Σάββατο, 28 Αυγούστου 2010

Φωτιές στη Σάμο: οργή και συμπεράσματα
(Συζήτηση με τον εθελοντή πυροσβέστη Ν.Β.)

Ποιος είναι ο μέχρι τώρα απολογισμός από τις πυρκαγιές στη Σάμο φέτος το καλοκαίρι;
Επίσημα, από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, έχουν εκδηλωθεί 8-9 πυρκαγιές. Σε 3 από αυτές χάθηκε γρήγορα ο έλεγχος. Κάηκαν πάνω από 35 χιλ. στρέμματα, τα μισά από αυτά παρθένο δάσος. Δεν ξέρουμε τι θα γίνει ως το τέλος, επειδή οι επικίνδυνοι μήνες για το νησί είναι ο Σεπτέμβρης και ο Οκτώβρης που παλαιότερα είχαμε μεγάλες καταστροφές. Αυτό συμβαίνει επιδή τα εναέρια δίκτυα της ΔΕΗ, που είναι πολύ παλιά, περνούν από περιοχές σε δασικές εκτάσεις και σε μη προσβάσιμα σημεία και όλη η σκόνη που κάθεται πάνω στους αγωγούς με την αυξημένη υγρασία που υπάρχει αυτή την περίοδο, δημιουργεί σπινθήρες που προκαλούν τις πυρκαγιές. Στην τωρινή καταστροφή, είναι ανυπολόγιστο το οικονομικό κόστος μιας και πολλοί άνθρωποι έμειναν χωρίς αγροκτήματα, ζώα, μελίσσια, αγροτικές αποθήκες. Όλα αυτά είναι για τους ανθρώπους αυτούς τα μέσα του βιοπορισμού τους. Εκτός από αυτό, δεν ξέρουμε τι θα συμβεί το χειμώνα, στα σπίτια τους από κατολισθήσεις και πλημμύρες που θα προκληθούν σε επικίνδυνα σημεία.
Οι πυρκαγιές και στη Σάμο έχουν πολλές φορές προκαλέσει μεγάλες καταστροφές. Όπως φαίνεται, είναι πολλές οι αιτίες εκδήλωσης τους. Τι γίνεται όσον αφορά τα μέτρα πυρόσβεσης, από την πλευρά του κράτους;
Οι εκτιμήσεις μας ως εθελοντές, είναι ότι δεν μπορεί να υπάρξει για διάφορους λόγους, καταστολή μιας φωτιάς αν δεν πάει πυροσβεστικό αυτοκίνητο στο σημείο το πολύ σε μισή ώρα μετά την πρώτη εκδήλωση της φωτιάς. Αυτό σημαίνει ότι είναι απόλυτα αναγκαία ορισμένα μέτρα πρόληψης. Να υπάρχουν πυροσβεστικά αυτοκίνητα διάσπαρτα σε όλο το νησί σε στρατηγικές, όπως λέμε, θέσεις. Να είναι βατό το αγροτικό-δασικό δίκτυο. Να υπάρχουν επανδρωμένα πυροφυλάκια και σε απομακρυσμένες περιοχές, δεξαμενές νερού για εύκολο και γρήγορο ανεφοδιασμό των πυροσβεστικών αυτοκινήτων.
Δεν ακούγονται τόσο περίπλοκα ή δύσκολα όλα αυτά…
Ωστόσο φέτος τα πράγματα πήγαν από το κακό στο χειρότερο. Με αιτία και δικαιολογία την οικονομική κρίση είχαμε ελλειπή επάνδρωση της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας (ΠΥ) με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν βάρδιες όλο το 24ωρο, ούτε καν σε μέρες υψηλού κινδύνου. Τα παλιά οχήματα της ΠΥ δεν έχουν συντηρηθεί για ασφαλή και γρήγορη δράση. Δεν επανδρώνεται κανένα πυροφυλάκιο και κόβεται ένας μήνας εργασίας από τους 8μηνίτες εποχιακούς πυροσβέστες. Από την άλλη, λόγω των εκλογών και για λόγους ψηφοθηρίας, οι Δήμοι περιορίζουν πολύ τις αναγκαίες δαπάνες σε δρόμους, κρουνούς και δεξαμενές για να τους μένουν χρήματα προεκλογικά για τα γνωστά έργα βιτρίνας. Υπάρχουν περιπτώσεις που δεν εφαρμόζεται ούτε ο νόμος καθαρισμού των χωραφιών μέσα σε οικισμούς. Μια ακόμα σημαντική αρνητική εξέλιξη έχουμε λόγω του Καλλικράτη: υπήρχαν ως τώρα 4 Δήμοι σε όλο το νησί, που ο καθένας, είχε την ευθύνη καθαρισμού του δικτύου που του αντιστοιχούσε. Τώρα με τον Καλλικράτη όλο το νησί γίνεται ένας Δήμος και όλο τον καθαρισμό ανέλαβε ένας μόνο εργολάβος που δεν προλαβαίνει ούτε σε 3 αντιπυρικές περιόδους να ολοκληρώσει τον καθαρισμό όλου του νησιού…
Θέσατε έγκαιρα στους υπεύθυνους αυτά τα ζητήματα;
Όλα τα παραπάνω μέτρα πρόληψης τέθηκαν στη σχετική συζήτηση του Συντονιστικού Νομαρχιακού Οργάνου (ΣΝΟΠ) στις αρχές της αντιπυρικής περιόδου. Όλοι οι εκπρόσωποι των αρχών συμφώνησαν πως αυτά τα μέτρα είναι πράγματι σωστά και απαιτούμενα, αλλά δεν υιοθετήθηκε κανένα από όλα! Το μόνο καινούριο είναι ότι μας έφεραν στο ΣΝΟΠ εκπρόσωπο της ΕΥΠ και της FRONTEX(!) προφανώς για να επιβλέπουν από «εθνική σκοπιά» την υπόθεση. Αυτές οι υπηρεσίες ήταν και οι μόνες που δεν παραπονέθηκαν για έλλειψη χρημάτων στα ταμεία τους, ενώ η Δασική Υπηρεσία Σάμου προτείνει ετήσιο πρόγραμμα πρόληψης 1,2 εκατομμυρίων ευρώ και με το ζόρι παίρνει 50.000 ευρώ!
Τελικά, με όσα μας λες, δημιουργείται μια εικόνα εγκατάλειψης εκ μέρους του κράτους σχετικά με τις ευθύνες για την πρόληψη και την πυρόσβεση στο νησί. Είναι πράγματι έτσι;
Γίναμε εθελοντές πυροσβέστες επειδή αισθανόμαστε ότι για το κράτος είμαστε πολίτες β΄κατηγορίας. Αλλά η αγάπη που τρέφουμε για τον τόπο μας έκανε να οργανωθούμε στο σημερινό επίπεδο. Δεν είναι τυχαίο που τα 10 χρόνια της δράσης μας, είναι η πρώτη φορά που μας «φεύγει» φωτιά. Αλλά δεν είναι δικιά μας ευθύνη η καταστολή σε ένα συμβάν. Είναι ευθύνη της ΠΥ η οποία μας βλέπει σαν «ανταγωνιστές», για να μην πούμε τίποτε βαρύτερο. Τα γεγονότα στην πυρκαγιά όλους μας έκαναν να πιστέψουμε ότι ναι, η Πολιτική Προστασία λειτουργεί ταξικά. Γιατί σε όλη τη διάρκεια της πυρκαγιάς, η ΠΥ δεν συνεργάστηκε στιγμή μαζί μας. Δεν επιχείρησε πουθενά κατά την εξέλιξη της πυρκαγιάς. Το μόνο που έκαναν ήταν να παρκάρουν τα οχήματα της ΠΥ έξω από μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες. Ένα από τα πολλά που θα μπορούσαμε να πούμε για να δείξουμε το μέγεθος της εγκατάλειψης είναι ότι ο συντονισμός για τις ρίψεις νερού από τα ελικόπτερα έγινε από εθελοντή πυροσβέστη που έτυχε να συναντήσει το γιο ενός πιλότου, μέσω του κινητού του τηλεφώνου!
Τι πιστεύεις ότι μπορεί να γίνει απέναντι σε όλα αυτά;
Είναι λάθος να νομίζει κανείς ότι οδηγώντας—ως εθελοντής—ένα πυροσβεστικό όχημα, αντιμετωπίζει το πρόβλημα και «σώζει τον κόσμο». Η άποψη μου είναι ότι όλα τα παραπάνω μπορούν να αλλάξουν μόνο με την οργάνωση του κόσμου απέναντι στην εμπρηστική πολιτική της αστικής τάξης μιας και δεν απασχολεί μόνο η φωτιά στο δάσος και στα αγροκτήματα, αλλά και η φωτιά που έχει μπει στην τσέπη μας, στις κοινωνικές παροχές, σε όλα τα δικαιώματα μας. Είναι ουτοπία να ελπίζει ο κόσμος σε αποζημιώσεις που ξέρουμε από όλες τις προηγούμενες περιπτώσεις ότι θα δοθούν με αυστηρά κομματικά κριτήρια. Γι' αυτό είναι αναγκαίο να σηκώσουμε το κεφάλι και να διεκδικήσουμε τα αυτονόητα.