην Β. Κορέα. Προς το παρόν ο ΟΗΕ συγκροτεί 11μελή επιτροπή για την εκτίμηση των αποδείξεων της προηγούμενης επιτροπής.
Ολα αυτά που συμβαίνουν στην περιοχή με επίκεντρο την Β. Κορέα δεν μπορούν να κρύψουν ότι στο βάθος παίζεται πιο «χοντρό» παιχνίδι. Δεν μπορούν να κρύψουν πως η Κίνα και ο περιορισμός των «δράσεών» της είναι ένας βασικός στόχος για τους αμερικάνους ιμπεριαλιστές. Αλλωστε το τελευταίο διάστημα ολοένα και πληθαίνουν οι ανοικτές και άμεσες επιθέσεις των ΗΠΑ προς την Κίνα και με διάφορες αφορμές. Να θυμίσουμε την πρόσφατη όξυνση που πήρε το ζήτημα της Ταϊβάν με πρωτοβουλία των ΗΠΑ για την ενίσχυση του οπλοστασίου της. Φυσικά, πάντα επικρέμαται η απειλή (ως δαμόκλειος σπάθη) της αναγνώρισής της από τις ΗΠΑ ως αυτόνομο κράτος. Το Θιβέτ, όπως και τα «ανθρώπινα και δημοκρατικά δικαιώματα» για τα οποία συχνά πυκνά κάνουν λόγο οι ΗΠΑ είναι μια μόνιμη ενόχληση για το Πεκίνο. Η πρόσφατη ιστορία με το διαδίκτυο και την Google, χωρίς να είναι η χαρακτηριστικότερη των περιπτώσεων, είναι ενδεικτική του γενικότερου κλίματος που διαμορφώνουν οι ΗΠΑ απέναντι στην Κίνα. Τέλος, έχουμε την συνεχή, έως αφόρητη, πίεση των ΗΠΑ για την ανατίμηση του κινεζικού νομίσματος, που υποδηλώνει πλέον έναν ανοικτό οικονομικό πόλεμο μεταξύ τους.
Είναι γεγονός πως η αυξανόμενη επιρροή της Κίνας σε ολόκληρη την περιοχή, από την Ινδοκίνα και Ινδονησία μέχρι την Αυστραλία, είναι ένα ουσιαστικό πρόβλημα για τους γενικότερους αμερικανικούς σχεδιασμούς. Χώνει παντού τη «μύτη» της, δημιουργώντας καταστάσεις ανισορροπιών για την προώθηση των αμερικανικών σχεδίων και συμφερόντων. Το γεγονός, για παράδειγμα, πως σήμερα η Κίνα παίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομική Ενωση της Νοτιοανατολικής Ασίας (ASEAN) και στην πολιτική της διεύρυνση (EAS) αποτελεί μια σημαντική πρόκληση και πηγή ανησυχιών και όχι μόνο για τις ΗΠΑ. Ταυτόχρονα η ενίσχυση αυτή της Κίνας εισάγει μια σειρά νέες αντιθέσεις στο ήδη υπάρχον στάτους, με ένα πρώτο αποτέλεσμα για τους αμερικάνους ιμπεριαλιστές να χρειάζονται περισσότερη προσπάθεια για να ικανοποιούν τα «αιτήματα» των παραδοσιακών τους συμμάχων. Στην κατεύθυνση αυτή τούς ανησυχεί σίγουρα η περίπτωση να αναγκαστούν να παραχωρήσουν αυξημένο ρόλο σε αυτούς. Και κατά βάση αναφερόμαστε σε Ιαπωνία και Αυστραλία.
Οι γενικότερες εξελίξεις στην περιοχή αυτή και στο άμεσο μέλλον -με επίκεντρο το κορεατικό ζήτημα σήμερα– μοιάζει να έχουν δρομολογηθεί από τους ιμπεριαλιστές και ειδικότερα από τους Αμερικανούς. Ωστόσο το δρομολόγιο ή τα δρομολόγια δεν φαίνεται να είναι (και δεν θα είναι η πρώτη φορά φυσικά) επακριβώς καθορισμένα.
