Ο ΒΟΗΘΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΙΣ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ!

Ο ξεχασμένος Λούις Τίκας

2012-02-01T08:21:00.000+02:00

Πρόκειται για τον Ηλία Αναστ. Σπαντιδάκη από την Λούτρα Ρεθύμνου. Αγωνιστής του αμερικάνικου εργατικού κινήματος. Από τους πρωτεργάτες της απεργίας των ορυχείων του Κολοράντο, δολοφονήθηκε από τους εθνοφρουρούς στις 20 Απριλίου 1914.
Μεταναστεύει στην Αμερική το 1906 σε ηλικία είκοσι χρονών. Οι Έλληνες της Αμερικής είναι στην πλειοψηφία τους αναλφάβητοι και φορείς μιας άλλης νοοτροπίας. Συνηθισμένο φαινόμενο οι καβγάδες και οι κλεψιές. Εργάζονται σε διάφορες βαριές και ανθυγιεινές δουλειές, στους σιδηρόδρομους, στα ορυχεία και συχνά είναι απεργοσπάστες, στη βάση της εξαθλίωσής τους.

Λίγα ριζοσπαστικά στοιχεία όπως ο Λούις Τίκας συνδέονται με τους Wobblies (βιομηχανικοί εργάτες κόσμου) και τις σοσιαλιστικές ομάδες. Ο Λούις Τίκας εργάζεται στο χαλυβουργείο του Ντένβερ και το 1910 γίνεται αμερικανός πολίτης. Ανοίγει ένα καφενείο απέναντι από τους Wobblies, όταν γίνεται μέλος τους. Στο Ντένβερ ζούσαν 240 Ελληνες. Ο 'Boss' της περιοχής Λεωνίδας Σκλήρης απο τη Σπάρτη εύρισκε δουλειά στους Έλληνες με ημερομίσθιο 1,75 δολ., όταν οι άλλοι εργάτες έπαιρναν 2,5 δολ.. Οι συνθήκες εργασίας είναι απάνθρωπες, εργάζονται ακόμη και παιδιά. Το διάστημα 1910-1913 σκοτώνονται 618 ανθρακωρύχοι. Οι εργάτες είναι εγκατεστημένοι σε οικισμούς που ανήκουν στην εταιρεία και είναι υποχρεωμένοι να ψωνίζουν από καταστήματα της εταιρείας, 25% ακριβότερα με ειδικό νόμισμα (script). Η θνησιμότητα είναι διπλάσια από τον μέσο όρο της χώρας.
Το 1912, ο Ηλίας Σπαντιδάκης εργάζεται στα ορυχεία και στις 19 Νοεμβρίου είναι επικεφαλής 63 Ελλήνων απεργών στα ορυχεία Φρέντερικ. Ακολουθούν συλλήψεις και φυλακίσεις. Ερχεται σε επαφή με την Ενωση Ανθρακωρύχων Αμερικής και κάνει περιοδείες στα ανθρακωρυχεία του Ντένβερ. Αναδεικνύεται σε ηγετική μορφή και γίνεται στόχος της οικογένειας Ροκφέλερ.
Στις 23 Σεπτεμβρίου 1913 αρχίζει η μεγάλη απεργία στην πόλη του Λάντλοου, όπου κατοικούν 13000 ανθρακωρύχοι. Τα αιτήματα των απεργών είναι: να αγοράζουν ελεύθερα από καταστήματα που δεν ανήκουν στις εταιρείες, ιατρικές εξετάσεις από γιατρούς που δεν ελέγχει η εταιρεία, αναγνώριση των συνδικάτων και οκτάωρη εργασία. Επικεφαλής της απεργίας ήταν ο Τζον Λόζον και ο Λούις Τίκας. Η εταιρεία για να καταπνίξει την απεργία, τους κάνει έξωση από τα σπίτια στα οποία τους στέγαζε και προσέλαβε απεργοσπάστες. Οι απεργοί δεν πτοήθηκαν. Έστησαν σκηνές στην περιοχή σε στρατηγικό σημείο, ώστε να εμποδίζουν τους απεργοσπάστες να μπουν στα ορυχεία. Τον Οκτώβριο, ο καταυλισμός των απεργών λειτουργούσε σαν πόλη: πεντακόσιοι άνδρες, τριακόσιες πενήντα γυναίκες, τετρακόσια πενήντα παιδιά, ελληνικός φούρνος, ελληνικό καφενείο.
Η εταιρεία ζήτησε την παρέμβαση της εθνοφρουράς και ο κυβερνήτης του Κολοράντο συμφώνησε. Οι συγκρούσεις ήταν βιαιότατες. Τότε η οικογένεια Ροκφέλερ υπέβαλε το αίτημα να ντυθούν με στολές της εθνοφρουράς δικά της, έμπιστα πρόσωπα, αποφασισμένα αν χρειαστεί να ρίξουν στο ψαχνό. Οι πιστολάδες της εταιρείας απαίτησαν από τον Λούις Τίκα να παραδώσει τους Ιταλούς συνδικαλιστές Φράνκ Λουμπίνο και Τζόν Μπαρτολότι. Ο Τίκας ζήτησε ένταλμα σύλληψης αλλά τέτοιο πράγμα δεν υπήρχε και ο Τίκας αρνήθηκε οποιαδήποτε διαπραγμάτευση. Κάποιοι από τους απεργούς οπλοφορούσαν. Η μάχη άρχισε., πάνω από σαράντα άτομα σκοτώθηκαν από σφαίρες και από ασφυξία. Οι πιστολάδες είχαν καταναλώσει πολύ ουίσκι από το κοντινό σαλούν και βρίσκονταν σε έξαλλη κατάσταση. Το επεισόδιο, που αποτελεί μαύρη σελίδα στην ιστορία των ΗΠΑ, ονομάστηκε "σφαγή του Λάντλοου". Ο Τίκας ζήτησε να δει τον επικεφαλής της εθνοφρουράς, λοχαγό Καρλ Λίντερφελντ. Έπειτα οι αυτόπτες μάρτυρες είπαν ότι ο αξιωματούχος χτύπησε με πρωτοφανή αγριότητα τον Τίκα στο κεφάλι με την καραμπίνα του. Η καραμπίνα έσπασε στα δύο όπως και το κρανίο του Τίκα. Οι εθνοφρουροί βάλθηκαν να πυροβολούν το άψυχο σώμα. Ευθύς αμέσως εισέβαλαν στον καταυλισμό, ρίχνοντας αδιακρίτως ενάντια σε οτιδήποτε κουνιόταν. Έδιωξαν τους απεργούς, σκότωσαν 18 άτομα, 10 εκ των οποίων ήταν παιδιά από τριών μηνών ως 11 ετών και έκαψαν τις σκηνές τους. Οταν οι απεργοί ξαναμπήκαν μερικές ημέρες αργότερα στον καταυλισμό βρήκαν το πτώμα του Τίκα. Η κηδεία του έγινε στις 27 Απριλίου 1914 και τη νεκρώσιμη πομπή ακολούθησαν χιλιάδες εργάτες.Πεντακόσιοι Έλληνες παρατάχτηκαν σε διπλή γραμμή για να τιμήσουν τον Λούις Τίκα.
Συνολικά σκοτώθηκαν 69 άνθρωποι και 400 απεργοί συνελήφθησαν. Ο λοχαγός δολοφόνος του Τίκα τιμωρήθηκε με απλή πειθαρχική επίπληξη.
Στο Σικάγο έγιναν διαδηλώσεις από τους σοσιαλιστές. Ο συγγραφέας Άπτον Σίνγκλαιρ μαζί με γυναίκες απεργών κάνουν περιοδείες και ενημερώνουν για τη σφαγή.
Τέσσερα μέλη των Wobblies σκοτώθηκαν κοντά στη Ν. Υόρκη από βόμβα που ετοίμαζαν για το σπίτι του Ροκφέλλερ.
Το χρονικό της μεγάλης απεργίας και της σφαγής δεν γράφτηκε ποτέ σε κανένα βιβλίο της αμερικάνικης ιστορίας. «ΞΕΧΑΣΤΗΚΕ».
Το 1944 ο Γούντι Γκόρκ έγραψε ένα τραγούδι με τίτλο 'Η σφαγή στο Λάντλοου΄ - το οποίο ακουγόταν στις διαδηλώσεις του '60.

Η κηδεία του έγινε στις 27 Απριλίου 1914 και τη νεκρώσιμη πομπή ακολούθησαν χιλιάδες εργάτες. Σχεδόν πεντακόσιοι Ελληνες παρατάχτηκαν στις οδούς Μέιν και Κομέρσιαλ σε διπλή γραμμή για να τιμήσουν τον Λούις Τίκας που σε ηλικία 28 χρονών (γεννήθηκε στις 13/3/1886), θαβόταν χιλιάδες μίλια μακριά από την αγαπημένη του Κρήτη, κάπου στο Φαρ Ουέστ.

Η Ένωση Ανθρακωρύχων Αμερικής έστησε ένα μνημείο το 1988, 74 χρόνια μετά , στη μνήμη των δολοφονημένων εργατών. Έκει βρίσκεται και ο τάφος του Λούις Τίκα

Απόστολος Καραμπάς

Προλεταριακή Σημαία 619, 9/5/2009

Για την ίδρυση του ΣΕΚΕ - Για την αναγέννηση του κομμουνιστικού κινήματος του 21ου αιώνα!

2012-02-01T08:16:00.001+02:00

Ομιλία του σ. Δημήτρη Παυλίδη στην εκδήλωση της Κομματικής Οργάνωσης Θεσσαλονίκης του ΚΚΕ(μ-λ) στις 7 του Δεκέμβρη του 2008

Φίλες και φίλοι, συναγωνιστές και συναγωνίστριες σύντροφοι και συντρόφισσες

Η ιστορική επέτειος ίδρυσης του ΣΕΚΕ, πριν ενενήντα ακριβώς χρόνια , συμπίπτει με μια άκρως σημαντική φάση της πάλης των τάξεων τόσο στην Ελλάδα όσο και στον κόσμο ολόκληρο. Μια περίοδο που θα προσδιορίσει την τροχιά των κοινωνικών και πολιτικών εξελίξεων για αρκετά από τα επόμενα χρόνια και θα κρίνει την αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία των προσπαθειών για μια νέα επανεκκίνηση της κομμουνιστικής απελευθερωτικής υπόθεσης. Οι συνθήκες είναι και θα γίνουν δυσκολότερες. Οι προκλήσεις θα μεγαλώσουν . Οι ευκαιρίες θα πολλαπλασιαστούν. Έχουμε μπει σε μια ιστορική φάση θυελλώδους εξέλιξης των κοινωνικών αγώνων και αναμετρήσεων , νέων πιο επιτακτικών αναγκών και καθηκόντων, αυξημένης απαιτητικότητας και ταυτόχρονα μια περίοδο αναβαθμισμένων ελπίδων και προσδοκιών.

Φρόντισε γι αυτό το καπιταλιστικό-ιμπεριαλιστικό σύστημα που σπρώχνει για μια ακόμη φορά την ανθρωπότητα προς την βαρβαρότητα και την κοινωνική οπισθοδρόμηση. Το ξέσπασμα της καπιταλιστικής κρίσης και οι πολιτικές των κυβερνήσεων του κεφαλαίου κτυπούν ήδη τους στοιχειώδεις όρους ύπαρξης και ζωής εκατομμυρίων εργαζόμενων ανθρώπων Η φτώχεια , η ανεργία , τα εκρηκτικά προβλήματα επιβίωσης αγκαλιάζουν ήδη μεγάλα κομμάτια εργαζόμενων και νέων στις καπιταλιστικές μητροπόλεις. Ένας νέος γύρος μεγαλύτερης εξαθλίωσης και απελπισίας έχει ανοίξει για εκατομμύρια εκατομμυρίων ανθρώπων στον λεγόμενο Τρίτο Κόσμο. Ο μεγάλος φραγμός για το κεφάλαιο είναι το ίδιο το κεφάλαιο. Για την ανθρωπότητα η πιο βαριά αλυσίδα που την οδηγεί ξανά πίσω είναι οι καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, η εξουσία του κεφαλαίου, η ατομική ιδιοποίηση από λίγους της ανθρώπινης εργασίας και του πλούτου που παράγει η μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία.

Το καπιταλιστικό-ιμπεριαλιστικό σύστημα αποδείχνεται για μια ακόμη φορά υπονομευτής της ανθρώπινης προόδου, εξολοθρευτής της ζωής, εμπόδιο για την ικανοποίηση και των πιο στοιχειωδών ανθρώπινων αναγκών, εχθρός του μέλλοντος. Μπροστά στην καταστροφική μανία του που εκπορεύεται από το αέναο κυνήγι του κέρδους οι φυσικές καταστροφές, οι σεισμοί , οι τυφώνες και οι πλημμύρες είναι μια μικρή λεπτομέρεια .

Από τις φθινοπωρινές ημέρες του Νοέμβρη του 1918 , που στα γραφεία του Συνδέσμου Μηχανικών Ατμόπλοιων συγκλήθηκε το πρώτο ιδρυτικό συνέδριο του ΣΕΚΕ και τις πρώτες εμφανίσεις με δημόσιες εκδηλώσεις τον Δεκέμβρη με εναρκτήρια αυτήν στα Διονύσια στην πλατεία Συντάγματος ως τα σήμερα, οι συνθήκες έχουν αλλάξει σημαντικά. Μεσολάβησε ο μακρύς Εικοστός αιώνας στον οποίο ξεκίνησε και τελείωσε η πρώτη μεγάλη απόπειρα του ανθρώπου να βγει από την προϊστορία των εκμεταλλευτικών κοινωνιών και να ζήσει σε μια κοινωνία ισότητας, δικαιοσύνης και ειρήνης. Να καταφέρει να σχεδιάσει οργανωμένα το παρόν , να νικήσει τις τυφλές δυνάμεις της κοινωνικής εξέλιξης και να διαφεντέψει το μέλλον του. Η απόπειρα αυτή που στην μεγάλη κοίτη της συνεπήρε τις ελπίδες , τις προσδοκίες τις ανάγκες και τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλα σχεδόν τα μήκη και τα πλάτη του κόσμου, δεν μπόρεσε να ολοκληρωθεί. Έμεινε στα μισά και νικήθηκε πισωγυρίζοντας την κοινωνική εξέλιξη δίνοντας την δυνατότητα στον καπιταλισμό να προεκτείνει για ορισμένο ιστορικό χρόνο την ζωή και την κυριαρχία του.

Το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα με οδηγό το νικηφόρο Μπολσεβίκικο κόμμα και την πρώτη μεγάλη προλεταριακή επανάσταση των ρώσων εργατών και αγροτών αποτέλεσε την μοναδική ως τα τώρα ρεαλιστική εκδοχή στο καπιταλιστικό σύστημα , την μοναδική δύναμη πραγματικής ανατροπής και εγκαθίδρυσης της νέας κοινωνίας. Κανένα κίνημα τόσο πρωτύτερα όσο και μετά δεν κατάφερε να συνεγείρει τόσο μαζικά , συνειδητά και ηρωικά τις προαιώνιες κοινές ανθρώπινες ελπίδες για ισότητα, δικαιοσύνη, αλληλεγγύη, ειρήνη και ευτυχία. Κοιτώντας τα πράγματα σήμερα και προς τα πίσω αυτή η διαπίστωση έχει μια ιδιαίτερη αξία και επικαιρότητα. Από τότε που το κομμουνιστικό κίνημα υποχώρησε, πισωγύρισε και ηττήθηκε τίποτε δεν βρέθηκε να το αντικαταστήσει στα σοβαρά και να υποκαταστήσει το καταλυτικό απελευθερωτικό ρόλο του. Ίσα -ίσα το αντίθετο. Γενικεύτηκε η ηθική και πνευματική κατάπτωση , η αισχρή χειραγώγηση των ανθρώπων, η σκληρή ατομική αναμέτρηση για επιβίωση , τα τυφλά ξεσπάσματα βίας και αγανάκτησης έρμαια σε κάθε λογής αντιδραστικές δυνάμεις, η σαπίλα και ο εκ-βαρβαρισμός. Εποχή χαμηλών προσδοκιών την έχουν ονομάσει ορισμένοι κοινωνικοί αναλυτές και φιλόσοφοι, και από μια άποψη δεν έχουν άδικο.

Σκεφτείτε αυτό το παράδειγμα., και κάντε τις ιστορικές συγκρίσεις για το σημαίνει πρόοδος και καθυστέρηση , για το πόσο προοδευτικό είναι πλέον το σύστημα της μισθωτής δουλείας. Στο ιδρυτικό κείμενο του ΣΕΚΕ διατυπώνονταν -εκτός των άλλων- και το αίτημα για την «δια νόμου καθιέρωσιν του οκταώρου ως ανωτάτου ορίου εργασίας». Ενενήντα χρόνια μετά και παρά την μεσολάβηση τόσο επιστημονικών και τεχνολογικών κατακτήσεων, παρά την εκθετική αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας, δισεκατομμύρια άνθρωποι στον πλανήτη δουλεύουν από το ξημέρωμα ως την αρχή της νύκτας ενώ ακόμα και στις λεγόμενες προηγμένες χώρες, και φυσικά στην Ελλάδα, το οκτάωρο είναι ακόμα μια προσμονή για το μέλλον. Αυτά στον καπιταλισμό που οι κάθε απολογητές του μας τον παρουσιάζουν σαν το τελικό ιστορικό στάδιο της ανθρώπινης κοινωνικής εξέλιξης γιατί στον τρισκατάρατο και ανολοκλήρωτο σοσιαλισμό οι εργάτες έστω για ορισμένα χρόνια, γνώρισαν και το εξάωρο. Σήμερα χιλιάδες και χιλιάδες εργαζόμενοι στην Ελλάδα κάνουν δύο δουλειές τουλάχιστον, φεύγουν πριν ξημερώσει από το σπίτι τους κάνοντας ολόκληρο ταξίδι , κοιμούνται όρθιοι στην κυριολεξία στο πήγαινε και στο έλα στα λεωφορεία και στα τρένα και γυρνάνε διαλυμένοι αφού βραδιάσει ξανά στο σπίτι κατάκοποι και χωρίς ίχνος δύναμης και ζωτικότητας. Για ένα μεροκάματο επιβίωσης στην καλύτερη των περιπτώσεων και τυχεροί στην δυστυχία τους που έχουν τουλάχιστον δουλειά. Αυτά γίνονται τώρα , γύρω μας , κάθε ημέρα και ώρα και φυσικά δεν αποτελούν κομμουνιστικές υπερβολές . Μάλλον για το αντίθετο πρέπει να μιλάμε γιατί οι υπερβολές που συμβαίνουν γύρω μας και εν αγνοία μας πολλές φορές κάνουν συχνά τις αναλύσεις μας να ωχριούν σε σύγκριση με την πραγματικότητα. Κάντε λοιπόν τις συγκρίσεις λαμβάνοντας υπόψη τι μεσολάβησε. Και για έχουμε τα μέτρο της σύγκρισης αλλά και να είμαστε εντός θέματος τότε ένα ταξίδι στην Μόσχα λόγου χάρη που χρειάστηκε να κάνει ο αδικοχαμένος, πρώτος από τον μακρύ κατάλογο των ηρώων ελλήνων κομμουνιστών που έπεσαν για την υπόθεση της απελευθέρωση της εργατικής τάξης, Δημοσθένης Λιγδόπουλος σαν αντιπρόσωπος του ΣΕΚΕ στο δεύτερο συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς ( και που το πρόλαβε μόλις στο τέλος του ) , κρατούσε μερικές εβδομάδες ενώ τώρα σε τρεις -τέσσερις ώρες είσαι τσιφ στην ρώσικη πρωτεύουσα, εξαιτίας των επιτευγμάτων στους τρόπους και τα μέσα μετακίνησης για να μην πάρουμε άλλα παραδείγματα των επιστημονικών και τεχνολογικών επιτυχιών του ανθρώπου. Και που θα ήταν περισσότερες και απείρως πιο χρήσιμες κοινωνικά αν δεν τις εμπόδιζε το κυνήγι του κέρδους και υποτάσσονταν στις συνολικές κοινωνικές ανάγκες και προτεραιότητες.

Τμήμα αυτού του μεγάλου στρατού για την κοινωνική απελευθέρωση που σφράγισε τον Εικοστό αιώνα, υπήρξε και το ελληνικό κομμουνιστικό κίνημα. Από πολλούς έχει υπογραμμιστεί το γεγονός της χρονικής καθυστέρησης στην εμφάνιση του , κύρια στην πρώιμη φάση του σοσιαλιστικού κινήματος- σε σχέση με άλλες χώρες και κυρίως με αυτές στην περιοχή των Βαλκανίων. Η δεδομένη κοινωνική καθυστέρηση αποτέλεσμα του έντονου παρασιτικού-μεταπρατικού χαρακτήρα της αστικής τάξης και του προδοτικού αντιδραστικού συμβιβασμού της με τον κοτσαμπασισμό και τις φεουδαρχικές τσιφλικάδικες δυνάμεις και της εξάρτησης της από τους ξένους, είναι η μια -η αντικειμενική -πλευρά και σχετίζεται με την σημαντική υστέρηση στην ανάπτυξη -διεύρυνση της εργατικής τάξης. Η άλλη πλευρά αφορούσε την ισχυρή ιδεολογική και πολιτική επίδραση στην συνείδηση των μαζών της λεγόμενης Μεγάλης Ιδέας . Στην υποκειμενική πλευρά πρέπει να προστεθεί βάσιμα και ο παράγοντας της σχετικής απομόνωσης της Ελλάδας και κυρίως από το κέντρο εκείνο των επαναστατικών ιδεών της ρώσικης σοσιαλδημοκρατίας που ήταν και το πιο ριζοσπαστικό και της επιρροής -μέσω των παροικιών- που ασκούσε ο αγγλικός εργατισμός. . Αυτά συγκριτικά κυρίως με την Σερβία και την Βουλγαρία που ιστορικά ήταν πιο κοντά στην Ρωσία. Σε μια παλιότερη τοποθέτηση μας , το βάρος ρίχνονταν στους δεύτερο -τον υποκειμενικό- παράγοντα-και μάλιστα στο δεύτερο σκέλος του. Ο προβληματισμός έχει μια ορισμένη αξία , κυρίως για τις κατοπινές εξελίξεις μέσα στο νεοσύστατο κόμμα αλλά και στο γεγονός πως αυτή η χρονική υστέρηση αποτέλεσε , αδικαιολόγητα , στην πορεία δεδομένο για ιεραρχήσεις και αξιολογήσεις από το Διεθνές Κέντρο, που ως ένα βαθμό όμως επηρέασαν αρνητικά τα πράγματα.

Καθοριστική επίδραση στην πρώτη συγκρότηση έπαιξε το ξέσπασμα, η νίκη και τα πρώτα επιτυχημένα βήματα της Μεγάλης Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης. Σε αυτό δεν υπάρχει αμφιβολία και είναι κοινός τόπος για όλους όσους καταπιάστηκαν με την ιστορική μελέτη του ελληνικού κινήματος. Αυτό άλλωστε δεν ήταν ελληνική πρωτοτυπία. Και αλλού σε πολλές περιπτώσεις η κομμουνιστική υπόθεση πήρε ζωή και πρώτη σοβαρή υπόσταση από την επίδραση της επανάστασης των Μπολσεβίκων. Και φυσικά όπως και αλλού από την πρώτη στιγμή τέθηκε ένα από τα ζητήματα των ζητημάτων . Η πραγματική σχέση με την ταξική πάλη σε κάθε χώρα και οι δεσμοί με το εργατικό κίνημα και τις λαϊκές δυνάμεις σαν προϋπόθεση ανάπτυξης και κριτήριο επιτυχίας. Παρά το γεγονός λοιπόν της υστέρησης αλλά και της βοήθειας με το σταγονόμετρο, η πρώιμη αυτή κομμουνιστική προσπάθεια δεν ήταν στο αέρα. Πατούσε σε σοβαρές ανάγκες που διαμορφώνονταν ραγδαία στην ελληνική κοινωνία , απηχούσε και ως ένα βαθμό εκπροσωπούσε τους πρώτους εργατικούς αγώνες που ξεσπούσαν στα μεγάλα -για την εποχή και τα ελληνικά δεδομένα- αστικά βιομηχανικά κέντρα. Συνδέθηκε επίσης και με το μεγάλο κομμάτι της φτωχής αγροτιάς που ζούσε σε συνθήκες πολλές φορές πείνας, σαν αποτέλεσμα και των πολέμων που δημιούργησαν σοβαρή έλλειψη εργατικών χεριών στην ύπαιθρο και των πολεμικών επισιτιστικών αναγκών.

Στην Ελλάδα στα 1917-1918 , η κατάσταση για τις λαϊκές μάζες ήταν τραγική. Στην Αθήνα και τον Πειραιά οι μισοί περίπου από τους 64 χιλιάδες εργάτες ήταν άνεργοι και για έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης τότε ο συνολικός πληθυσμός της Αθήνας έφτανε δεν έφτανε τις 250 χιλιάδες. Το ποσοστό θνησιμότητας είχε αυξηθεί κατακόρυφα με το 20% των θανάτων να είναι βρέφη κάτω του ενός χρόνου ενώ η φυματίωση θέριζε. Τα βασικά είδη διατροφής αυξήθηκαν στα δύο αυτά χρόνια τρεις και τέσσερις φορές πάνω και σε ορισμένα από αυτά γίνονταν μαύρη αγορά. Από τον πόλεμο βγήκαν κερδισμένοι οι μεγάλοι τσιφλικάδες , οι μεγαλέμποροι οι βιομήχανοι και οι πλοιοκτήτες ενώ η μεγάλη μερίδα του πληθυσμού υπέστη σοβαρό πλήγμα. Η ίδρυση του ΣΕΚΕ δεν έγινε , λοιπόν, εν αιθρία . Αλλά μέσα σε μια κατάσταση έντονου κοινωνικού αναβρασμού . Τα μέλη των συνδικάτων διπλασιάσθηκαν στην διετία 1917-1919.Οι απεργίες που σταδιακά από το 1910 ξεκίνησαν γίνονταν όλο και πιο συχνές και μαχητικές. Η σχεδόν ταυτόχρονη ίδρυση της ΓΣΕΕ, από το πρώτο πανεργατικό συνέδριο που εκπροσωπούσε 50-60 χιλιάδες οργανωμένους εργάτες, και η ανάδειξη στην διοίκηση της μιας ισχυρής μειοψηφίας στελεχών του ΣΕΚΕ υπογραμμίζει την στενή σχέση που υπήρχε με το αναπτυσσόμενο εργατικό κίνημα. Ορισμένοι κονδυλοφόροι της αστικής τάξης σημειώνουν με νόημα την ανοχή της κυβέρνησης Βενιζέλου στα πρώτα ιδρυτικά βήματα των οργανωμένων εργατών και των σοσιαλιστών αλλά θέλουν να ξεχνούν πως πολύ γρήγορα η στάση αυτή μετατράπηκε σε μια απηνή δίωξη με τις πρώτες εξορίες στην Φολέγανδρο τις καθαιρέσεις των πέντε συνδικαλιστών, την εξαπόλυση της χωροφυλακής ενάντια στις απεργίες που ξέσπασαν μέσα στο 1919 και τις φυλακίσεις συνδικαλιστών. Στην διαδρομή μιας δεκαετίας , μέχρι το ιδιώνυμο του 1929, οι κομμουνιστές , οι οργανωμένοι εργάτες και τα μαχητικά κομμάτια της αγροτιάς βρέθηκαν στην μπούκα της κρατικής καταστολής. Άνοιξαν οι περιβόητοι πειθαρχικοί ουλαμοί στο Καλπάκι ( το κάτεργο στο Καλπάκι άνοιξε τον Αύγουστο του 1924 από το Πέμπτο Σώμα Στρατού και λειτούργησε μέχρι το 1934) και στην Μαρμάρω, γέμισαν οι φυλακές όπως της Αίγινας και άλλες και ξεκίνησαν οι εξορίες, στην Φολέγανδρο , στην Ανάφη στον Αι Στράτη και αλλού.

Ασκήθηκε συντριπτική κριτική γι αυτήν την περίοδο στον ρόλο των καθοδηγήσεων , στις ανεπάρκειες , τον φραξιονισμό και τον λικβινταρισμό που εμπόδισαν την πλατύτερη σύνδεση του κόμματος με το λαϊκό και εργατικό κίνημα . Ο Νίκος Ζαχαριάδης , που πολλοί χρέωσαν μεταξύ άλλων πως αντιμετώπισε απαξιωτικά και ισοπεδωτικά την περίοδο αυτή , ως το 1931 , στις θέσεις για την ιστορία του ΚΚΕ , που γράφτηκαν στις φυλακές της Κέρκυρας το καλοκαίρι του 1939, δίνει τηλεγραφικά -μια κατά την γνώμη μας σωστή προσέγγιση «το κόμμα που ιδρύθηκε στα 1918, παρέμεινε το πρώτο, ενιαίο, αδιάσπαστο και μοναδικό κόμμα του προλεταριάτου και με αδιάκοπη φυσιολογική εσωτερική εξέλιξη και ανάπτυξη, βρήκε το σωστό, το νεοελληνικό μπολσεβίκικο δρόμο» .

Έχουν γραφτεί πολλά και συνεχίζουν να γράφονται για την λεγόμενη επέμβαση της Κομμουνιστικής Διεθνούς , την γνωστή έκκληση του 1931 και την ανάδειξη της νέας ηγεσίας στο Πολιτικό Γραφείο. Από πολλές πλευρές έχουν ακουστεί αναθέματα και αναλύσεις πως αποτελεί την μήτρα για τις κατοπινές τραγωδίες. Μερικοί μάλιστα και όχι μόνο αφελώς την παρομοιάζουν με την επέμβαση του 1956, την θεωρούν πρόδρομο της. Σύγκριση το λιγότερο ατυχής αναφορικά με συνθήκες, στόχους και αποτελέσματα. Έχουμε φυσικά εντελώς διαφορετική γνώμη.

Θα ήταν ευχής έργο φυσικά να μην χρειάζονταν να γίνει μια τέτοια επιλογή και το ελληνικό κομμουνιστικό κίνημα να μπορούσε να λύσει τα προβλήματα μόνο του με τις δικές του δυνάμεις. Αυτό όμως δεν στάθηκε δυνατό και δεν θα μπορούσε να γίνει ενόψει των πιεστικών απαιτήσεων της εποχής. Ο καπιταλιστικός κόσμος της εποχής βρίσκονταν στην δίνη μιας βαθιάς κρίσης και οι αστικές τάξεις -κυρίως στις ιμπεριαλιστικά κέντρα-είχαν αρχίσει να ετοιμάζονται για τον Δεύτερο Μεγάλο Πόλεμο ανοίγοντας τον δρόμο στον φασισμό. Επίσης η έκκληση της ΚΔ , πάτησε πάνω σε ένα αξιόλογο δυναμικό μεσαίων και κατώτερων κομματικών στελεχών , που με επίκεντρο ορισμένες κομματικές οργανώσεις όπως αυτή του Πειραιά, του Βόλου κλπ, προσπαθούσαν να ξεπεράσουν τα προβλήματα ήδη πριν την παρέμβαση. Ακόμη και οι πολέμιοι της παρέμβασης αναγνωρίζουν πως αυτή έδωσε φτερά στο ΚΚΕ και αποτέλεσε την αρχή για μια ραγδαία ανάπτυξη Μέχρι την επιβολή της Μεταξικής δικτατορίας το κόμμα - μέσα σε πέντε περίπου χρόνια- έκανε σοβαρά προχωρήματα στην ανάπτυξη της επιρροής του στην εργατική τάξη και τις λαϊκές μάζες, τέτοια που δεν είχαν γίνει στο σύνολο όλης της προηγούμενης περιόδου. Και γι αυτά τα βήματα αιτία δεν ήταν μόνο οι ευνοϊκές αντικειμενικές κοινωνικοπολιτικές συνθήκες αλλά και ο σωστός προσανατολισμός, το σταμάτημα της εσωτερικής κρίσης , τα βήματα μπολσεβικοποίησης, η σωστή εκτίμηση για την περίοδο και τον επερχόμενο φασισμό, η αποφασιστική και ολόπλευρη συμμετοχή και υποκίνηση των κοινωνικών αγώνων.

Το γεγονός πως το ΚΚΕ δεν κατάφερε να αποφύγει τα σοβαρά κτυπήματα από την Μεταξική δικτατορία σαν αποτέλεσμα και των οργανωτικών ανεπαρκειών δεν μειώνει σε καμία περίπτωση την δουλειά που έγινε αυτήν την περίοδο. Στις επιτυχίες και αυτής της περιόδου βασίστηκε η εκτίναξη που έγινε στα χρόνια της Κατοχής , στο δοκιμασμένο και πλατύ μεσαίο και κατώτερο στελεχικό δυναμικό βασίστηκε η γρήγορη ανασυγκρότηση και το ξετύλιγμα της μεγάλης απελευθερωτικής πάλης με σημαία το ΕΑΜ και με μπροστάρη τον ΕΛΑΣ.. Δεν είναι καθόλου σίγουρο πως τα πράγματα θα έπαιρναν τέτοια τροπή αν το κόμμα συνέχιζε να βολοδέρνει και στην δεκαετία του Τριάντα αβοήθητο από την Κομμουνιστική Διεθνή. Είναι εκπληκτικό μάλιστα και ενδεικτικό των αντιφάσεων , πως οι ίδιοι άνθρωποι που καταριούνται την παρέμβαση της ΚΔ, οι ίδιοι κατηγορούν το Διεθνές Κέντρο πως στην συνέχεια παραμέλησε και πάλι την Ελληνική περίπτωση ειδικά στις κρίσιμες στιγμές της κήρυξης του πολέμου και κατόπιν στην πρώτη φάση της Κατοχής.

Η παρέμβαση της ΚΔ από μόνη της δεν θα μπορούσε να αναιρέσει όμως τους εσωτερικούς κοινωνικούς και ιδεολογικούς όρους , που ξανάφεραν στην επόμενη πιο κρίσιμη φάση τα ίδια η παρόμοια αρνητικά χαρακτηριστικά , κυρίως όσο αφορά τις σοβαρές ανεπάρκειες για μια διαρκή και αυτοδύναμη χάραξη μιας επαναστατικής κατεύθυνσης και γραμμής. Αλλά γι αυτό δεν ευθύνεται το Διεθνές Κέντρο η το όποιο εξωτερικό κέντρο αλλά οι γνωστές αναντιστοιχίες και καθυστερήσεις που εκ-πήγαζαν από τους ελληνικούς εσωτερικούς όρους. Τα έχουμε ξαναπεί και με άλλες ευκαιρίες. Η γνωστή κατάληξη της Μεγάλης Δεκαετίας και της εποποιίας του ελληνικού λαού για εθνική και κοινωνική απελευθέρωση με επικεφαλής τους κομμουνιστές προήλθε κυρίως από τις εσωτερικές αδυναμίες και όχι εξαιτίας των διακανονισμών των ξένων δυνάμεων και των συμφωνιών διαμοιρασμού , πραγματικών και ανύπαρκτων.

Σηκώνουν πολύ θόρυβο και το τελευταίο διάστημα οι λεγόμενοι νόμιμοι κληρονόμοι για την ιστορία του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος και του ΚΚΕ, με την γνωστή αμετροεπή αντίληψη αποκλειστικής ιδιοκτησίας. Τώρα μάλιστα και με το κομπασμό της ανακάλυψης της Αμερικής αφού αποφάσισαν να ιδιοποιηθούν τσιμπολογώντας, επιλεκτικά και κακέκτυπα μέρος των αναλύσεων του μαρξιστικού -λενινιστικού κινήματος, ύστερα από πολλά χρόνια, ενώ σχόλασε προ πολλού το πανηγύρι, που λέει ο λαός μας.

Στο σημείο αυτό δύο παρατηρήσεις και τα υπόλοιπα εν καιρώ.

Πρώτη παρατήρηση που αφορά το παρελθόν αλλά έχει και σημασία για το παρόν αναφορικά κυρίως με την ειλικρίνεια και την αξιοπιστία της αυτοκριτικής. Έγραψαν αρκετές χιλιάδες λέξεις εξ αφορμής της διακήρυξης για τα 90χρονα. Για την ΕΔΑ , την διάσπαση του 68, την διάσπαση του 91 μέχρι και για την αποχώρηση της πλειοψηφίας της ΚΝΕ με τον Γράψα. Ούτε λέξη όμως για την επέμβαση της λεγόμενης Διεθνούς Επιτροπής και την ανατροπή του 1955-1956. Ούτε για τα προσχήματα δεν αναφέρονται στα δραματικά γεγονότα εκείνων των χρόνων. Η παράλειψη είναι πολύ φυσιολογική. Γιατί σε αυτήν βασίστηκε η μετέπειτα κληρονομιά , σε αυτήν βασίζεται και σήμερα. Θα ήταν έτσι τα πράγματα στο ελληνικό κομμουνιστικό κίνημα παλιότερα και τώρα , θα ήταν αυτοί οι συσχετισμοί αν δεν υπήρχε το πιστοποιητικό κληρονομιάς που έλαβαν ελέω της νέας Σοβιετικής ηγεσίας? Θα μπορούσαν να επιβληθούν στους έλληνες κομμουνιστές στις φυλακές και στις εξορίες και στις παράνομες οργανώσεις που έσπευσαν να διαλύσουν άρον-άρον χωρίς την φοβέρα-απειλή και κατηγορία του αντί-σοβιετισμού που τώρα ανακάλυψαν πως ήταν και, έστω εν μέρει, κανονικός οπορτουνισμός ? Φυσικά και όχι . Στο υποτιθέμενο οίστρο ειλικρινούς αυτοκριτικής και επανεξέτασης δεν χώρεσαν ούτε μερικές προσχηματικές αράδες για τους χιλιάδες κομμουνιστές που αντιτάχτηκαν στην επέμβαση και στον διορισμό της νέας ηγετικής ομάδας. Γι αυτούς που σε πολύ δύσκολες και πρωτόγνωρες συνθήκες , ακολουθώντας το ανυπότακτο πνεύμα των πραγματικών κομμουνιστών διαγράφτηκαν , λοιδωρήθηκαν απομονώθηκαν , χάσανε τις δουλειές τους και πολλοί καταδιώχτηκαν φυλακίστηκαν , εξορίστηκαν μέχρι και απελάθηκαν στις τότε λαϊκές δημοκρατίες και την Σοβιετική Ένωση. Ποιοι υπεράσπιζαν τότε το αντάρτικο πνεύμα και ποιοι το πνεύμα υποταγής Ποιοι πήγαν με τους ισχυρούς και ποιοι με τους ανίσχυρους . Ποιοι εκμεταλλεύτηκαν τις πλάτες , την εξουσία και ποιοι τις καλύτερες παραδόσεις του ΚΚΕ που δεν έσκυψε το κεφάλι σε διάφορους ζυγούς και εξουσίες? Όσο για τις συγκρίσεις με το 1931 που μερικοί ψάχνουν να βρουν αναλογίες και ομοιότητες απλά καμία σχέση. Μέρα με την νύχτα. Το 31 , μεταξύ άλλων πολύ σημαντικών διαφορών αναφορικά με τα χαρακτηριστικά της διεθνούς ηγεσίας του Κομμουνιστικού Κινήματος, ήταν η αφετηρία για την επαναστατική ανάπτυξη του ΚΚΕ και όχι η έναρξη μιας περιόδου πολυποίκιλων προσαρμογών και πολιτικής ουράς στον αστισμό. Ήταν το εφαλτήριο για την ίδρυση οργανώσεων μέχρι τις πιο ψηλές ραχούλες και όχι για την διάλυση τους. Ήταν το προοίμιο της θυελλώδους Μεγάλης Δεκαετίας και όχι η εισαγωγή σε μια επονείδιστη φάση νομιμοφροσύνης που κατέληξε να μετατρέψει το λαϊκό και εργατικό αριστερό κίνημα ουρά των Παπανδρέου και συμμέτοχο στο έκτρωμα του Τζανετακισμού. Ήταν η έναρξη μιας περιόδου που οι κομμουνιστές εκτός των άλλων προειδοποιούσαν από καιρό για την έλευση του φασισμού και πάλευαν με νύχια και με δόντια για την αποτροπή του και όχι εκείνων των αλήστου μνήμης καταστάσεων που καθησύχαζαν τον λαό με πηχυαίους τίτλους από την Αυγή για πως δεν θα γίνει πραξικόπημα ακριβώς τις ώρες που τα τεθωρακισμένα του Πατακού γλιστρούσαν στους δρόμους της Αθήνας. Και για όλα αυτά δεν φταίγανε μόνο οι δεξιοί οπορτουνιστές , ήταν κοινές επιλογές και αποφάσεις. Στην περίπτωση λοιπόν αυτή δεν κολλάει η αποστροφή του Ζαχαριάδη πως «το κόμμα που ιδρύθηκε στα 1918, παρέμεινε το πρώτο, ενιαίο, αδιάσπαστο και μοναδικό κόμμα του προλεταριάτου και με αδιάκοπη φυσιολογική εσωτερική εξέλιξη και ανάπτυξη» παρά τις επικλήσεις για τις κληρονομιές. Αυτά όσο αφορά αυτήν την πλευρά γιατί θα μπορούσαν να ειπωθούν πολλά περισσότερα και σκληρότερα.

Παρατήρηση δεύτερη και κυριότερη. Που αφορά το παρόν και φυσικά το μέλλον. Και όχι μόνο τους νόμιμους κληρονόμους.

Οι κληρονομιές , ακόμη και οι πιο μεγάλες κάποτε τελειώνουν αν δεν φροντίσουν οι κληρονόμοι να φτιάξουν καινούριο κεφάλαιο, να κάνουν αποδοτικές επενδύσεις, να δημιουργήσουν καινούριο πλούτο. Η διαπίστωση αυτή δεν αφορά μόνο την οικονομία αλλά και την πολιτική. Πράγματι η κληρονομιά του ΚΚΕ και των αγώνων που έκαναν οι έλληνες κομμουνιστές από τα πρώτα βήματα του ΣΕΚΕ ως την εποποιία του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας είναι τεράστια. Ο ισχυρός απόηχος αυτής των τριάντα -τριάνταπέντε χρόνων προσπάθειας- , επέδρασε καταλυτικά στο δεύτερο μισό του προηγούμενου αιώνα, επέδρασε στις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες , γαλούχησε τις νέες γενιές και ασκεί επιρροή ακόμη και σήμερα. Και πολύ δικαιολογημένα.

Γιατί το κομμουνιστικό κίνημα υπήρξε ότι καλύτερο, ριζοσπαστικότερο και ελπιδοφόρο κατάφερε να γεννήσει η νεοελληνική κοινωνία από την ίδρυση του πρώτου μετά την επανάσταση του 1821, ελληνικού κράτους. Συγκέντρωσε και εκτίναξε τις πιο υγιείς κοινωνικές δυνάμεις , τις καθοδήγησε σε ένα πλειοψηφικό κίνημα για το ριζοσπαστικό επαναστατικό προχώρημα προς το μέλλον. Δημιούργησε τους ιδεολογικούς , ηθικούς και πολιτικούς όρους για εκφραστεί μαζικά και ηρωικά το πνεύμα της συλλογικότητας , της αλληλεγγύης , της αυτοθυσίας , της υποταγής του ατομικού εγώ στο κοινωνικό εμείς. Ανάδειξε τους ταπεινούς ανθρώπους του μόχθου και της βιοπάλης σε πρωταγωνιστές , υποκίνησε ένα πρωτόγνωρο κίνημα πολιτιστικής και καλλιτεχνικής λαϊκής δημιουργίας, συσπείρωσε τον ανθό της ελληνικής διανόησης και τον προσανατόλισε να επιδιώκει να εκφράσει και να υπηρετεί την λαϊκή πλειοψηφία , συγκρούστηκε με τον σκοταδισμό , τον τυφλό εθνικισμό, την θρησκευτική καθυστέρηση και τις αντιδραστικές ατομικές και οικογενειακές φεουδαρχικές και αστικές σχέσεις.

Γιατί το ελληνικό κομμουνιστικό κίνημα με αντίτιμο αμέτρητες θυσίες υπερασπίστηκε την εθνική ανεξαρτησία και λευτεριά του λαού και της χώρας , σε καιρούς δύσκολους όταν η αστική τάξη και η πολιτική , ιδεολογική και θρησκευτική ακολουθία της το έβαζε στα πόδια η έτρεξε να συνεργαστεί με τους κατακτητές. Γιατί οι έλληνες κομμουνιστές εκπλήρωσαν σε σημαντικό βαθμό τα διεθνιστικά καθήκοντα τους με πληρωμή διωγμούς και πολλούς νεκρούς σχεδόν από την πρώτη στιγμή της ίδρυσης του ΣΕΚΕ. Από την κινητοποίηση τους ενάντια στην ιμπεριαλιστική επέμβαση στην νεαρή Σοβιετική Ένωσης στην Ουκρανική εκστρατεία, με τους αντιπολεμικούς αγώνες τους στην Μικρά Ασία, με την συμμετοχή τους στο πλευρό των Ισπανών αντιφασιστών στις Διεθνείς Ταξιαρχίες ως την μεγαλειώδη αντίσταση στην τριπλή κατοχή και αργότερα στον τιτάνιο αγώνα ενάντια του Δημοκρατικού Στρατού ενάντια και στους Αμερικάνους ιμπεριαλιστές. Ακόμη, τέλος, με την μεγάλη προσφορά τους με την συμμετοχή τους και την εργασία τους στην παραγωγική ανασυγκρότηση των λαϊκών δημοκρατιών, όταν βρέθηκαν εκεί αναγκαστικά εκπατρισμένοι.

Η κληρονομιά είναι βαριά γιατί αυτοί οι αγώνες δεν έγιναν στα λόγια, εικονικά, με το γάντι , σε αίθουσες κοινοβουλίων και ανέξοδα. Γίνανε μέχρι τέλους , μέχρι την υπέρτατη θυσία, με την απλόχερη αρκετές φορές προσφορά ζωής. Το ΚΚΕ δίκαια χαρακτηρίστηκε το κόμμα των εκτελεσμένων , των φυλακισμένων και των καταδιωκόμενων. Τα μέλη και τα στελέχη του ΚΚΕ στην συντριπτική τους πλειοψηφία όλα αυτά τα χρόνια πέρασαν στην κυριολεξία από την φωτιά και το ατσάλι και άφησαν στα πεδία των μαχών και της ταξικής πάλης, στις φυλακές και τα εκτελεστικά αποσπάσματα χιλιάδες τιμημένους νεκρούς , τον ανθό μιας , τουλάχιστον ελπιδοφόρας γενιάς.

Τι σχέση έχουν αυτά με την κατοπινή και σημερινή συμπεριφορά των νόμιμων κληρονόμων? Καμία! Ποιο είναι το νέο κεφάλαιο που έφτιαξαν προεκτείνοντας και αξιοποιώντας αυτήν την βαριά και πλούσια κληρονομιά? Τι σχέση μπορεί να έχουν τα προηγούμενα και σημερινά καμώματα με την μεγάλη αυτή προσπάθεια που έγινε? Σε τι αντιστοιχούν οι τίτλοι , οι σφραγίδες , τα μεγάλα λόγια, τα αρχεία και οι πανηγυρικοί σε σχέση με τις απαιτήσεις και τις ανάγκες των καιρών και της σημερινής πάλης των τάξεων? Ο λαός μας λέει και σωστά πως τα στερνά τιμούν τα πρώτα. Και αυτό φυσικά δεν ισχύει μόνο για τους νόμιμους κληρονόμους αλλά και κάθε επίδοξο συνεχιστή. Γιατί το κυριότερο αν όχι το μοναδικό κριτήριο αξιοσύνης είναι η ανταπόκριση στις ανάγκες του σήμερα, οι εξετάσεις που δίνεις στις σύγχρονες απαιτήσεις του εργατικού και λαϊκού κινήματος , η σχέση που αναπτύσσεις με τους αγώνες και τις αγωνίες του κόσμου, οι διέξοδοι που δημιουργείς και οι απαντήσεις που δίνεις για το προχώρημα της επαναστατικής υπόθεσης. Και σε αυτά οι κληρονόμοι αποδείχτηκαν , και όχι για μια φορά, πολύ κατώτεροι της βαριάς κληρονομιάς. Πήραν από αυτήν όχι τις καλύτερες αλλά τις χειρότερες πλευρές , γιατί υπήρχαν και τέτοιες, και τις κάνανε σύστημα ιδεών , τις προέκτειναν και τις γενίκευσαν.

Η δεύτερη παρατήρηση αφορά όλους όπως είπαμε. Και εμάς. Καλές και άγιες οι κριτικές , οι αυτοκριτικές και τα μεγάλα λόγια. Στην ζωή όμως αυτό που μετρά είναι η πράξη , η συνέπεια λόγων και έργων , η πραγματική προσπάθεια. Δηλαδή η αληθινή σχέση με την υπόθεση της εργατικής τάξης και του λαού, η συγχώνευση με τις ανάγκες και τους αγώνες , η καθημερινή πάλη στα μέτωπα που ορίζει η ζωή. Εκεί κρίνονται και θα κριθούν όλοι . Και οι νόμιμοι κληρονόμοι και ο καθένας που θέλει να ονοματίζεται κομμουνιστής και επαναστάτης. Αυτή είναι η Δευτέρα Παρουσία των κομμουνιστών και μεγάλος ο κριτής είναι η εργατική τάξη και ο λαός.

Στο βιβλίο του , που εκδόθηκε, ύστερα από πολλά χρόνια, σχετικά πρόσφατα και στα ελληνικά ο Αυστραλός δημοσιογράφος και ποιητής Μπερτ Μπερτλς , με τίτλο «Εξόριστοι στο Αιγαίο» και που περιέχει ίσως την πιο ζωντανή και καλοδουλεμένη λογοτεχνικά παρουσίαση της ζωής των εξόριστων κομμουνιστών στην Ανάφη και στην Γαύδο στα 1935-1936, νησιά που επισκέφτηκε και έζησε για ορισμένες μέρες μαζί με τους εξόριστους, στις κολεκτίβες τους υπάρχει ένα κομμάτι που το θεωρώ πολύ επίκαιρο και θέλω να σας το διαβάσω.

«Πέρασαν μερικές μέρες μέχρι να γνωρίσουμε και τα τριάντα πέντε μέλη της ομάδας συμβίωσης, αλλά μόλις γνωρίσαμε το Γιώργο Νικολαΐδη, νιώσαμε σαν να τον ξέραμε χρόνια. Μπαίνω στον πειρασμό να δηλώσω ότι αν δεν υπήρχε ένας Γιώργος Νικολαΐδης, δεν θα υπήρχε ομάδα στην Ανάφη ούτε και πουθενά αλλού. Όποιος έχει παρακολουθήσει συγκέντρωση κάποιας επαναστατικής συνδικαλιστικής οργάνωσης, θα έχει συναντήσει ένα Γιώργο Νικολαΐδη. Θα μπορούσε να λέγεται Τζορτζ Νίκολσον ή Τζον Σμιθ, επειδή είναι Αγγλος όσο και Έλληνας. Οσο και Αμερικανός, Γάλλος, Ιταλός ή Αυστραλός. Κάποια στιγμή, έχει εμφανιστεί σίγουρα σε εργατικές οργανώσεις σ' ολόκληρο τον κόσμο. Αλλοτε σαν αρωγός και άλλοτε σαν μπελάς για τους Εργατικούς πολιτικούς. Οι I.W.W., δηλαδή οι Βιομηχανικοί Εργάτες του Κόσμου, ήταν γεμάτοι Νικολαΐδηδες που ανήκαν σε όλες τις σοσιαλιστικές παρατάξεις. Είχαν συμμετάσχει σε απεργίες και συλλαλητήρια, είχαν διωχθεί και απολυθεί, είχαν οργανώσει τους ανέργους. Ηταν πανταχού παρόντες όπου εκδηλώνονταν καμπάνιες υπέρ της ελευθερίας του λόγου, κατά του πολέμου, υπέρ των μισθολογικών αυξήσεων, υπέρ της Ρωσίας.

Οι σοσιαλιστικές παρατάξεις που δεν είχαν καταφέρει να απαλλαχθούν από τη χριστιανική ιδεολογία ή είχαν παραμείνει σε αυστηρά θεωρητικά πλαίσια τη στιγμή που οι τακτικές απαιτούσαν δράση, απώλεσαν την αφοσίωση των μελών τους, όπως συνέβη με τους I.W.W. όταν οι περιστάσεις κατέδειξαν την πολιτική ανεπάρκεια της οργάνωσης. Αργά ή γρήγορα, ανάλογα με το βαθμό της δράσης στην οποία είχαν εμπλακεί, πολλοί Νικολαΐδηδες αναπόφευκτα θα προσχωρούσαν στο κομμουνιστικό κόμμα ...;

Πριν από την παγκόσμια οικονομική κρίση, οι εργάτες που είχαν μόνιμη εργασία και ήλπιζαν να συγκεντρώσουν αρκετά χρήματα για να συμπληρώσουν τη σύνταξή τους, οι εργάτες που πίστευαν σε ένα δίκαιο μεροκάματο και σε άλλα τέτοια που λέγονταν και στα οποία υπολόγιζαν, αντιμετώπιζαν με δυσπιστία τους διάφορους Νικολαΐδηδες. Χρειάστηκε η μεταπολεμική περικοπή των μισθών, η ανεργία, οι εξώσεις, το επίδομα ανεργίας, για να στραφούν πολλοί στον τρόπο σκέψης των Νικολαΐδηδων. Ομως στα μηχανοστάσια και στους καταυλισμούς των ξυλοκόπων, στα εργοστάσια ζάχαρης, στα υπόστεγα κούρας των προβάτων, αλλά και στις συμμορίες των δρόμων, εκτιμούσαν ανέκαθεν την ειρωνική διάθεση των Νικολαΐδηδων ακόμα και προπολεμικά, επειδή οι συνάδελφοί τους αυτοί άλλαζαν διαρκώς όπως κι εκείνοι. Δεν καθόντουσαν στα αβγά τους, ούτε πήγαιναν στην εκκλησία. Οι περισσότεροι ξεπέρασαν από νωρίς κάθε δόγμα που παρείχε στα παράσιτα το μακάριο δικαίωμα να ζουν από το Ενοικιοστάσιο, τους Τόκους και το Κέρδος. Ήταν οι κυνικοί ρεαλιστές του Εργατικού Κινήματος και ενεργούσαν με την προϋπόθεση ότι δεν είχαν χάσουν τίποτε πέρα από το προϊόν της εργασίας τους και το δικαίωμα της απόλαυσης στη σχόλη, ή, σύμφωνα με τον Λαφάργκ, το δικαίωμά τους στην τεμπελιά. Δεν διέθεταν τα απαραίτητα συντάξιμα χρόνια, ούτε παρακαταθήκες σε κάποιο σπίτι, ώστε να διστάζουν να παρατήσουν τα εργαλεία τους σε περιόδους κρίσης και όσοι από αυτούς ανήκαν στους I.W.W, δεν δίσταζαν να δράσουν ατομικά όσο και συλλογικά, για να οργανώσουν ένα σαμποτάζ ή μια απεργία. Στη διάρκεια του πολέμου, όταν εκατομμύρια συνάδελφοί τους εξακολουθούσαν να είναι ικανοποιημένοι με το χριστιανικο-καπιταλιστικό σύστημα, εκείνοι έβρισκαν το κουράγιο να τραγουδούν σατιρικά τραγούδια υπέρ των εργατών και κατά των αφεντικών. Δε χρειαζόταν να περιμένουν μέχρι το τέλος του πολέμου για να συνειδητοποιήσουν ότι, γι' αυτούς, η κομπίνα του πολέμου δεν ήταν διασκέδαση. Στάθηκαν εξαρχής εναντίον του, παρακίνησαν τους συναδέλφους τους να μη στρατευτούν και, κατά κάποιο τρόπο, οι περισσότεροι από αυτούς ήταν αρκετά έξυπνοι για να τον αποφύγουν. Και βέβαια, από τον πόλεμο και μετά, είχαν γεννηθεί πολλοί Νικολαΐδηδες που είχαν προετοιμαστεί κατάλληλα για τον επόμενο»

Ο Γιώργος Νικολαίδης με το παρατσούκλι Δήμαρχος ήταν από την Κοκκινιά. Είχε καταδικαστεί πρώτα σε φυλακή μετά σε εξορία γιατί συμμετείχε στην διάλυση μιας φασιστικής συγκέντρωσης στον Πειραιά τον Απρίλη του 33. Από την Ανάφη κατέληξε στο κάτεργο της Ακροναυπλίας και παραδόθηκε όπως και πολλοί άλλοι από τις Ελληνικές μεταξικές αρχές στους Γερμανούς. Τον Μάη του 1942 μεταφέρθηκε μαζί με άλλους 21 φυματικούς κρατούμενους στο σανατόριο της Πέτρας κοντά στην Κατερίνη. Δεν ακολούθησε αυτούς που αποδράσαν στην μεγάλη απόδραση του Ιούλη του 42 και μεταφέρθηκε στου Παύλου Μελά εδώ στην Θεσσαλονίκη. Τον κρέμασαν οι Γερμανοί στις 1 του Μάρτη του 1948. Χαρακτηριστική αλλά όχι μοναδική περίπτωση . Το ελληνικό κομμουνιστικό κίνημα είχε πολλούς , παρά πολλούς Νικολαίδηδες. Μια πλατιά βάση μεσαίων στελεχών και μια πολύ εκτεταμένη δεξαμενή μελών που αναδείχτηκαν μέσα στην φωτιά του αγώνα και της ταξικής πάλης. Ο κορμός της μεγάλης προσπάθειας και της μεγάλης εκτίναξης των κομμουνιστών από μειοψηφική ομάδα σε πλειοψηφική δύναμη. Δεν γεννήθηκαν έτσι . Φτιάχτηκαν μέσα στις δύσκολες συνθήκες και υπήρξαν φωτεινά παραδείγματα και ηγέτες τριγύρω τους ανταποκρινόμενοι στην πράξη στις ανάγκες των κατατρεγμένων και των αδικημένων. Ήταν όπως το νύχι με το κρέας κολλημένοι με την εργατική τάξη και τις λαϊκές μάζες. Γι αυτό και κατάφεραν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη τους και να πάρουν δύναμη για να αγωνιστούν ως την υπέρτατη θυσία.

Δεν μπορεί να υπάρχει πιο ευγενής και ανώτερη φιλοδοξία για τους αληθινούς κομμουνιστές από το να ακολουθήσουν , σε διαφορετικές συνθήκες , κοντά ένα αιώνα μετά το παράδειγμα και τον δρόμο ανθρώπων και αγωνιστών σαν τον Νικολαίδη. Δεν υπάρχει καλύτερος δρόμος για τους νέους ανθρώπους που θέλουν να στρατευτούν στην υπόθεση της εργατικής τάξης και της κοινωνικής απελευθέρωσης από το να ακολουθήσουν τον πληβειακό και πραγματικό καθημερινό τρόπο σύνδεσης με την εργατική τάξη και τους αγώνες της . Αυτή είναι η μεγάλη παρακαταθήκη, κληρονομιά και παράδειγμα που αφήσανε πίσω τους οι έλληνες κομμουνιστές του προηγούμενου αιώνα. Και αυτή η στενή σχέση αποτελεί μια από τις βασικές προϋποθέσεις για την εξαπόλυση ενός νέου, σύγχρονου και νικηφόρου κομμουνιστικού κύματος για την τελική δικαίωση και εκείνων των κομμουνιστών που άνοιξαν τον δρόμο αλλά και για την πραγματική κοινωνική απελευθέρωση της ελληνικής κοινωνίας.

Αιώνια τιμή και δόξα στους τιμημένους νεκρούς και σε όσους αγωνίστηκαν για την εθνική και κοινωνική λευτεριά του λαού μας μέσα από τις γραμμές του κομμουνιστικού κινήματος!

Εμπρός για την αναγέννηση του κομμουνιστικού κινήματος του 21^ου αιώνα!

Ο αγώνας για την επανάσταση και τον σοσιαλισμό συνεχίζεται!

18ο Συνέδριο ΚΚΕ. Στρουθοκαμηλισμός για τα αίτια της παλινόρθωσης (μετά τόσες δεκαετίες)

2012-02-01T08:07:00.001+02:00

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Εισαγωγικά θα θέλαμε να πούμε ότι η ηγεσία του ΚΚΕ, ιδιαίτερα τον τελευταίο χρόνο, καλλιεργούσε προς τα έξω την αίσθηση ότι με τις θέσεις της αυτές, φέρνει κάτι καινούριο και πρωτοπόρο που θα βάλει τα πράγματα στη θέση τους όσον αφορά την ιστορική διαδρομή του σοσιαλιστικού εγχειρήματος από τις αρχές του 20ού αιώνα.

Όπως η ίδια ομολογεί, με τις θέσεις της αυτές δίνει αποστομωτική απάντηση στους εχθρούς του σοσιαλισμού, στην αντίδραση, στον ιμπεριαλισμό, που κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους προκειμένου να αμαυρώσουν τον σοσιαλισμό και τον κομμουνισμό.
Υψώνει λοιπόν τη φωνή της η ηγεσία του ΚΚΕ και διατρανώνει προς κάθε κατεύθυνση την απόφασή της να υπερασπιστεί το τιτάνιο έργο του κομμουνιστικού κινήματος και τη μεγάλη του προσφορά στην απελευθέρωση της ανθρωπότητας από τα δεσμά της μισθωτής σκλαβιάς. Κατακεραυνώνει προς κάθε κατεύθυνση όποιον συκοφαντεί και δυσφημεί τον σοσιαλισμό και με αυτό τον τρόπο θέλει να δηλώσει την αποφασιστικότητά της, την επιμονή της στον επαναστατικό δρόμο και την προσήλωσή της στον μαρξισμό-λενινισμό.

Τα ερωτήματα βέβαια που πηγάζουν αυθόρμητα στη σκέψη των αριστερών και κομμουνιστών που διαβάζουν τις θέσεις, είναι γιατί αργοπόρησε τόσο η ηγεσία του ΚΚΕ να υπερασπιστεί την προσφορά του κομμουνιστικού κινήματος που τόσο αμφισβητήθηκε όχι μόνο μετά το '89 αλλά από πολύ πιο παλιά και όχι μόνο από τα «έξω» αλλά και από τα μέσα. Το άλλο ερώτημα που συνδέεται όπως θα δούμε με το πρώτο, είναι τι ακριβώς υπερασπίζεται και πώς, η ηγεσία του ΚΚΕ, απ' αυτό που η ίδια θεωρεί κομμουνιστικό κίνημα και σοσιαλισμό.
Όπως θα δούμε αν οι θέσεις διαβαστούν προσεκτικά, υπάρχουν μπόλικες ηθελημένες ή αθέλητες συγχύσεις τόσο σε σχέση με το τι κυρίως θέλει να υπερασπιστεί όσο και σε σχέση με τα εργαλεία ανάλυσης που χρησιμοποιεί για να υπερασπιστεί.
Συγχύσεις, αλλά κυρίως αντιφάσεις, που τελικά είναι πολύ αμφίβολο αν κατορθώνουν να υπερασπιστούν επί της ουσίας την προσφορά του κομμουνιστικού κινήματος ή συνεχίζουν να δίνουν επιχειρήματα και τροφή στους εχθρούς και τους αντιπάλους.
Ανεξάρτητα βέβαια του τι εμείς αντιλαμβανόμαστε για την ουσία της γραμμής του ΚΚΕ, σύσσωμος ο αστικός Τύπος, συνεπικουρούμενος από διάφορους αναλυτές που παρεπιδημούν στις παρυφές της σύγχρονης «Αριστεράς», ξεσήκωσαν μεγάλο θόρυβο. Και εκδήλωσαν την οργή τους, μια και θεώρησαν τις θέσεις του ΚΚΕ σαν μια επιβεβαίωση της στροφής του προς τον σταλινισμό, σαν μια ακόμα πιο έντονη έκφραση του δογματισμού του και πάει λέγοντας.
Πράγματι, όλη αυτή η λυσσασμένη αντίδραση την οποία το ΚΚΕ(μ-λ), και όχι μόνο, έχει γευτεί και γεύεται στο πετσί του τις τελευταίες δεκαετίες και που έχει πάρει διεθνείς συντονισμένες διαστάσεις (βλ. και αντικομμουνιστικό μνημόνιο) είναι απόλυτα καταδικαστέα. Και απόλυτα ερμηνεύσιμη όσον αφορά το τι επιδιώκει το σύστημα με αυτήν την ιδεολογική του επίθεση απέναντι σε οτιδήποτε σοσιαλιστικό, κομμουνιστικό κ.λπ. Να εμπεδώσει παραπέρα μέσα στους λαούς και κυρίως στην εργατική τάξη ότι ο καπιταλισμός (έστω και στην πιο αντιδραστική του μορφή) είναι ο απόλυτος ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ!
Το γεγονός όμως ότι καταδικάζουμε απερίφραστα αυτές τις ιδεολογικές επιθέσεις και σε βάρος του ΚΚΕ δεν απορρέει από τη διάθεσή μας να υπερασπιστούμε τη συγκεκριμένη ηγεσία του ΚΚΕ, αλλά αυτό που βάλλεται από το σύστημα και που επιχειρείται, ιδιαίτερα στα μάτια της νεολαίας, να παρουσιαστεί σαν κάτι το αποκρουστικό προκειμένου και μόνο να συγκαλύψει και να κρύψει (όσο μπορεί) τα εγκλήματα του καπιταλισμού. Το κάνουμε, όπως το κάναμε με συνέπεια τόσες δεκαετίες, προκειμένου να αντιπαρατεθούμε στην επίθεση του συστήματος που θεώρησε μετά τις επιτυχίες του το 1989-91 ότι η Ιστορία και οι ιδεολογίες τελείωσαν από την εποχή που η ηγεσία του ΚΚΕ θαμπώνονταν από την γκορμπατσοφική περεστρόικα. Από την άλλη όμως, η στάση μας αυτή δεν μπορεί να μας οδηγήσει σε υποστολή της κριτικής και της αντιπαράθεσης σε ό,τι εμείς θεωρούμε λαθεμένες αφετηρίες και λαθεμένους προσανατολισμούς που έχει η ηγεσία του ΚΚΕ, όσον αφορά το μεγάλο κεφάλαιο της υπεράσπισης του κομμουνιστικού κινήματος.
Όχι, εμείς δεν ταυτιζόμαστε και απέχουμε πολύ, σε σχέση με το τι υπερασπιζόμαστε, με ποια μέσα και με ποιες αφετηρίες, απ' την προσέγγιση της ηγεσίας του ΚΚΕ.
Μπορεί βέβαια ένας κόσμος της Αριστεράς, πιο φρέσκος αλλά και παλιότερος, να θεωρεί ότι μεμψιμοιρούμε και ότι θα έπρεπε να είμαστε πιο «γενναιόδωροι» στη στάση μας απέναντι στις εκτιμήσεις και αναλύσεις του ΚΚΕ. Άλλωστε, στα μάτια ορισμένων από αυτούς, μπορεί οι θέσεις αυτές του ΚΚΕ σε ένα βαθμό να δικαιώνουν τις επί δεκαετίες κριτικές του μ-λ κινήματος, γι' αυτό και δεν κατανοούν τη δική μας συνολική στάση αντιπαράθεσης και διαχωρισμού.
Ας ξεκαθαρίσουμε λοιπόν ένα ζήτημα και όχι για πρώτη φορά. Η συνολική μας στάση και αποτίμηση απέναντι στα υπόλοιπα αριστερά ρεύματα και τάσεις που αναπτύσσονται ή εμφανίζονται μέσα στην κοινωνία, καθορίζεται από ένα σύνολο παραγόντων, προϋποθέσεων και όρων. Και δεν κάνουμε το λάθος να πέφτουμε στη μεταφυσική, απομονώνοντας κάποιους από αυτούς.
Πιο συγκεκριμένα η δική μας προσέγγιση και εκτίμηση των άλλων ρευμάτων καθορίζεται: α) Από το αν υπερασπίζεται και πώς την ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος, β) Από το πώς κρίνει την πορεία της καπιταλιστικής παλινόρθωσης στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες και τι συμπέρασμα βγάζει, γ) Από το πώς στέκεται απέναντι στο σύστημα στο έδαφος του σημερινού καπιταλισμού-ιμπεριαλισμού, δ) Από το πώς και αν δίνει τις δυνάμεις του για την οικοδόμηση κινήματος αντίστασης στην επίθεση και στον ιμπεριαλισμό, ε) Το πώς και αν προσανατολίζεται σε ανατροπή του συστήματος και φυσικά το τι είδους κοινωνία θα οικοδομηθεί στα συντρίμμια της προηγούμενης. Από τις αναλύσεις και τις προσεγγίσεις που θα κάνουν οι κομμουνιστές της εποχής στο σύνολο αυτών των προκλήσεων θα εξαρτηθεί το αν υπηρετούν με ουσιαστικό τρόπο την επαναθεμελίωση του κομμουνιστικού κινήματος, ή αν απλώς επιζητούν την αναπαραγωγή τους στο πλαίσιο του συστήματος σαν δεκανίκι ή γρανάζι του. Ακόμα και αν (υποθετικά) συμφωνούσαμε με την ουσία της προσέγγισης του ΚΚΕ όσον αφορά το παρελθόν του κινήματος, δεν θα ήταν από μόνο του αρκετό να εξασφαλίσει κοινές προσεγγίσεις στα ζητήματα του σήμερα, στα ζητήματα ανάπτυξης και προσανατολισμού του κινήματος. Πολύ περισσότερο δεν θα ήταν αρκετό για να συμφωνήσουμε στο τι είδους εξουσία και τι είδους κοινωνία ευαγγελίζεται το ΚΚΕ, που όπως επιβεβαιώνουν οι θέσεις του παραμένει δέσμιο του μπρεζνιεφικού μοντέλου.
Αν βέβαια προσπεράσουμε προς στιγμήν το πώς και τι υπερασπίζεται το ΚΚΕ από την προσφορά του κινήματος στις προηγούμενες δεκαετίες, εκεί που φαίνεται πιο ανάγλυφα η πλήρης αδυναμία της ηγεσίας του ΚΚΕ να απογαλακτιστεί από τον μπρεζνιεφισμό είναι το υποκεφάλαιο για τις «θεωρητικές θέσεις για τον σοσιαλισμό ως πρώτη, κατώτερη βαθμίδα του κομμουνισμού».
Υποτίθεται ότι η ηγεσία του ΚΚΕ έχει βγάλει ουσιαστικά κριτικά συμπεράσματα από την πορεία οικοδόμησης του σοσιαλισμού στην προσπάθειά της να προσεγγίσει τις αιτίες της επικράτησης αυτού που ονομάζει αντεπανάσταση.
Και όμως, όλο το κεφάλαιο αποτελεί μια πρόγευση για το «βάθος» της όλης προσέγγισης. Πρόκειται για ένα αναμάσημα όλων των κλασικών οικονομίστικων προσεγγίσεων της εποχής της «παγκόσμιας επέλασης» του μπρεζνιεφισμού, όταν υποτίθεται ότι η ΣΕ βρισκόταν στο χείλος του κομμουνισμού και γι' αυτό «εξήγαγε» και μπόλικη «επανάσταση» και στα υπόλοιπα σημεία του πλανήτη.
Την αμηχανία και τη σιωπή απέναντι στον μπρεζνιεφισμό αλληλοδιαδέχονται πινελιές νοσταλγίας της εποχής που η ΣΕ εμφάνιζε στο εξωτερικό μια πολιτική σοσιαλεπεκτατική και σοσιαλιμπεριαλιστική, ενώ στο εσωτερικό κυβερνούσαν εκείνες οι δυνάμεις που στο κράτος και στο κόμμα είχαν πετάξει στο περιθώριο την εργατική τάξη και στο όνομά της συγκρότησαν μια ιδιόμορφη αστική τάξη νέου τύπου.
Όπως θα διαπιστώσει ο αναγνώστης στη συνέχεια των αφιερωμάτων μας, η ηγεσία του ΚΚΕ με μπόλικες αντιφάσεις και αρκετές παλινωδίες επιχειρεί να καλύψει πολλαπλές ανάγκες, να εξασφαλίσει πολλαπλές ισορροπίες. Αυτό όμως που κυρίως επιδιώκει είναι να βρει ταυτότητα, ύπαρξη και περιεχόμενο στο σήμερα. Κάθε ζωντανός οργανισμός, όσο και γεμάτος δεσμεύσεις να είναι, επιδιώκει να προσδιοριστεί στις συνθήκες του σήμερα.
Το πρόβλημα είναι ότι η ηγεσία του ΚΚΕ πασχίζει να τετραγωνίσει τον κύκλο και γι' αυτό κάνει τόσες ακροβασίες. Δεν θέλει, για λόγους που θα αναλύσουμε, να συνταχτεί ξανά και οριστικά με το ρεύμα που εκφράζει ο ΣΥΡΙΖΑ και με το οποίο έχει μια σειρά μικροκομματικούς και όχι μόνο ανοιχτούς λογαριασμούς. Από την άλλη δεν έχει καμιά διάθεση ουσιαστικής αυτοκριτικής, αποκοπής από τα δεσμά που το δένουν με το σύστημα και να βαδίσει τον επαναστατικό δρόμο. Και επιλέγει τι τελικά; Να βαδίζει στον ΑΕΡΑ! Και επειδή δεν μπορεί να μένει ένα κόμμα στον αέρα, γιατί θα διαλυθεί, γίνεται συνεχώς ακόμα και αντιφατική προσπάθεια από την ηγεσία του ΚΚΕ να βρίσκονται στηρίγματα για να γαντζώνεται.
Υπ' αυτό το πρίσμα δεν βλέπουμε καμιά «στροφή» πέραν εκείνης που έγινε το '91 με την καθοδήγηση του Φλωράκη, που ναι μεν ανέκοψε την πορεία ενσωμάτωσης του συνόλου του τότε ΚΚΕ στο ευρωκομμουνιστικό ρεύμα, αλλά από την άλλη κληροδότησε στις επόμενες ηγεσίες το πρόβλημα που αναφέραμε ήδη. Πρόβλημα που το διαχειρίζονται στην ίδια αδιέξοδη κατεύθυνση όλες οι μετά τον Φλωράκη ηγεσίες και που όπως όλα δείχνουν θα το αντιμετωπίζουν ανάλογα και οι επόμενες, διαιωνίζοντας ή και οξύνοντας την κρίση, τις πιέσεις και τα διλήμματα στο πλαίσιό του.
Απόδειξη αυτού που λέμε είναι και οι τωρινές θέσεις του ΚΚΕ εν όψει του συνεδρίου δεν έχουν στοιχειωδώς εξελιχθεί σε σχέση με τις προσεγγίσεις της ηγεσίας του ΚΚΕ που είδαν το φως της δημοσιότητας την περίοδο 1995-96. Το πραγματικό, υπ' αριθμόν 1 πρόβλημα της ηγεσίας του ΚΚΕ αλλά και της επόμενης είναι να διαχειριστεί «αριστερόστροφα» έναν προσανατολισμό που με τίποτα δεν μπορεί να περπατήσει. Που με τίποτα δεν μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική πρόταση και προοπτική στον υποτιθέμενο καπιταλιστικό μονόδρομο.
Γι' αυτό και, παρ' όλες τις φραστικές και επιστημονικίστικες ακροβασίες, ξεπερνάει μέσα από εύκολα σχήματα όλα τα μεγάλα προβλήματα που αφορούν την πορεία της σοσιαλιστικής οικοδόμησης και καπιταλιστικής παλινόρθωσης. Στην ουσία δεν στέκεται σε αυτά, δεν βγάζει κανένα συμπέρασμα και κυρίως πετάει από πάνω του τις τεράστιες ευθύνες που και το ίδιο έχει σε όλη την προηγούμενη διαδρομή, που ανέχτηκε ή και υπηρέτησε αυτό που σήμερα το ΚΚΕ βαφτίζει αντεπανάσταση.
Το πόσο εύκολα και ανώδυνα προσπερνάει τα αγκάθια φαίνεται ιδιαίτερα στο κεφάλαιο για τις αιτίες της νίκης της αντεπανάστασης.
Μια αντεπανάσταση που τόσες και τόσες σελίδες δεν ήταν αρκετές για να ξεπεράσει το κόμπιασμα η ηγεσία του ΚΚΕ, προκειμένου να αναγνωρίσει αν και ποια κοινωνικά και πολιτικά στηρίγματα είχε μέσα στην κοινωνία, στο κράτος και στο κόμμα.
Τόσες σελίδες επί σελίδων και αυτό που μένει στον αναγνώστη είναι ότι η ταξική πάλη που αναγνωρίζει η ηγεσία του ΚΚΕ στο πλαίσιο της σοσιαλιστικής κοινωνίας είναι μια πάλη «συνειδήσεων» (της μικροαστικής απέναντι στην προλεταριακή), μακριά από κοινωνικά υποκείμενα και χωρίς σαφή (τουλάχιστον για την ηγεσία του ΚΚΕ) πολιτικά χαρακτηριστικά και εκφράσεις.
Τόσες σελίδες επί σελίδων που ξεχειλίζουν από δισταγμούς, από μισόλογα, από λαθροχειρίες (οι αναφορές, π.χ., στην προλεταριακή επανάσταση) που, όπως θα δούμε, έχουν έναν ουσιαστικό στόχο! Να κρύψουν το κεφάλι στην άμμο σαν την στρουθοκάμηλο και να μην αναγνωρίσουν την διαρκή, ιδιαίτερα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά και πιο ραγδαία μετά τις αρχές της δεκαετίας του '50, περιθωριοποίηση της εργατικής τάξης. Μια «ένοχη» δηλαδή στάση, που δεν είναι σε θέση να κρύψει μια αλήθεια. Ότι όλα τα υπολείμματα του ορθόδοξου ρεβιζιονιστικού ρεύματος, ακόμα και στις «καλύτερες» εκδοχές επιβίωσής τους στο σήμερα, δεν μπορούν να κρύψουν ότι αποτέλεσαν διεθνή στηρίγματα ή και παραρτήματα της νεοαστικής κάστας που διαμορφώθηκε μέσα από αντιφάσεις στο πλαίσιο των σοσιαλιστικών κοινωνιών και ιδιαίτερα της ΕΣΣΔ. Νεοαστικά ρεύματα που δεν αποτέλεσαν κατάλοιπα της παλιάς καπιταλιστικής κοινωνίας αλλά διαμορφώθηκαν, ανδρώθηκαν και κυριάρχησαν μέσα από τις εσωτερικές αντιφάσεις και σαν έκφραση της ταξικής πάλης που διεξαγόταν μέσα στο ίδιο το σοσιαλιστικό σύστημα. Οι «πονηριές» που οδηγούν την ηγεσία του ΚΚΕ να δίνει μάχες για να υπερασπιστεί την άποψη ότι δεν υπήρξε κατάρρευση αλλά ανατροπή, στην ουσία θυμίζουν συζήτηση για το φύλο των αγγέλων. Διαφορετικά, είναι πάλι ένας τρόπος να συσκοτιστεί η πραγματικότητα και να αποδοθεί η όλη καπιταλιστική παλινόρθωση και μόνο σε εξωτερικούς παράγοντες καπιταλιστικής περικύκλωσης και ιμπεριαλιστικής πίεσης.
Ατέλειωτες φλυαρίες και οικονομισμοί για να συσκοτιστεί η πραγματική πάλη που διεξάχθηκε στο πλαίσιο των σοσιαλιστικών κοινωνιών, ιδιαίτερα της ΕΣΣΔ. Ατέλειωτες ακροβασίες για να συγκαλύψει ότι οι ηγεσίες του ΚΚΕ, μετά τη δεκαετία του '50, πήραν ανοιχτά το μέρος των νεοαστικών δυνάμεων που σταδιακά κυριάρχησαν στην ΕΣΣΔ, σε βάρος της εργατικής τάξης και απέκτησαν οργανική θέση και σύνδεση μαζί τους.
Καμιά αυτοκριτική για ολόκληρη αυτή τη φάση, παρά μόνο μια ομολογία ότι το ΚΚΕ ακολούθησε άκριτα την περεστρόικα, και πάλι χωρίς εξηγήσεις. Οι ίδιες «πονηριές» που θέλουν να ρίξουν τις ευθύνες στα «δεξιά στοιχεία» λες και μπορεί ένας αριστερός να ξεχάσει την εικόνα του Φλωράκη και της Παπαρήγα να επιστρέφουν το 1989 περιχαρείς από τη Μόσχα και να δηλώνουν ότι ο σοσιαλισμός ανανεώνεται.
Γι' αυτό και ακούγονται φαιδρά τα περί μη δικαίωσης του μαοϊκού ρεύματος (έτσι το αποκαλούν) στην κριτική του μπρεζνιεφισμού. Περιμένουμε λοιπόν την ουσιαστική κριτική της περιόδου αυτής από την ηγεσία του ΚΚΕ να βάλει τα πράγματα στη θέση τους και να μην αφήνει τους «προβοκάτορες να δυσφημούν τον σοσιαλισμό». Μέχρι τότε τα μισόλογα της ηγεσίας του ΚΚΕ απλώς κρύβουν το λιβάνισμα στον μπρεζνιεφισμό, μήπως και στρογγυλευτούν οι γωνίες.
Γι' αυτό και συνειδητά η ηγεσία του ΚΚΕ «μπλέκει» το υλικό υπεράσπισης των κατακτήσεων του σοσιαλισμού, με το υλικό υπεράσπισης των προνομίων και της λογικής της κάστας που κυριάρχησε στην ΕΣΣΔ, μέχρι και τα τελευταία στάδια της κατάρρευσης αυτών των κοινωνιών και της παράδοσής τους ανοιχτά στον καπιταλισμό.
Κάπου εδώ βέβαια ξεκινήσαμε την εισαγωγή μας στην κριτική απέναντι στις θέσεις του ΚΚΕ, γι' αυτό και επιφυλασσόμαστε να συνεχίσουμε με τα υπόλοιπα κεφάλαια των θέσεων.

Τι ακριβώς υπερασπίζεται το ΚΚΕ

Στην εισαγωγή κάναμε μια πρώτη αναφορά στο πώς αντιλαμβάνεται το ΚΚΕ την υπεράσπιση του κομμουνιστικού κινήματος.
Όπως το ίδιο αναφέρει, η απόφασή του αυτή (να υπερασπιστεί δηλαδή το κκ) δεν το εμποδίζει να κάνει τη δική του κριτική αποτίμηση για τα αίτια που οδήγησαν το κίνημα αυτό εκεί που το οδήγησαν.
Αρνείται λοιπόν η ηγεσία του ΚΚΕ, σύμφωνα με τα λεγόμενά της, να υποκύψει στις πιέσεις των σημερινών συσχετισμών και να οδηγηθεί στον μηδενισμό και στη συλλήβδην απόρριψη του κ.κ. Παρ' όλο που, όπως δηλώνει, είναι αρκετά θαρραλέα να επισημάνει τα λάθη και τις υποχωρήσεις που το οδήγησαν σε ήττα και μεγάλη υποχώρηση, δεν θα σταματήσει να υπερασπίζεται αυτά που θεωρεί κατακτήσεις και την εν γένει προσφορά του στην υπόθεσή της εργατικής τάξης και των λαών.
Θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε απόλυτα με αυτή την προσέγγιση, μια και αυτή τη στάση κρατήσαμε σαν ιδεολογικό και πολιτικό ρεύμα από τις αρχές της δεκαετίας του '60. Η προσπάθεια αυτού του ρεύματος που το ΚΚΕ αποκαλεί μαοϊκό να κριτικάρει τις βασικές ρεβιζιονιστικές επιλογές του ΚΚΕ από τα μέσα της δεκαετίας του '50, σε τίποτα δεν το εμπόδισε να υπερασπιστεί τον ρόλο και την προσφορά του κ.κ. και των ηγετών του και πριν, αλλά και κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πόλεμου.
Την ίδια στάση κρατήσαμε και μετά τις ανατροπές, τις καταρρεύσεις του 1989-1991, παρ' όλο που δεν αιφνιδιαστήκαμε από τις εξελίξεις, όταν οι τότε ηγεσίες του ΚΚΕ έχαναν το έδαφος κάτω από τα πόδια τους. Την ίδια περίοδο τμήματα της εξωκοινοβουλευτικής λεγόμενης Αριστεράς οδηγούνταν στην ολοκληρωτική καταδίκη του κ.κ. υποκύπτοντας στην επίθεση και στην πίεση του συστήματος, που ουσιαστικά ζητούσε δηλώσεις αποκήρυξης από τους κομμουνιστές και τους επαναστάτες.
Γι' αυτό και η πρόσφατη επίθεση του ΚΚΕ μέσα από τις στήλες του Ριζοσπάστη, που μας παρουσιάζει σαν ένα αντικομμουνιστικό γκρουπούσκουλο που στοιχίζεται με την αντίδραση στις επιθέσεις ενάντια στον σοσιαλισμό και στον κομμουνισμό, δεν μπορεί παρά να πέσει στο κενό.
Είναι η συνήθης πρακτική της λασπολογίας και του ψεύδους που ακολουθεί η ηγεσία του ΚΚΕ, ιδιαίτερα όταν βρίσκεται σε δύσκολη θέση.
Και, πράγματι, βρίσκεται σε τέτοια θέση, γιατί δεν είναι καθόλου εύκολο να πείσει για τη συνέπεια και τη σταθερότητά της, ιδιαίτερα όταν απευθύνεται στον πλατύ κόσμο της Αριστεράς που και μνήμη και κρίση έχει.
Ας έρθουμε λοιπόν να εξετάσουμε τη στάση του ΚΚΕ σήμερα, μέσα από τα δικά του κείμενα, για να εντοπίσουμε την πληθώρα των αντιφάσεων και των ανακολουθιών που το χαρακτήρισαν και το χαρακτηρίζουν σε όλες τις τελευταίες δεκαετίες και ιδιαίτερα στις μέρες μας.
Όλες αυτές οι αντιφάσεις, ή τουλάχιστον οι περισσότερες, είναι απόρροια της επιλογής του να αναζητήσει ταυτότητα στη σύγχρονη κοινωνική-πολιτική πραγματικότητα χωρίς να θέλει ή να μπορεί ν' ανταποκριθεί με τις βασικές πλευρές του χαρακτήρα και του προσανατολισμού που είχε σαν κόμμα όλες τις δεκαετίες, από το '50 μέχρι το 1990-1991!
Ένας προσανατολισμός που ήταν συγκερασμός δύο επίσης αντιφατικών επιλογών. Από τη μια ήταν ενεργό μέλος και στήριγμα (όσο του αναλογούσε) ενός διεθνούς ρεβιζιονιστικού ρεύματος που το ίδιο σήμερα αποκαλεί αντεπαναστατικό!
Το ΚΚΕ δεν έχει τίποτα να υπερηφανεύεται σε σχέση με την ανεξάρτητη και ακέραια στάση που πρέπει να έχουν οι κομμουνιστές, αφού ακόμα και τη δεκαετία του '80 δεν τόλμησε να αποκοπεί από το αντιδραστικό ρεύμα που σάρωνε στο όνομα της «περεστρόικα» και της «γκλάσνοστ» τους λαούς των πρώην σοσιαλιστικών χωρών, από κοινού με τους Ρίγκαν - Θάτσερ. Το ρεύμα αυτό είναι που άφησε «ορφανό» το ΚΚΕ και όχι το αντίθετο! Το δεύτερο χαρακτηριστικό του είναι ότι, όντας γέννημα θρέμμα ενός πραξικοπήματος στο εσωτερικό του κομμουνιστικού κινήματος στην Ελλάδα τη δεκαετία του '50, έχασε πολύ γρήγορα τον επαναστατικό του χαρακτήρα. Γι' αυτό και υποχρεώθηκε σε μια πολιτική που ήθελε να «συνδυάσει» την ένταξη στο διεθνές ρεβιζιονιστικό ρεύμα χωρίς ταυτόχρονα να χάνει από το ενδιαφέρον του το στήσιμο γεφυρών με την ντόπια άρχουσα τάξη και γενικότερα με το σύστημα. Μια πολιτική «ισορροπιών» που σαν στόχο είχε, πέραν των άλλων, να μην αφήσει χώρο να καλύψει η άλλη πτέρυγα του ευρωρεφορμισμού, με την οποία ανταγωνιζόταν κυρίως στη βάση μικροκομματικής ιδιοτέλειας.
Μια πολιτική που σταδιακά οδήγησε την ηγεσία του ΚΚΕ κυριολεκτικά σε παροξυσμό, με αποκορύφωμα τα σάλτα του Φλωράκη, που το 1987-1989 πρωτοστάτησε περισσότερο και από τον Κύρκο στη δημιουργία του Συνασπισμού, ενώ το 1991, δύο χρόνια μετά, έτρεχε πανικόβλητος να «ξεκόψει» από εκεί που ο ίδιος σαν συνυπεύθυνος είχε οδηγήσει τα πράγματα.
Ολα αυτά θα μπορούσαν να είχαν οδηγήσει το ΚΚΕ σε μια πολιτική «λήθης» απέναντι στα όσα συνέβησαν πριν από το 1989-1991. Και είναι αλήθεια ότι για αρκετά διαστήματα επέλεγε αυτή τη στάση, ισχυριζόμενο ότι το πρόβλημα δεν είναι τόσο το παρελθόν όσο το πώς προσδιορίζεται ένα κόμμα στο σήμερα. Γενικά σωστό, αλλά στην περίπτωσή μας πλήρως υποκριτικό, γιατί υποκρύπτει τη στάση της ηγεσίας του ΚΚΕ να επανασυγκροτηθεί μετά το 1990 αποφεύγοντας τα σοβαρά αγκάθια.
Την ίδια περίοδο, ακόμα και όταν στα μέσα της δεκαετίας του '90 έκανε κάποιες προσπάθειες να μιλήσει για ζητήματα που αφορούσαν το παρελθόν, επέλεγε εύκολους στόχους και φυσικά απέφευγε κάθε έννοια αυτοκριτικής. Περισσότερο λόγοι εσωτερικής κατανάλωσης επέβαλλαν μια τέτοια στάση, γι' αυτό και δεν υπήρχε τότε, σε σχέση τουλάχιστον με σήμερα, ιδιαίτερος ενθουσιασμός στην προβολή των εκτιμήσεων αυτών προς τα έξω και περιορίστηκαν σε μεγάλο μέρος στην ΚΟΜΕΠ.
Σήμερα η ηγεσία του ΚΚΕ επιλέγει να κάνει προς τα έξω και προς τα μέσα γνωστές τις εκτιμήσεις της και τις προσεγγίσεις της. Γιατί λοιπόν σήμερα αφήνει (μέχρι πότε;) τη «λήθη» και ανοίγει τέτοια ζητήματα που, όπως είπαμε, τα περισσότερα είναι αγκάθια;
Μια σύγκριση βέβαια του υλικού του 1995 με το σημερινό δεν δικαιολογεί την καθυστέρηση, μια και επί της ουσίας δεν υπάρχει και κανένα ουσιαστικό προχώρημα. Συνεπώς αν κάτι μεσολάβησε το τελευταίο διάστημα και οδήγησε την ηγεσία του ΚΚΕ να «τολμήσει» είναι κυρίως οι ανακατατάξεις στην Αριστερά και στο σύστημα. Η κίνηση της ηγεσίας του ΚΚΕ είναι ένα ακόμα επεισόδιο στο «σίριαλ» «αναζητούμε ταυτότητα», κάθε φορά ανάλογα με τις συνθήκες και τους συσχετισμούς! Και οι συνθήκες σήμερα είναι τέτοιες που μεγαλώνουν τις πιέσεις από δεξιά, είναι συνθήκες επίθεσης και αναζήτησης από το σύστημα πολιτικών λύσεων που θα το διαιωνίσουν και θα το αναπαράξουν πιο αποτελεσματικά και κυρίως πιο αποφασιστικά. Είναι συνθήκες στις οποίες η ηγεσία του ΚΚΕ επιδιώκει να διαφοροποιηθεί από τον Συνασπισμό και γι' αυτό ανατρέχει εκεί που θεωρεί ότι έχει πιο ισχυρά ατού. Είναι συνθήκες στις οποίες η ηγεσία του ΚΚΕ αναζητεί τρόπους να διασκεδάσει και να χειριστεί τις πιέσεις από δεξιά, στέλνοντας μηνύματα και προς τα έξω και προς τα μέσα, θέλοντας ταυτόχρονα να οχυρωθεί προς τα «αριστερά». Και γίνεται καταγέλαστη, ιδιαίτερα όταν κάνει την «αυτοκριτική» της.

Η «αυτοκριτική» του ΚΚΕ

Στη θέση 30 (μία σελίδα όλη κι όλη, υπ' αριθμόν 35) και σε πέντε αράδες κυριολεκτικά, διαβάζουμε: «Δεν αποφύγαμε ως κόμμα την εξιδανίκευση και τον εξωραϊσμό του σοσιαλισμού... Υποτιμήσαμε τα προβλήματα που διαπιστώναμε, αποδίδοντάς τα κυρίως σε αντικειμενικούς παράγοντες, τα δικαιολογούσαμε ως προβλήματα ανάπτυξης του σοσιαλισμού, πράγμα που αποδείχτηκε ότι δεν ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα».
Μάλιστα! Επειδή όμως αυτά που τόσο «κομψά» και «ελαφρά» αναγνωρίζει η ηγεσία του ΚΚΕ, έστω με μπόλικη καθυστέρηση, τα 'χει ο κόσμος τούμπανο, θα προτιμούσαμε να μαθαίναμε και τα αίτια που κατά την ηγεσία του ΚΚΕ οδήγησαν το κόμμα αυτό στο να γίνει, όπως το ίδιο αναγνωρίζει, ουρά της Μόσχας και μάλιστα άκριτα.
Γράφεται λοιπόν στην ίδια σελίδα: «Το κόμμα μας δεν έδωσε την απαιτούμενη προσοχή στην ανάγκη να κατακτά τη θεωρητική του επάρκεια, να προωθεί τη δημιουργική μελέτη και αφομοίωση της θεωρίας μας, να αξιοποιεί την πλούσια πείρα της ταξικής πάλης ...; Σε μεγάλο βαθμό υιοθετήσαμε λαθεμένες θεωρητικές εκτιμήσεις και πολιτικές επιλογές του ΚΚΣΕ. [...]
Η συνδιάσκεψη του 1995 έκανε κριτική στο γεγονός ότι το κόμμα μας δέχτηκε άκριτα την πολιτική της περεστρόικα, εκτιμώντας ότι πρόκειται για πολιτική μεταρρυθμίσεων προς όφελος του σοσιαλισμού». Και, τέλος, το κερασάκι στην τούρτα: «Το γεγονός αυτό αντανακλούσε και την ενδυνάμωση του οπορτουνισμού στις γραμμές του κόμματος εκείνη την περίοδο».
Στο ίδιο πλαίσιο ακροβασιών και στην ίδια κατεύθυνση να λέμε πολλά και τίποτα υπάρχει και ένα άλλο χαρακτηριστικό απόσπασμα στη σελίδα 30 που έμμεσα στηρίζει την ανύπαρκτη «αυτοκριτική» του ΚΚΕ: «Η εργατική τάξη, οι λαϊκές μάζες γενικότερα δεν αρνούνταν τον σοσιαλισμό. Χαρακτηριστικό είναι ότι το σύνθημα που χρησιμοποίησε η περεστρόικα ήταν ''επανάσταση μέσα στην επανάσταση'', ''περισσότερη δημοκρατία'', ''περισσότερος σοσιαλισμός'', γιατί ένα μεγάλο μέρος του λαού, που έβλεπε τα προβλήματα, ήθελε αλλαγή μέσα στον σοσιαλισμό. Τόσο τα μέτρα που αρχικά αποδυνάμωναν τις κομμουνιστικές σχέσεις, ενώ ενίσχυαν τις εμπορευματοχρηματικές, όσο και εκείνα που αργότερα δρομολογούσαν την αποκατάσταση της ατομικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής, προβλήθηκαν ως μέτρα που θα ενίσχυαν τον σοσιαλισμό» (και από ό,τι φάνηκε με αρκετή επιτυχία, θα συμπληρώναμε εμείς).
Είναι δικαίωμα βέβαια του καθένα να αναιρεί 100% τον εαυτό του, να ακυρώνει τα όσα έγραψε και επιχειρηματολογούσε επί δεκαετίες, να ξεχνάει τους τραμπούκικους μηχανισμούς που έστηνε για να επιβάλει τις τότε απόψεις του σε βάρος απόψεων που σήμερα υιοθετεί (όπως και όσο). Είναι όμως και δικαίωμα όλων των άλλων να του ζητάνε εξηγήσεις και ας μην τις παίρνουν.
Εμείς και οι αναγνώστες μας όταν διαβάσαμε την «αυτοκριτική» του ΚΚΕ δεν καταλάβαμε απολύτως τίποτα για τα ουσιαστικά αίτια που το οδήγησαν να είναι ενεργό τμήμα του ρεβιζιονιστικού ρεύματος. Μάλλον καταλάβαμε ότι δεν θέλει να μιλήσει γι' αυτό, το ρίχνει στο τραλαλά και με αυτό τον τρόπο γίνεται βέβαια καταγέλαστη.
Μια ηγεσία λοιπόν που θέλει να λέγεται σοβαρή ισχυρίζεται, ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι την πιάσανε κορόιδο, αδιάβαστη, της τα είπανε και λίγο φουσκωμένα και με βάση τις καλές της προθέσεις έγινε το κακό! Και αυτά περιέχονται σε εισηγητικές θέσεις για συνέδριο, παρακαλώ! Βέβαια, η μη θεωρητική κατάρτιση, ο ωραίος τρόπος που τα «πλάσαρε» η «άτιμη» η περεστρόικα, σε συνδυασμό με το ότι το ΚΚΕ ήταν πιστό στον σοσιαλισμό και κατ' επέκταση ευκολόπιστο, δεν είναι σοβαροί λόγοι, γι' αυτό και υπάρχει το απαραίτητο άλλοθι, που το ΚΚΕ βέβαια δεν ανακαλύπτει για πρώτη φορά.
Οι «πανταχού παρόντες οπορτουνιστές», που σε κάθε κρίσιμη φάση και καμπή της ιστορίας του ΚΚΕ ήταν ενδυναμωμένοι και σε θέση να κάνουν τη ζημιά. Μαύρο άλλοθι βέβαια, γιατί γυρνάει μπούμερανγκ στους εμπνευστές του, αφού τελικά μέσα από τα ίδια τους τα λόγια αναγνωρίζουν ότι το κόμμα τους περισσότερο σαν «θερμοκήπιο οπορτουνισμού» μοιάζει παρά για επαναστατικό υποκείμενο της εργατικής τάξης.
Όσοι λοιπόν είναι δύσπιστοι ας αρκεστούν στις ευθύνες των Λαφαζάνηδων, των Δαμανάκηδων και των διαφόρων άλλων οπορτουνιστών, των οποίων ο κατάλογος δεν έχει τελειωμό και κάτι μας λέει ότι αναμένεται και διεύρυνση!

Τι άλλαξε όμως;

Πολύ θα θέλαμε να ακούσουμε από την ίδια την ηγεσία του τι μεσολάβησε και λύθηκε σήμερα η γλώσσα της, όταν επί δεκαετίες δεν άρθρωνε ούτε κίχ! Πολύ θα θέλαμε να ξέρουμε τι συνέβη και άνοιξαν τα μάτια της και είδε επιτέλους τα «αυτονόητα» ενώ τα είχε κλειστά και σαν τη στρουθοκάμηλο έβαζε το κεφάλι μέσα στο χώμα.
Πού αλήθεια κατέφυγε και κάλυψε τις θεωρητικές ανεπάρκειες, ποια μελέτη ταξικής πάλης επιτέλους την βοήθησε να δει το φως το αληθινό; Γιατί, απ' ό,τι καταλαβαίνουμε, ούτε στο μαοϊκό ρεύμα βρήκε απαντήσεις ούτε στο ευρωκομμουνιστικό. Για τους σοσιαλδημοκράτες ούτε συζήτηση, ενώ και οι τροτσκιστές δεν προσφέρονταν για βοήθεια. Οπότε, πού επιτέλους βρήκε τις απαντήσεις το ΚΚΕ μετά την ενδελεχή θεωρητική μελέτη που κράτησε τόσα χρόνια;
Και για να σοβαρευτούμε: Ολα αυτά που αναφέρει σαν άλλοθι και δικαιολογίες είναι ανυπόστατα και αποτελούν προφάσεις εν αμαρτίαις.
Η στάση που όφειλε να κρατήσει ένας κομμουνιστής απέναντι στις εξελίξεις στη ΣΕ, σε όλη τη διαδρομή των τελευταίων δεκαετιών, δεν ήταν καθόλου μα καθόλου θεωρητικό ζήτημα. Ούτε αποτέλεσμα θεωρητικής επεξεργασίας που θα διαπίστωνε αν τα γεγονότα ξέφευγαν ή ακολουθούσαν το «μοντέλο». Ήταν πρακτικό και καίρια πολιτικό. Ήταν ζήτημα πολιτικού κριτηρίου και δεν βάδιζε ανάλογα με το πόσο ένας κομμουνιστής έχει ξετινάξει τον Μαρξ. Πολύ περισσότερο ήταν ζήτημα ταξικού κριτηρίου ή έστω και ενστίκτου, γι' αυτό και εκατομμύρια κομμουνιστές εκείνες τις εποχές είδαν (έστω ως έναν βαθμό) πού πήγαιναν τα πράγματα και αντιτάχθηκαν στον ρεβιζιονισμό. Αν θέλετε, ήταν ζήτημα επαναστατικής διάθεσης και προσανατολισμού, ήταν ζήτημα χειραφέτησης και αποφασιστικότητας να επιμείνει ο κομμουνιστής στον δύσκολο δρόμο της ανατροπής του καπιταλισμού. Εδώ και δεκαετίες τα γεγονότα βοούσαν και όμως οι ηγεσίες του ΚΚΕ, η μία μετά την άλλη, δεν «άκουγαν», δεν «έβλεπαν». Το μόνο που κραύγαζαν ήταν ότι όσοι βλέπουν και αντιτάσσονταν ήταν «αντικομμουνιστές» και πράκτορες της Δύσης. Προφανώς γιατί οι ηγεσίες αυτές είχαν απολέσει ουσιώδη και βασικά επαναστατικά χαρακτηριστικά. Είχαν αποκομμουνιστικοποιηθεί σταδιακά, γι' αυτό και, ενώ ήξεραν, έκαναν την κορόιδα και προτιμούσαν να βολεύονται στην «αγκαλιά» της σιγουριάς και της ασφάλειας που τους παρείχε το «σοσιαλιστικό» στρατόπεδο.
Οι ηγεσίες του ΚΚΕ σε όλη αυτή τη διαδρομή είχαν τόσο πολύ εκφυλιστεί που, ενώ μια χαρά ήξεραν πού πήγαιναν τα πράγματα, ενώ έβλεπαν τις εξελίξεις να οδηγούν με «μαθηματική ακρίβεια» στην καπιταλιστική παλινόρθωση, έμεναν γαντζωμένες και ευθυγραμμισμένες στα νεοαστικά στρώματα τα οποία στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες είχαν στρογγυλοκαθήσει στο σβέρκο της εργατικής τάξης την οποία δυνάστευαν και την εκμεταλλεύονταν.
Δεν αποδεχόμαστε τις «ερμηνείες» περί «ανικανότητας» και «ανεπάρκειας» γιατί, πολύ απλά, οι ηγεσίες του ΚΚΕ εργάζονταν εντός και εκτός Ελλάδας για να προωθούν τα συμφέροντα αυτών των νεοαστικών στρωμάτων. Συντάχθηκαν με τις επιδιώξεις αυτών των στρωμάτων και προσάρμοζαν ανάλογα την πολιτική τους. Δημιούργησαν ολόκληρο μηχανισμό για να επιβάλουν στους κομμουνιστές την πολιτική στοίχισης και ευθυγράμμισης με τα στρώματα που αναδείχθηκαν μέσα από τον σοσιαλιστικό κορμό και στην πορεία διαστράφηκαν και λειτουργούσαν όχι ενάντια στον καπιταλισμό, αλλά προς όφελός του. Για να δικαιωθεί και ο πρόεδρος Μάο που έλεγε ότι «ο ρεβιζιονισμός στην εξουσία είναι η αστική τάξη στην εξουσία»!
Και ήταν τόσο ισχυρή η πρόσδεση και η στήριξη σε αυτά τα στρώματα που συγκροτήθηκαν σε ΝΑΤ, με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος του ΚΚΕ (σχεδόν το μισό) να χειροκροτήσει θερμά την καπιταλιστική παλινόρθωση και την πλήρη «δικαίωση» της Δύσης. Ενώ το άλλο μισό έπαθε τέτοια ζημιά, που επέλεξε με πολλή καθυστέρηση να κρατήσει απόσταση, επιλογή που το έφερε ακόμα μέχρι και σήμερα στον αέρα!
Απόδειξη του ότι είχαν τη δυνατότητα να διακρίνουν την κατεύθυνση και το περιεχόμενο των διαφόρων «μεταρρυθμίσεων», επί Χρουστσόφ, επί Μπρέζνιεφ, επί Αντρόποφ, είναι η σημερινή «ευκολία» που έχουν (επιλεκτικά πάντα) να τις τοποθετούν σαν εξέλιξη μιας αντεπανάστασης, έστω και αν «αντιγράφουν» ή «υιοθετούν» τσιμπολογώντας παλιότερες κριτικές του ΚΚΚίνας αλλά και του μ-λ κινήματος!
Πάντοτε βέβαια διακρίνονταν οι ηγεσίες του ΚΚΕ από θράσος και ευχέρεια (οπορτουνιστική) να παρουσιάζουν το μαύρο-άσπρο. Μόνο που με αυτές τις «θέσεις» θυμίζουν τον πνιγμένο που πιάνεται από τα μαλλιά του.
Θα διατυπώσουμε την άποψή μας για το «βάθος» και τον χαρακτήρα της κριτικής του ΚΚΕ στην πορεία σοσιαλιστικής οικοδόμησης και θα εξηγήσουμε γιατί δεν μας «θαμπώνει» και δεν συνιστά κάποια ιδιαίτερη στροφή. Ωστόσο ας παρακολουθήσουμε ορισμένα από τα γραφόμενα της ίδιας της ηγεσίας του ΚΚΕ: «Η πάλη για την αλλαγή όλων των οικονομικών σχέσεων και κατ' επέκταση όλων των κοινωνικών σχέσεων σε κομμουνιστικές, σημαίνει ότι η κοινωνική επανάσταση δεν περιορίζεται στην κατάληψη της εξουσίας ή στη διαμόρφωση της αρχικής οικονομικής βάσης, αλλά επεκτείνεται σε όλη την περίοδο του σοσιαλισμού» (σελ. 6, θ. 2). Και όμως για την ουσία αυτής της διαπίστωσης (ανεξάρτητα πώς την εννοεί), που τόσο «άνετα» υιοθετεί το σημερινό ΚΚΕ, είχαν γίνει ομηρικές αντιπαραθέσεις ανάμεσα στα μέλη και στελέχη του ΚΚΕ και στα μέλη και τα στελέχη του τότε ΚΚΕ(μ-λ), τις δεκαετίες του '70 και του '80, και φυσικά το τότε ΚΚΕ, η τότε ΚΝΕ, απλά φίμωνε όποιον έλεγε αυτή την εκτίμηση που είναι ξεκάθαρα μια μαοϊκή προσέγγιση, θεωρώντας ότι με τέτοιες εκτιμήσεις βάλλεται ο «σοσιαλιστικός» χαρακτήρας της τότε ΣΕ.
Με ανάλογο τρόπο άφριζαν και λύσσαγαν τα μέλη και στελέχη του ΚΚΕ και της ΚΝΕ όταν άκουγαν πάλι τις ίδιες εποχές από τα στελέχη και τα μέλη του τότε ΚΚΕ(μ-λ) εκτιμήσεις σαν τις παρακάτω:
«Στη σοσιαλιστική οικοδόμηση εμπεριέχεται η δυνατότητα αντιστροφής της πορείας της και οπισθοδρόμησης προς τον καπιταλισμό» (σελ. 6, θ. 2).
«Στον σοσιαλισμό υπάρχει αντικειμενική βάση που εμπεριέχει τη δυνατότητα, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, κοινωνικές δυνάμεις να λειτουργήσουν ως δυνάμεις φορείς των εκμεταλλευτικών σχέσεων, όπως συνέβη τη δεκαετία του 1980 στην ΕΣΣΔ».
Δεν συνεχίζουμε γιατί θα κουράσουμε. Η ιστορία όμως έχει καταγράψει ότι τέτοιες εκτιμήσεις, ανεξάρτητα πώς τις διαστρέφει και τις χρησιμοποιεί το ΚΚΕ, είναι κατακτήσεις και συμπεράσματα αυτού του ρεύματος που το ΚΚΕ αποκαλεί μαοϊκό. Και αν όλα αυτά δεν αποτελούν δικαίωση του ρεύματος αυτού, τότε να μας πει η σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ, τώρα που απόκτησε και θεωρητική επάρκεια, ποιανού ρεύματος συμπεράσματα είναι αυτά για να πάμε να το συναντήσουμε.
Πάντως, σίγουρα δεν αποτελούν δικαίωση του μπρεζνιεφικού ρεύματος, το οποίο οι ηγεσίες του ΚΚΕ από τα μέσα της δεκαετίας του '60 υπηρέτησαν με συνέπεια!
Έχουμε την άποψη ότι οι «Θέσεις του ΚΚΕ για το σοσιαλισμό» δεν συνιστούν κάποια ιδιαίτερη στροφή, έστω ανολοκλήρωτη, προς θετικές κατευθύνσεις, η οποία θα έπρεπε ίσως να ενισχυθεί. Ούτε βέβαια κατανοούμε διάφορους «εκνευρισμένους» που δηλώνουν σε όλους τους τόνους τη λύπη και την απογοήτευσή τους που τα στα μάτια τους το ΚΚΕ γίνεται «σταλινικό» και κατ' επέκταση σεχταριστικό. Όπως ήδη αναφέραμε και θα το τεκμηριώσουμε αναλυτικότερα, οι όποιες υπαρκτές διαφοροποιήσεις που εμφανίζονται στις Θέσεις αυτές είναι, αφ' ενός, στο ίδιο πλαίσιο αυτών που είχαμε δει στα μέσα της δεκαετίας του '90. Αφ' ετέρου (που είναι και το σοβαρότερο), ακόμα κι αυτές δεν είναι προϊόν γνήσιας κριτικής και αυτοκριτικής, ούτε αποτέλεσμα ειλικρινούς αναζήτησης επαναστατικής ταυτότητας στο σήμερα και απαλλαγής από τη ρεφορμιστική κληρονομιά. Γι' αυτό και δεν έχουν συνοχή, ενιαία προσέγγιση και θυμίζουν ένα σαλατικό, ένα πάζλ από «δάνεια» και «τσιμπολογήματα» άλλοτε «νεωτεριστικά» και άλλοτε παλιοκαιρισμένα, από ένα σωρό ετερόκλητες και τελείως αντιφατικές πηγές.

Προφανώς οι σκοπιμότητες είναι άλλες, και η σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ με τις θέσεις αυτές θέλει να κρατήσει ισορροπίες και όχι να διδαχθεί πρώτα και κύρια η ίδια.

Πόση σχέση μπορεί να έχουν μεταξύ τους ο Μάο, ο Τιούλκιν, ο Μαρτένς, διάφορα προβεβλημένα καραμπινάτα στελέχη του μπρεζνιεφικού ρεβιζιονισμού από τους οποίους επιλεκτικά «μαζεύει» «συμπεράσματα» η ηγεσία του ΚΚΕ για να πηδάει από δω και από κει προκειμένου να θολώσει τα νερά; Απλώς δηλώνει τη σύγχυση που σίγουρα τη διακατέχει! Μα δεν αποτελεί στροφή το γεγονός ότι η ηγεσία του ΚΚΕ είναι αρκετά λάβρα και «απόλυτη» σε σχέση με την περίοδο Χρουστσόφ; Όχι ακριβώς! Κόμματα τύπου ΚΚΕ, με τις καταβολές και τις αφετηρίες τους, ήταν εδώ και πολλές δεκαετίες «έτοιμα» να αποκαθηλώσουν τον Χρουστσόφ, σαν αποτέλεσμα της επιλογής τους μετά το '64 και ιδιαίτερα μετά το '68 να αποτελέσουν ουρά του μπρεζνιεφισμού. Σαν έκφραση, αν θέλετε, ή προέκταση των εσωτερικών αντιθέσεων στο πλαίσιο της τότε ΣΕ ανάμεσα στις κρατικιστικές και τις «ανανεωτικές» τάσεις. Τάσεις που αλληλοανταγωνίζονταν στο πλαίσιο των νέων αστικών στοιχείων που σκαρφάλωναν στα ανώτερα και ενδιάμεσα επίπεδα του κρατικού και κομματικού μηχανισμού, παραμερίζοντας την εργατική τάξη, την αγροτιά, τους εργαζόμενους.
Μέσα στις Θέσεις του ΚΚΕ, πουθενά δεν γίνεται λόγος για τις αντιθέσεις, τις αντιφάσεις που συνόδευαν όλες τις τελευταίες δεκαετίες τη μακρά διαδρομή των νέων αστικών στρωμάτων προκειμένου να ολοκληρωθούν, να κυριαρχήσουν και να απαλλαγούν επιτέλους από την ιδιότυπη κομμουνιστική κληρονομιά που τα καταπίεζε. Και όχι τυχαία, όπως θα δούμε και παρακάτω.
Το ΚΚΕ υπήρξε συνεπής συνοδοιπόρος των κρατικιστικών τμημάτων της ΝΑΤ, αν και επί Γκορμπατσόφ ευθυγραμμίστηκε με την απέλπιδα απόπειρα συμβιβασμού ανάμεσα στην κρατικιστική και την ανανεωτική πτέρυγα των νέων αστικών στρωμάτων. Σαν παρένθεση, ενδεικτικό της υποτιθέμενης στροφής που κάνει η ηγεσία του ΚΚΕ, είναι τα υπονοούμενα που αφήνονται για τη μικρή περίοδο Αντρόποφ, όπου ακριβώς βέβαια φαίνεται μια ακόμα κρυφή επιθυμία της ηγεσίας του ΚΚΕ να είχε επικρατήσει και στη ΣΕ ένα ας πούμε «κινέζικο» μοντέλο παλινόρθωσης, που θα είχε διαφορετική εξέλιξη τουλάχιστον στις μορφές από την γκορμπατσοφική Περεστρόικα.
Ας επιστρέψουμε όμως από 'κει που ξεκινήσαμε! Πολλοί άνθρωποι της Αριστεράς, που έχουν μνήμη και κρίση, συμμερίζονται την εκτίμηση ότι οι ηγεσίες του ΚΚΕ, ιδιαίτερα μετά το '68 και στον ανταγωνισμό τους με τους ευρωκομμουνιστές, ήταν αρκετά επικριτικές προς τη χρουστσοφική περίοδο. Όχι βέβαια γιατί οι ηγεσίες αυτές είχαν δικές τους προσεγγίσεις. Αλλά γιατί ο ίδιος ο μπρεζνιεφισμός επέλεξε να «ανατρέψει» ορισμένες χρουστσοφικές επιλογές για λόγους που έχουμε κατ' επανάληψη εξηγήσει.
Γρήγορα λοιπόν η τότε ηγεσία του ΚΚΕ, μέσα σε λίγα χρόνια, «αποκήρυξε» τον Χρουστσόφ, ξεχνώντας ότι αν δεν ήταν αυτός να ευνοήσει τα γνωστά πραξικοπήματα στα τότε κομμουνιστικά κόμματα, προκειμένου να τα εκβιάσει να υποταχθούν στο ρεβιζιονισμό, η ηγεσία αυτή πολύ απλά δεν θα αναδεικνυόταν ποτέ στο τιμόνι του ΚΚΕ. «Ξεχνάνε» δηλαδή ότι το τότε ΚΚΕ ήταν προϊόν ξένης επέμβασης και όχι, όπως θέλουν να το παρουσιάσουν, κόμμα της εργατικής τάξης, γνήσιος εκπρόσωπος της εργατικής τάξης.
Μα δεν αποτελεί στροφή το γεγονός ότι «αποκατέστησαν» τον Στάλιν και, απ' ό,τι μαθαίνουμε, ετοιμάζονται να το κάνουν και με τον Ζαχαριάδη; Ας αφήσουμε προς το παρόν τον Ζαχαριάδη και ας μείνουμε στο θέμα Στάλιν, όπου από πρώτη ματιά (επιφανειακά) φαίνεται όντως να κάνουν αναδίπλωση και με καθυστέρηση πολλών δεκαετιών (από τα μέσα της δεκαετίας του '50) να παρουσιάζονται ότι θεωρούν πλέον τον Στάλιν επαναστάτη και όχι όλα εκείνα τα τρομερά που του φόρτωναν ιδιαίτερα την περίοδο Χρουστσόφ αλλά και μετά.
Βεβαίως μην περιμένετε (πάλι!) καμιά έστω και υπόνοια αυτοκριτικής που το ΚΚΕ μέσα στη διαδρομή του (στο δεύτερο μισό του 20^ού αιώνα) συμμετείχε ενεργά όχι μόνο στην αποσταλινοποίηση αλλά στην όλη εκστρατεία της Δύσης που ήθελε στο πρόσωπο του Στάλιν να χτυπήσει και να συκοφαντήσει το κομμουνιστικό κίνημα. Καμιά αυτοκριτική γιατί οι ηγεσίες του ΚΚΕ και προς τα μέσα και προς τα έξω, σε όλους τους τόνους, σιγόνταραν στη διάβρωση των αριστερών αγωνιστών, από κοινού με τον ευρωκομμουνισμό, οδηγώντας αρκετούς από αυτούς να γίνουν αντικομμουνιστές και όχι απλώς «αντισταλινικοί». Και, σε αυτό το σημείο, η σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ φαίνεται πως ζητάει άφεση αμαρτιών στη βάση της συγκάλυψης «περασμένα, ξεχασμένα». Εμείς όμως δεν πρόκειται να της κάνουμε το χατίρι και θα προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε το γιατί.
Επί της ουσίας, λοιπόν, έχουμε να παρατηρήσουμε τα εξής: Οι ηγεσίες του ΚΚΕ που βρέθηκαν στο τιμόνι με την επικράτηση Μπρέζνιεφ στο ΚΚΣΕ και την ενίσχυση των κρατικιστικών τμημάτων σε βάρος των «ανανεωτικών» υποχρεώθηκαν έστω με τις αδράνειές τους να προσαρμόσουν ανάλογα τη γραμμή τους, αφού εξ αρχής προτίμησαν να ακολουθήσουν αυτό το ρεύμα. Έχουμε αναφερθεί στο τι βάθους και έκτασης αλλαγές σήμανε αυτή η φάση της μετάβασης από τον Χρουστσόφ στον Μπρέζνιεφ. Αλλαγές στο επίπεδο της εξωτερικής πολιτικής, στις σχέσεις μεταξύ της ΣΕ και των υπόλοιπων χωρών του τότε σοσιαλιστικού στρατοπέδου. Αλλαγές και κυρίως προσαρμογές στο επίπεδο των εσωτερικών συσχετισμών, αντιθέσεων, ισορροπιών, ιδιαίτερα όσον αφορά την ενίσχυση της τάσης περιθωριοποίησης της εργατικής τάξης και της παραπέρα καταπίεσής της. Ενώ λοιπόν κύριος στόχος και επί Μπρέζνιεφ ήταν η εργατική τάξη και οι σοσιαλιστικές καταχτήσεις που λειτουργούσαν δεσμευτικά και δυνάστευαν ακόμα τα νεοαστικά στρώματα, ένας ακόμα στόχος ήταν η ανανεωτική πτέρυγα, που έπρεπε να «υποταχθεί» στον κρατικισμό.
Από την άλλη, επειδή όλη αυτή η φάση σηματοδοτεί το πέρασμα του ρεβιζιονισμού στο σοσιαλιμπεριαλισμό, στο επίπεδο της εξωτερικής πολιτικής, χρειάζονταν σύμβολα και συνειρμοί που να παραπέμπουν στο «μεγαλείο» της ΣΕ, στην ισχύ της χώρας, στην αντιπαράθεση με τη Δύση και στην ανάγκη ευθυγράμμισης όλων των υπόλοιπων σοσιαλιστικών χωρών -από Κούβα, Βαλκάνια, Κ. Ευρώπη μέχρι Ασία- με τις επιλογές και επιταγές του μπρεζνιεφισμού.
Στο εσωτερικό επίπεδο, προφανώς για να δικαιολογηθεί η καταπίεση της εργατικής τάξης και η ενίσχυση της εξουσίας της κάστας που αναδεικνυόταν, άρχισαν να πληθαίνουν οι αναφορές στον «κεντρικό σχεδιασμό», στην πυγμή της «προλεταριακής» εξουσίας και άλλα «επαναστατικά». Γι' αυτό σταδιακά ανακόπηκε η «ανοιχτή» και «θορυβώδης» επίθεση στον Στάλιν. Σταδιακά αντικαταστάθηκε με μια «σιωπή», η οποία άφηνε περιθώρια στην τότε νέα ισορροπία υπέρ του κρατικισμού να «καταφεύγει» επιλεκτικά σε αναφορές στο παρελθόν, προφανώς για να μη μένει μετέωρη και χωρίς ρίζες που τόσο χρειαζόταν για να επιβληθεί στο κομμουνιστικό κίνημα.
Η περίεργη αυτή «στάση», που σταδιακά όλο και μπέρδευε την «αυτοκρατορική» ισχύ της ΣΕ με τις σοσιαλιστικές κατακτήσεις, δεν είναι καθόλου πρόσφατης κοπής, αλλά έχει ρίζες στη «στροφή» επί μπρεζνιεφισμού. Στάση την οποία κράτησε το ρεβιζιονιστικό ρεύμα και στη χώρα μας, στην πάγια κατεύθυνση της ουράς και της άκριτης πρόσδεσης με τις τότε επιταγές του σοσιαλιμπεριαλισμού.
Επί της ουσίας, η κρατικιστική πτέρυγα δεν είχε διαφορετική προσέγγιση απέναντι στο σοσιαλιστικό παρελθόν και τον Στάλιν απ' ό,τι ο χρουστσοφικός αναθεωρητισμός και ρεβιζιονισμός. Είχε όμως περισσότερες ανάγκες στο να κρύβει την απέχθειά της. Από τη φύση της ήταν υποχρεωμένη να «σέβεται» ορισμένα δεσμά του παρελθόντος.
Αυτή η σύντομη επανάληψη των συμπερασμάτων μας ίσως βοηθήσει τον αναγνώστη να κατανοήσει ότι η σημερινή στάση του ΚΚΕ δεν αποτελεί στροφή, αλλά προσαρμογή και εξέλιξη στο πιο «ελεύθερο» (αφού υποχρεωτικά ξέμεινε χωρίς τις δεσμεύσεις του παρελθόντος απέναντι στη Μόσχα) μιας στάσης που έχει τις αφετηρίες της στις ανακατατάξεις του Μπρέζνιεφ.
Φυσικά, ανάγκες της εποχής επέβαλαν στη σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ να ανεβάσει τους τόνους στην «υπεράσπιση» και «προβολή» του Στάλιν. Ωστόσο, η στάση αυτή, όπως φαίνεται από ένα προσεκτικό διάβασμα των Θέσεων, απέχει πολύ από μια ουσιαστική προσέγγιση της ιστορικής διαδρομής της σοσιαλιστικής οικοδόμησης και του ρόλου των διαφόρων μπολσεβίκων ηγετών με προεξάρχοντα το ρόλο του Στάλιν. Η όποια, άλλωστε, θεμιτή «νοσταλγία» της εποχής της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, ακόμα και αν προβάλλεται σαν αντίποδας του αντικομμουνισμού, δεν μπορεί να αποτελέσει καταφύγιο παρά μόνο για όσους δεν έχουν αντιληφθεί τη βάση του ζητήματος και τις σημερινές απαιτήσεις της ταξικής πάλης. Ούτε βέβαια η νοσταλγία είναι άλλοθι ή κολυμπήθρα του Σιλωάμ για να ξεπλύνει τις πολλές παλιές και σύγχρονες αμαρτίες του ρεβιζιονισμού και του ρεφορμισμού στην όποια εκδοχή. Και, τέλος πάντων, η νοσταλγία αυτή καθορίζεται περισσότερο από την υπεράσπιση του σοσιαλιμπεριαλισμού και πολύ λιγότερο από την υπεράσπιση του πυρήνα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης και του ρόλου της εργατικής τάξης στις επαναστατικές διαδικασίες.
Έτσι, για να πάρουμε μια ιδέα για την αμηχανία ή και συγκάλυψη που χαρακτηρίζει τη σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ, ας δούμε το παρακάτω απόσπασμα: «Τα σοσιαλιστικά κράτη έκαναν σοβαρή προσπάθεια να αναπτύξουν συνεργασία και οικονομικές σχέσεις με βάση την αρχή του προλεταριακού διεθνισμού. Με την ίδρυση το 1949 του Συμβουλίου Οικονομικής Αλληλοβοήθειας (ΣΟΑ) έγινε προσπάθεια να διαμορφωθεί ένας νέος, άγνωστος έως τότε, τύπος διεθνών σχέσεων, που βασίζονταν στις αρχές της ισοτιμίας, των αμοιβαίων πλεονεκτημάτων και της αλληλοβοήθειας κρατών που οικοδομούσαν το σοσιαλισμό. Είναι αντικείμενο βαθύτερης μελέτης το πώς εξελίχθηκαν τελικά οι σχέσεις των κρατών-μελών του ΣΟΑ, όπως και οι οικονομικές σχέσεις των κρατών-μελών του ΣΟΑ με τα καπιταλιστικά κράτη, ιδιαίτερα την περίοδο που συντελέστηκε υποχώρηση στη σοσιαλιστική οικοδόμηση».
Είναι απορίας άξιον πόσες δεκαετίες χρειάζεται η ηγεσία του ΚΚΕ να βγάλει ορισμένα συμπεράσματα και εκτιμήσεις μέσα από την παρακολούθηση της ζωής, μέσα από τις ίδιες τις εξελίξεις που μεσολάβησαν, μέσα από τις τόσες ανατροπές που οδήγησαν στον εκφυλισμό του σοσιαλισμού και στην ήττα του κομμουνιστικού κινήματος. Πόσο, τέλος πάντων, «βαθιά» μελέτη χρειάζεται για να πει ένας κομμουνιστής την αλήθεια με το όνομά της και να μην κρύβεται! Λες και δεν ξέρει από πρώτο χέρι η ηγεσία του ΚΚΕ πώς εξελίχθηκαν οι σχέσεις ανάμεσα στην τότε ΣΕ και τις άλλες χώρες του πρώην σοσιαλιστικού στρατοπέδου και θα το ψάξει τώρα! Δεν ξέρει τίποτα η ηγεσία του ΚΚΕ για την τροπή που πήρε ο ΣΟΑ και μετεξελίχθηκε σε ΚΟΜΕΚΟΝ! Για τα μπρεζνιεφικά «δόγματα περιορισμένης κυριαρχίας» και για τους αλήστου μνήμης «σοσιαλιστικούς καταμερισμούς εργασίας»...

Ολα αυτά τα ιδεολογήματα (αντιδραστικά κατ' ουσία) και άλλα ανάλογα ήταν τα άλλοθι της διαστροφής των σοσιαλιστικών αξιών του προλεταριακού διεθνισμού σε μια άκρως κρατικιστική πολιτική από πλευράς Μόσχας, που οδήγησε σε ανισότιμες σχέσεις εκμετάλλευσης της «περιφέρειας» από το κέντρο.

Αν δεν αρέσει στην ηγεσία του ΚΚΕ ο όρος σοσιαλιμπεριαλισμός για να χαρακτηρίσει την μπρεζνιεφική διαστροφή όσον αφορά την εξωτερική πολιτική της ΣΕ, ας βρει έναν δικό της. Που όμως να μην ωραιοποιεί τις καταστάσεις. Μέχρι να το «μελετήσει» και να τον βρει, ας μένει αμήχανη να κρύβεται με οπορτουνιστικά τερτίπια!
Η επιφανειακή και για κατανάλωση «υπεράσπιση» του Στάλιν είναι τελείως ανερμάτιστη και γι' αυτό δεν πρέπει να απορεί κανείς που σε άλλα σημεία των Θέσεων εμφανίζεται μια πλήρης απαξίωση της πολιτικής της ΣΕ και του ΚΚΣΕ τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό, σε μεγάλα και κρίσιμα διαστήματα. Μια απαξίωση αντάξια «της επίθεσης ενάντια στην προσωπολατρία» που είχε κηρύξει ο Χρουστσόφ και φυσικά με πολλές διόδους «επικοινωνίας» με «κριτικές» τροτσκιστικής καταβολής.
Φαίνεται λοιπόν καθαρά ότι το ΚΚΕ μέσα στη διαδρομή του δέχτηκε πολλαπλές επιδράσεις και σοκ από τις ανατροπές στη ΣΕ, αρκετές από τις οποίες ήταν αντιφατικές και συνέπεια της διαμάχης «ανανεωτικών» και «κρατικιστών» που εξελισσόταν στο ΚΚΣΕ και στο σοβιετικό κράτος. Γι' αυτό και η σημερινή ηγεσία έχει σημαδευτεί από πληθώρα αντιφάσεων που οξύνονται από την εναγώνια αναζήτηση ταυτότητας για το σήμερα από αυτήν. Μια από αυτές είναι το δίπολο «υπεράσπιση- απαξίωση». Και, φυσικά, όποιος ψάχνει να βρει τις ρίζες της «απαξίωσης» θα τις βρει, φυσικά, πού αλλού, στον Τρότσκι και την αντιπολίτευση της δεκαετίας του '20. Το «περίεργο» είναι ότι και το ίδιο το ΚΚΕ αναγνωρίζει ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο.
Γράφει στις Θέσεις (σελ. 17) σε μια παραπομπή: «Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι υιοθετήθηκαν οι ιδέες του Μπουχάριν από την πολιτική της Περεστρόικα το 1988». Ωστόσο αυτό δεν εμποδίζει την ηγεσία του ΚΚΕ, ενώ υποτίθεται ότι απορρίπτει τις κατευθύνσεις της αντιπολίτευσης στο εσωτερικό, να υιοθετήσει αρκετές από τις κριτικές της όσον αφορά την εξωτερική πολιτική της ΣΕ αλλά και τη γραμμή του τότε διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, στις παραμονές του Β' Παγκόσμιου Πολέμου αλλά και στη διάρκειά του. Στη σελ. 32 γράφουν: «Στην καπιταλιστική Δύση, τα ΚΚ δεν διαμόρφωσαν στρατηγική μετατροπής του ιμπεριαλιστικού πολέμου ή του απελευθερωτικού αγώνα σε πάλη για κατάκτηση της εξουσίας ...; Σημειώθηκε υποχώρηση από τη θέση ότι ανάμεσα στον καπιταλισμό και το σοσιαλισμό δεν μεσολαβεί κάποιο ενδιάμεσο κοινωνικό σύστημα, επομένως και ενδιάμεση πολιτική εξουσία ανάμεσα στην αστική και την επαναστατική εργατική εξουσία». Ναι, καλά καταλάβατε! Τέτοια απερίγραπτη σύγχυση!

Θα μπορούσαμε να πούμε «κοίτα ποιος μιλάει»! Λες και μπορούμε να ξεχάσουμε ότι οι ηγεσίες του ΚΚΕ, προκειμένου να δικαιολογήσουν την έλλειψη εμπιστοσύνης που τις χαρακτήριζε όσον αφορά την ανάγκη και τη δυνατότητα να ανατραπεί το καπιταλιστικό σύστημα, σε κάθε συνέδριο πρόσθεταν και ένα καινούριο στάδιο «πριν» από την επανάσταση, «πριν» από την «αλλαγή», μετά την «αλλαγή», «πριν» από τη ΝΕΑ δημοκρατία και τράβα κορδόνι. Αλλά δεν «φταίνε» οι ηγεσίες του ΚΚΕ, φαίνεται να θέλουν να πουν. «Φταίει» η γραμμή του διεθνούς κινήματος που τους δασκάλευε λάθος! Και τώρα που επιτέλους απαλλάχτηκαν από τις δεσμεύσεις του διεθνούς κινήματος και τα σκέφτονται πλέον μόνοι τους, γιατί ξανανακάλυψαν ένα ακόμα στάδιο, τη «λαϊκή οικονομία»; Εκτός αν πάλι προετοιμάζεται η φάμπρικα της ανακάλυψης, και μέσα στο σημερινό ΚΚΕ, των «οπορτουνιστών», οπότε χρησιμοποιούνται και οι Θέσεις για να τους ενοχοποιήσουμε. Ίδωμεν!

Πέρα όμως από αυτό, γιατί αυτή η διάκριση ανάμεσα στην καπιταλιστική Δύση και στην Ανατολική Κεντρική Ευρώπη; Δηλαδή διλήμματα στρατηγικής ή τακτικής υπήρχαν μόνο στη μια μεριά, στην άλλη δεν υπήρχαν; Στην Ελλάδα, π.χ., τι έπρεπε να γίνει και δεν έγινε; Μήπως είχαν δίκιο οι τροτσκιστές που ζητούσαν άλλο χαρακτήρα στη δράση του επαναστατικού κινήματος; Ας περιμένουμε όμως τη «βαθύτερη μελέτη» για να πάρουμε απαντήσεις. Προς το παρόν, ας κρατήσουμε ότι ο Στάλιν και το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα τα κάνανε κάπως μαντάρα, χωρίς βέβαια να διευκρινίζεται και τίποτα ουσιαστικότερο.
Φυσικά δεν θα επαναλάβουμε τις δικές μας θέσεις επί όλων αυτών των ζητημάτων, οι οποίες αναφέρονται στο βιβλίο που έχουμε εκδώσει για το 1917-1953. Και φυσικά και στην περίοδο μετά τον Στάλιν, για να μην ξεχνιέται ο αναγνώστης και παρασυρθεί στην απαξίωση, στις σελ. 32-33, γράφεται ένα ολόκληρο κομμάτι που περιγράφει τις ψυχροπολεμικές προσπάθειες της Δύσης μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
«Ο "ψυχρός πόλεμος" περιελάμβανε την οργάνωση ψυχολογικού πολέμου, ένταση των στρατιωτικών εξοπλισμών για να εξουθενωθεί οικονομικά η ΕΣΣΔ ...; και υποδαύλιση αντεπαναστατικών εξελίξεων (π.χ. στη Γιουγκοσλαβία, στο διάστημα 1947-48, στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία το 1953, στην Ουγγαρία το 1956, στην Τσεχοσλοβακία το 1968 κ.ά.)»
Προφανής η λαθροχειρία και ο σκοπός του τσουβαλιάσματος. Να βγει για μια ακόμα φορά λάδι ο μπρεζνιεφισμός, ιδιαίτερα όσον αφορά την εξωτερική πολιτική και ειδικότερα σε μια από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές, στον εκφυλισμό του σοσιαλισμού, την επέμβαση στην Τσεχοσλοβακία.
Το σαλατικό και το εύκολο τσουβάλιασμα, από μια ηγεσία που δεν δικαιούται να ομιλεί για μια σειρά ζητήματα, συνεχίζεται και στις σελ. 33-34. Συνειδητά επιχειρείται να συμψηφιστούν ο χρουστσοφισμός, ο ευρωκομμουνισμός και το μαοϊκό ρεύμα!
Ολα αυτά τα ρεύματα συλλήβδην καταδικάζονται με πολύ τουπέ από τη σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ ως ρεύματα που υποκλίθηκαν στην αστική τάξη και παραιτήθηκαν από το στόχο του σοσιαλισμού. Θεωρίες ευρωκομμουνισμού, χρουστσοφισμού, τριών κόσμων μπαίνουν στο μίξερ, μαζί με μπηχτές και στον Στάλιν, προκειμένου να δικαιωθεί ο Μπρέζνιεφ, που ήρθε και «κατατρόπωσε» όλους τους εχθρούς του σοσιαλισμού. Και βεβαίως σε λανθάνουσα μορφή βάλλεται και στις Θέσεις αυτές η «θεωρία της εξάρτησης» ως πηγή πολλών δεινών για το κίνημα!
Είναι τόση η σύγχυση που κουβαλάει αυτή η ηγεσία, που δεν διστάζει να βγάλει σκάρτες μια σειρά βασικές εκτιμήσεις του κομμουνιστικού κινήματος στη δεκαετία '40-50 οι οποίες (τουλάχιστον οι περισσότερες) δικαιώθηκαν από τη ζωή. Χαρακτηριστικά, σε μια παραπομπή στη σελ. 34, γράφεται: «Η προετοιμασία του νέου πολέμου συνδέεται αδιάρρηκτα με την υποδούλωση των χωρών της Ευρώπης και των άλλων ηπείρων από τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό. Το σχέδιο Μάρσαλ, η Δυτική Ένωση, το Βορειοατλαντικό Σύμφωνο, όλοι αυτοί οι κρίκοι της εγκληματικής συνωμοσίας ενάντια στην ειρήνη είναι ταυτόχρονα και κρίκοι της αλυσίδας που φορούν οι υπερπόντιοι μονοπωλητές στο λαιμό των άλλων λαών. Καθήκον των κομμουνιστικών και εργατικών κομμάτων στις καπιταλιστικές χώρες είναι να συνενώσουν τον αγώνα για εθνική ανεξαρτησία με τον αγώνα για ειρήνη, να ξεσκεπάζουν αδιάκοπα τον αντεθνικό, προδοτικό χαρακτήρα της πολιτικής των αστικών κυβερνήσεων που έχουν μετατραπεί σε ανοιχτούς λακέδες του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού ...;» Προφανώς το απόσπασμα αυτό μπαίνει για να δείξει την κατάντια (!) του κινήματος, το πόσο ολέθριες είναι οι θεωρίες της «εξάρτησης», ίσως για να προετοιμάσει το ΚΚΕ να δεχτεί αυτή τη θέση, η οποία στο προηγούμενο συνέδριο δεν έγινε δεκτή.
Και όμως, αυτό το απόσπασμα είναι παρμένο από απόφαση του Γραφείου Πληροφοριών των Κομμουνιστικών και Εργατικών Κομμάτων (Νοέμβρης του 1949), όπου οι τότε συνθήκες δικαιολογούν τις εκτιμήσεις και τις κατευθύνσεις αυτές. Όχι βέβαια σαν διαχρονική γραμμή (δεν είχαν άλλωστε αυτό το χαρακτήρα), αλλά μέσα στις δοσμένες ιστορικές συνθήκες, με την Ευρώπη και την Ιαπωνία κατεστραμμένες από τον πόλεμο και τις ΗΠΑ να απειλούν με ατομική βόμβα την τότε ΣΕ! Αν έχει λοιπόν τέτοιους «φίλους» το κομμουνιστικό κίνημα, την περίοδο πριν και μετά τον πόλεμο, τι να τους κάνει τους εχθρούς (τροτσκιστές και άλλους); Αν έχει τέτοιους υποστηρικτές ο Στάλιν, όπως η σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ, τότε καταλαβαίνουμε πόσο περιττοί είναι οι αντίπαλοι!
Και για μια ακόμα φορά ενοχοποιείται γενικά και αόριστα η γενική γραμμή του κινήματος πριν από το '50, για να βγουν λάδι οι ηγεσίες του ΚΚΕ οι οποίες, όπως ξαναείπαμε, δεν μπορούσαν παρά να την ακολουθούν «χάριν της ενότητας». «Έτσι, ΚΚ (ποια;) επέλεξαν πολιτική συμμαχιών και με δυνάμεις της αστικής τάξης, αυτές που χαρακτήρισαν ως "εθνικώς σκεπτόμενες" σε διάκριση από τις λεγόμενες "ξενόδουλες" ...;» (σελ. 34). Εκεί που μας χρωστούσαν, οι ηγεσίες του ΚΚΕ, μας πήραν και το βόδι. Λες και δεν ήταν οι ίδιες που μέχρι το 1980 (όχι το '49) αναμασούσαν στα συνέδρια τις εκτιμήσεις για «εθνική αστική τάξη» στην Ελλάδα, για «αντιμονοπωλιακές συμμαχίες» και άλλα ανάλογα. Εκτός αν αυτά γράφονται στη νύφη για να τ' ακούει η πεθερά και ενόψει εσωτερικών ανακατατάξεων και αναμετρήσεων στο επικείμενο συνέδριο.
Όσο λοιπόν και αν πασχίζουν οι σημερινοί ηγέτες του ΚΚΕ να χρησιμοποιήσουν τον Στάλιν και την ιστορία του κινήματος για λόγους που δεν έχουν σχέση με τις πραγματικές τους εκτιμήσεις, δεν μπορούν να κρύψουν το πόσο άβολα αισθάνονται από τις μεγάλες νίκες και επιτυχίες των λαών στη διάρκεια του μεγάλου αντιφασιστικού αγώνα. Αλλιώς, πώς να εξηγηθεί η φανερή τους διάθεση να τις υποβαθμίσουν;!
Μεγαλύτερο, βέβαια, ενδιαφέρον έχουν οι εκτιμήσεις της ηγεσίας του ΚΚΕ για την πολιτική του Στάλιν, του ΚΚΣΕ, του Χρουστσόφ και του Μπρέζνιεφ στο εσωτερικό της ΣΕ. Προφανώς, γιατί είναι αρκετά ενδεικτικές για το τι πρεσβεύει σήμερα το ΚΚΕ και τι εννοεί σαν σοσιαλισμό. Προφανώς γιατί αφορούν και τις εκτιμήσεις της ηγεσίας του ΚΚΕ σε σχέση με τα αίτια και τις συνθήκες που οδήγησαν στην καπιταλιστική παλινόρθωση. Προφανώς γιατί αφορούν τη συζήτηση αν οι εξωτερικές ή οι εσωτερικές συνθήκες στην κύρια πλευρά τους έπαιξαν ρόλο στην υποχώρηση του σοσιαλισμού. Γιατί αφορούν την εκτίμηση από ποια φάση και μετά άρχισε και πότε ολοκληρώθηκε η επικράτηση ενός ιδιότυπου καπιταλισμού με τις ανατροπές του '89-90. Γιατί, τέλος, αφορούν τις εκτιμήσεις για το ποιες δυνάμεις συγκρούστηκαν στο εσωτερικό της ΣΕ.

Οι «εσωτερικοί» όροι αναζητούνται στο εξωτερικό!

Για πολλά χρόνια μετά το '89-90 η ηγεσία του ΚΚΕ θεωρούσε την καπιταλιστική-ιμπεριαλιστική περικύκλωση ως την κύρια αιτία των υποχωρήσεων και του εκφυλισμού του σοσιαλισμού. Φυσικά, αυτή η θέση δεν άντεχε το βάρος των γεγονότων και της πραγματικότητας και γι' αυτό αναγκάστηκε πάλι η ηγεσία του ΚΚΕ, με πολύ μεγάλη καθυστέρηση, να αναγνωρίσει διαφορετικά τα πράγματα, έστω και για το θεαθήναι!
Στη σελ. 4 γράφουν: «Το γεγονός αυτό (σ.σ.: δηλαδή της περικύκλωσης) δεν αίρει την ανάγκη να στρέψουμε την προσοχή μας στις εσωτερικές συνθήκες, στις σχέσεις οικονομίας-πολιτικής, με καθοριστικό το ρόλο του υποκειμενικού παράγοντα στην επικράτηση, ανάπτυξη, κυριαρχία των νέων κοινωνικών σχέσεων». Έστω και κάπως θολά φαίνεται η ηγεσία του ΚΚΕ να θέλει να προχωρήσει πιο βαθιά την εκτίμησή της! Είναι όμως έτσι; Ή έχουμε πάλι εκφράσεις της παλιάς -κλασικής- δίγλωσσης συνταγής για να κρύβονται οι ευθύνες; Θα το δούμε καλύτερα στη συνέχεια!
Πιο κάτω, στη σελ. 13, στο ίδιο πνεύμα, γράφουν: «Στη μελέτη της αντεπανάστασης στην ΕΣΣΔ, δίνουμε προτεραιότητα στους εσωτερικούς παράγοντες (χωρίς να αγνοούμε την επίδραση των εξωτερικών) γιατί η αντεπαναστατική ανατροπή δεν προήλθε από ιμπεριαλιστική στρατιωτική επέμβαση αλλά από τα μέσα και από τα πάνω με την πολιτική του Κ.Κ.». Ακόμα όμως και αν υποθέσουμε (καλή τη πίστη) ότι η ηγεσία του ΚΚΕ θέλει όντως να σκύψει στους εσωτερικούς όρους και να αναζητήσει εκεί απαντήσεις και αίτια, το μέγα θέμα είναι αν ΜΠΟΡΕΙ! Και για να μπορούσε, θα έπρεπε να μην έχει δεσμεύσεις, να έχει ελευθερία κινήσεων και κυρίως επαναστατικές αφετηρίες και προσανατολισμούς, έτσι ώστε να μπορέσει να ανοίξει δρόμους και στη δική της σκέψη, αλλά και των κομμουνιστών γενικότερα. Έχει αυτές τις προδιαγραφές η ηγεσία του ΚΚΕ; Ή μήπως θα καταλήξει πάλι σε ένα ανακάτεμα συγκάλυψης και συσκότισης των πραγμάτων;
Θα προσπεράσουμε βέβαια την ανακάλυψη ψεύτικων εχθρών και τη δημιουργία ψευτοδιλημμάτων, όπως αυτά περί «όχι κατάρρευσης - αλλά ανατροπής», που μόνο συγχύσεις προκαλούν. Το μεγάλο λοιπόν αγκάθι για το ΚΚΕ είναι ότι πλέον δεν μπορεί να αποδίδει τις αιτίες της καπιταλιστικής παλινόρθωσης ούτε στους εξωτερικούς όρους ούτε βέβαια σε υπολείμματα της παλιάς αστικής τάξης και σε ουρές του παλιού καπιταλιστικού καθεστώτος. Είναι υποχρεωμένο να σκύψει στον ίδιο τον κορμό του σοσιαλιστικού συστήματος, στον ίδιο τον πυρήνα της σοσιαλιστικής κοινωνίας και εξουσίας. Και όταν μάλιστα οι ηγεσίες του ΚΚΕ είναι βεβαρημένες με εκτιμήσεις και διαπιστώσεις σε όλη τη διαδρομή μετά το '50 ότι ο σοσιαλιστικός κορμός όχι μόνο έχει σταθεροποιηθεί αλλά και ότι με την «επέλαση» του μπρεζνιεφισμού προελαύνει και ο πρώιμος κομμουνισμός. Κατεβατά επί κατεβατών μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '80, αναλύσεις επί αναλύσεων, που διαβεβαίωναν προς κάθε κατεύθυνση ότι ο σοσιαλισμός ανανεώνεται, επαναστατικοποιείται και βάζει τα θεμέλια για το πέρασμα στον κομμουνισμό. Και «εν μια νυκτί» έρχεται η ίδια η ζωή να διαψεύσει τις ηγεσίες του ΚΚΕ, μετά την κατάρρευση (συγνώμη, Ανατροπή!) του όλου οικοδομήματος. Χωρίς καμιά αντίσταση, καμιά σοβαρή αντίδραση, «ήσυχα», «βελούδινα» ο απερίγραπτος Γέλτσιν γίνεται ο «λαοπρόβλητος» ηγέτης της μεγάλης χώρας των μπολσεβίκων.
Τι καινούρια συμπεράσματα λοιπόν βγάζει η ηγεσία του ΚΚΕ; Τι καινούριες προσεγγίσεις κάνει, έτσι ώστε να είναι συνεπής ότι θα σκύψει στους εσωτερικούς όρους; Ουσιαστικά, ελάχιστα πράγματα και αυτά χωρίς να τα δένει με μία κόκκινη κλωστή. Ξεκινάει βέβαια αναμασώντας την παλιά γνωστή θεωρία των παραγωγικών δυνάμεων. Ένας άκρατος ντετερμινισμός και ένας ατελείωτος οικονομισμός συνεχίζει να είναι η αφετηρία και της σημερινής ηγεσίας του ΚΚΕ, ακολουθώντας πιστά τις παραδόσεις του μπρεζνιεφισμού. Παρεμπιπτόντως, ούτε μια αναφορά στον περίφημο «μη καπιταλιστικό δρόμο ανάπτυξης».
Με δασκαλίστικο ύφος αντάξιο εκείνου της εκφυλισμένης «Ακαδημίας Επιστημών» της ΕΣΣΔ, που η ηγεσία του ΚΚΕ ούτε θέλει ούτε μπορεί να ξεπεράσει, οι Θέσεις μάς «υπενθυμίζουν» και μας «ξεστραβώνουν» για μια μεγάλη ποικιλία θεμάτων που αφορούν τη σοσιαλιστική οικοδόμηση, τις αντιθέσεις στο σοσιαλισμό, το τι σημαίνει πρώιμος κομμουνισμός. Σαν να είναι ειδικοί στην πρόληψη και αντιμετώπιση της καπιταλιστικής παλινόρθωσης, έχουν «έτοιμες» πολλές απαντήσεις (όπου δεν τους βολεύει, «θέλουν ακόμα μελέτη») και μάλιστα προς το τέλος των Θέσεων έχουν και ένα ολοκληρωμένο σχέδιο γρήγορης σοσιαλιστικής οικοδόμησης, με γοργά βήματα προς τον πρώιμο κομμουνισμό.
Παρακολουθήστε λοιπόν προσεκτικά: Στη σελ. 5 έχουμε και λέμε: «Όσο πιο πρώιμη είναι η σοσιαλιστική ανάπτυξη (σ.σ.: μετά τον πρώιμο κομμουνισμό ανακαλύφθηκε και ο πρώιμος σοσιαλισμός) τόσο το μορφωτικό και τεχνολογικό επίπεδο της μάζας των εργατών δεν επιτρέπει ακόμα τον ουσιαστικό ρόλο τους στην οργάνωση της εργασίας, στην αντίληψη των διαφορετικών τμημάτων της παραγωγικής διαδικασίας, στην επιτελική δουλειά». Κι εμείς νομίζαμε ότι αυτές οι πλευρές και άλλες πολλές αφορούν την οργάνωση και διασφάλιση της εργατικής εξουσίας, που κατά βάση είναι ζήτημα πολιτικό, ζήτημα συσχετισμών, ζήτημα αντιθέσεων και πάλης, ζήτημα που αφορά εχθρούς και φίλους της εργατικής τάξης. Ουσιαστικά αναφερόμαστε στο κατεξοχήν ζήτημα. Και όμως, κατά την ηγεσία του ΚΚΕ, το θέμα δεν υπήρξε, δεν υπάρχει και δεν θα υπάρξει. Θα το λύσει από μόνη της η σοσιαλιστική ανάπτυξη όταν θα πάψει να είναι πρώιμη και η εργατική τάξη δεν θα είναι αμόρφωτη και τεχνολογικά πίσω.
Και με τόσο αμόρφωτες μάζες, τι να σου κάνουν και τα στελέχη (οι ειδικοί οι λεγόμενοι); Διολισθαίνουν προς αστικές πρακτικές και αντιλήψεις, αφού οι δύσμοιροι οι εργάτες δεν έχουν τη δυνατότητα να τους ελέγξουν. Και βέβαια μας μένει μια απορία! Τα σημάδια αυτά, δηλαδή της προέλασης των νεοαστικών αντιλήψεων, δεν χαρακτηρίζουν τόσο την «πρώιμη» σοσιαλιστική ανάπτυξη αλλά την υποτιθέμενη περίοδο της κομμουνιστικής εφόδου! Δεν εκδηλώθηκαν τόσο όταν ακόμα στη ΣΕ επιβίωναν μορφές ατομικής ιδιοκτησίας, αλλά όταν πλέον η ΣΕ είχε περάσει σε άλλη φάση. Ψιλά γράμματα για την ηγεσία του ΚΚΕ, η οποία αρέσκεται να τυρβάζει περί άλλα, αντί να αντικρίζει γενναία την πραγματικότητα!

Γρήγορα βήματα προς τα... πίσω

Το αποκαλυπτικό είναι ότι οι ίδιες οι Θέσεις σε άλλο σημείο ξιφουλκούν ενάντια στα αργά βήματα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Στις σελ. 6 και 7 γράφουν: «Θεωρούμε λαθεμένη την προσέγγιση που, μιλώντας για "μεταβατική κοινωνία" (σ.σ.: τι τους φταίει ο όρος, τρέχα γύρευε!), προσδίδει (σ.σ.: άκουσον, άκουσον) αυτοτελή χαρακτηριστικά και μακρόχρονη ύπαρξη στην περίοδο «μετάβασης από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό». Και για να μη μείνει καμιά αμφιβολία ότι η ηγεσία του ΚΚΕ δεν συγχωρεί καθυστερήσεις, ταλαντεύσεις και παλινωδίες, μιλώντας για ό,τι αυτή θεωρεί «μετάβαση» καταλήγει: «Η ιστορική πείρα έδειξε ότι δεν μπορεί να είναι μακρόχρονη (σ.σ.: εδώ η ιστορία έδειξε ότι μπορεί και να πισωγυρίσει τελείως, αλλά η ηγεσία του ΚΚΕ δεν αναγνωρίζει ούτε καθυστέρηση). Στην ΕΣΣΔ ολοκληρώθηκε στα μέσα της δεκαετίας του '30». (Τι ακριβώς ολοκληρώθηκε δεν έχουμε καταλάβει όσες φορές και αν διαβάσαμε τις Θέσεις!) Μήπως συμφωνούν (χωρίς να το ομολογούν) με τον Στάλιν στη λαθεμένη προσέγγιση περί τέλους της ταξικής πάλης και ό,τι αυτό συνεπαγόταν;
Και για να μην αφήσουν κανένα περιθώριο παρεξήγησης ότι όλα τα κρίνουν υπό το πρίσμα της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, χρησιμοποιούν κατά πως τους βολεύει τον Λένιν. «Ο Λένιν, στην εποχή του (πού αλήθεια;), τόνιζε ότι στις χώρες που είναι περισσότερο αναπτυγμένη η βιομηχανία τα μεταβατικά μέτρα προς το σοσιαλισμό περιορίζονται ή ακόμα και είναι περιττά σε ορισμένες περιπτώσεις» (σελ. 7). Στο ίδιο πνεύμα και αμετανόητα στη σελ. 4 γράφουν: «Το επίπεδο ανάπτυξης του σοσιαλισμού σε κάθε επαναστατικό εργατικό κράτος δεν ήταν το ίδιο και (σ.σ.: προσέξτε!) σε μεγάλο βαθμό εξαρτιόταν από το επίπεδο καπιταλιστικής ανάπτυξης όταν πάρθηκε η εξουσία, ζήτημα που πρέπει να πάρει υπόψη η εκτίμηση και σύγκριση». Πού να βάλει μυαλό η ηγεσία του ΚΚΕ, παρά τα παχιά της λόγια ότι έσκυψε πάνω στα προβλήματα και τα μελέτησε! Σιγά μην την προβλημάτιζαν οι αντιφάσεις της ζωής και της πραγματικότητας. Η Κούβα, με πολύ χαμηλότερο επίπεδο καπιταλιστικής ανάπτυξης από τη Ρωσία και τις άλλες πρώην σοσιαλιστικές χώρες, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ηγεσίας αυτής αντέχει ακόμα και τώρα.
Κι όμως, παρ' όλα αυτά, η ηγεσία του ΚΚΕ θέλει να εξετάσει τα πράγματα στρέφοντας το κύριο βάρος στην πολιτική, στις αντιθέσεις, στην ταξική πάλη! Στη σελ. 6 γράφουν: «Η πάλη για αλλαγή των οικονομικών σχέσεων και κατ' επέκταση όλων των κοινωνικών σχέσεων σε κομμουνιστικές σημαίνει ότι η κοινωνική επανάσταση δεν περιορίζεται στην κατάληψη της εξουσίας ή στη διαμόρφωση της αρχικής οικονομικής βάσης, αλλά επεκτείνεται σε όλη την περίοδο του σοσιαλισμού ( ...;) Στη σοσιαλιστική οικοδόμηση εμπεριέχεται η δυνατότητα αντιστροφής της πορείας και οπισθοδρόμησης προς τον καπιταλισμό, ως ήττα της πάλης για την πλήρη ανάπτυξη των νέων κομμουνιστικών σχέσεων έναντι όλων των φύτρων των παλιών σχέσεων».

Ταξική πάλη

Έχουμε βέβαια ορισμένες απορίες! Το πέρασμα από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό θα έχει, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του ΚΚΕ, μικρή διάρκεια! (Κατά τα λοιπά, το πέρασμα αυτό δεν θα είναι ούτε στάδιο ούτε μετάβαση). Το πέρασμα από το σοσιαλισμό στον κομμουνισμό τι προδιαγραφές ταχύτητας έχει, σύμφωνα με το ΚΚΕ; Και επειδή το ΚΚΕ επιτέλους αναγνώρισε τη δυνατότητα πισωγυρίσματος, θα θέλαμε να θυμίσουμε ότι στη ΣΕ η υπόθεση δεν χάθηκε στη μάχη ενάντια «στα φύτρα των παλιών σχέσεων», αλλά στο έδαφος της σοσιαλιστικής κοινωνίας που είχε «ολοκληρώσει» τη μάχη ενάντια στην παλιά αστική τάξη και την είχε ουσιαστικά καταργήσει.
Θα επιμένουμε συνέχεια σε αυτό, γιατί η ηγεσία του ΚΚΕ, πιστεύουμε συνειδητά, συσκοτίζει τα πράγματα στην άρνηση ή την αδυναμία της να αναγνωρίσει τους όρους και την ταξική πάλη που διεξάγεται σε διαφορετικές συνθήκες από αυτές που κληρονομεί η εργατική εξουσία στα πρώτα βήματά της για να στεριώσει. Γιατί, όμως, το ΚΚΕ δυσκολεύεται τόσο να πει και να αναγνωρίσει τα πράγματα με το όνομά τους και αναγκάζεται να θολώνει τις καταστάσεις; Σίγουρα έχει τους λόγους του. Και ποιοι είναι αυτοί λοιπόν;
Είμαστε απόλυτα πεισμένοι ότι αυτό που υπηρέτησαν οι ηγεσίες του ΚΚΕ από τα τέλη της δεκαετίας του '50 και αυτό που θέλουν να αναπαραγάγουν (μάταια βέβαια) είναι η εξουσία των κρατικίστικων στρωμάτων της νομενκλατούρας και της ιντελιγκέντσιας, με όσα προνόμια συσσώρευσε μέσα στη διαδρομή «αποσοσιαλιστικοποίησης» και προώθησης των νέων αστικών σχέσεων, στο πλαίσιο της σοβιετικής κοινωνίας. Και, προφανώς, θέλοντας να συσκοτίσουν αυτή την πλευρά και να εμποδίσουν τους αγωνιστές να τη διακρίνουν, προσπαθούν να παρουσιάσουν πολλά από τα προνόμια της κάστας σαν γνήσιο σοσιαλισμό ή τουλάχιστον σαν ουδέτερα ή λευκά ζητήματα που δεν άγγιζαν την ουσία της ταξικής πάλης, που δεν έσπρωξαν την εργατική τάξη στο περιθώριο, που τέλος πάντων μπορούν να προσπεραστούν. Γι' αυτό θέλουν να συσκοτίσουν την ταξική πάλη στην ΕΣΣΔ τις περιόδους που οξύνθηκε. Γι' αυτό φτάνουν να έχουν συνολικά «ουδέτερη», αν όχι θετική, άποψη για την πορεία της ΕΣΣΔ μέχρι το '80. Τους εξυπηρετεί αυτή η προσέγγιση για να μην απολογούνται για τις ρίζες τους ως ηγεσίες.
Στη σελ. 8 γράφουν: «Όπως αποδείχτηκε και στην πράξη, η όποια καθυστέρηση και πολύ περισσότερο η υποχώρηση στην ανάπτυξη των κομμουνιστικών σχέσεων οδηγεί στην όξυνση της αντίφασης παραγωγικών δυνάμεων- σχέσεων παραγωγής ( ...;) Στο σοσιαλισμό υπάρχει αντικειμενική βάση που εμπεριέχει τη δυνατότητα, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, κοινωνικές δυνάμεις να λειτουργήσουν ως δυνάμει φορείς των εκμεταλλευτικών σχέσεων, όπως συνέβη τη δεκαετία του 1980 στην ΕΣΣΔ» (σ.σ.: ευτυχώς που οι κοινωνικές αυτές δυνάμεις πρόλαβαν να εισβάλουν στο Αφγανιστάν και μετά λοξοδρόμησαν).

Κεντρικός σχεδιασμός

Διαβάζοντας αυτό το απόσπασμα, φαντάζεσαι ότι η ηγεσία του ΚΚΕ θα μιλήσει επιτέλους για τις «ορισμένες προϋποθέσεις» που οδηγούν το σοσιαλισμό στο αντίθετό του. Βέβαια, γρήγορα απογοητεύεσαι γιατί οι προσεγγίσεις των προϋποθέσεων είναι ανάλογης ποιότητας και βάθους με τις υπόλοιπες προσεγγίσεις. Ουσιαστικά, λοιπόν, αν αφαιρέσεις τις σάλτσες και τις ωραίες διατυπώσεις, οι «ορισμένες προϋποθέσεις» ουσιαστικά καταλήγουν σε ΜΙΑ - και αυτή δεν είναι άλλη από τη «στραβή λειτουργία του κεντρικού σχεδιασμού». Βέβαια, όπως θα φανεί και φυσικά καθόλου τυχαία, όλη αυτή η επιμονή στην ανάδειξη του κεντρικού σχεδιασμού ως του κύριου πεδίου της αναζήτησης των προβλημάτων, εκτός από μονομερής είναι τελικά ενδεικτική της λογικής με την οποία πορεύονταν και θα πορευτούν οι ηγεσίες του ΚΚΕ. Θα μας βοηθήσει καλύτερα να δούμε το βάθος και την ποιότητα της προσέγγισης του ΚΚΕ και το πόσο δέσμιο είναι της λογικής των παραγωγικών δυνάμεων ένα απόσπασμα («Ριζοσπάστης» 5/11/2008) από το κλείσιμο της Παπαρήγα σε εκδήλωση εργατοϋπαλλήλων με αφορμή την παρουσίαση των Θέσεων για το 18^ο Συνέδριο. Αναρωτιέται λοιπόν η Παπαρήγα αν στο σοσιαλισμό έχει προβάδισμα η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων ή των σχέσεων παραγωγής. Αφού λοιπόν μας πληροφορεί ότι είναι διαλεκτικά συνδεδεμένα, καταλήγει «επιτέλους» για μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο: «Η ουσία είναι ( ...;) ότι σε εκείνη τη φάση έπρεπε να δοθεί ώθηση στην ανάπτυξη των σοσιαλιστικών σχέσεων παραγωγής». Και τι εννοεί πρακτικά; Μας το λέει παρακάτω: «Υπήρχαν τα σοβχόζ, που ήταν οι σοσιαλιστικές σχέσεις παραγωγής, και τα κολχόζ, που ήταν ο συνεταιρισμός, η οποία ήταν μια κατώτερη μορφή κοινωνικοποίησης. Μια πλευρά ήταν αυτή, που δεν έλυσαν το ζήτημα προοδευτικά υπέρ των σοβχόζ». Να λοιπόν και το συμπέρασμα, εν είδει συνταγών! Τώρα, βέβαια, γιατί η ηγεσία του ΚΚΕ θεωρεί τα σοβχόζ ως μορφές και πεδία όπου δεν εκδηλώνονταν αντιθέσεις και πάλη, δεν θα πάρει κανείς απάντηση. Και φυσικά θα πρέπει να δεχτούμε a priori ότι τα σοβχόζ είχαν «ανακαλύψει» μια «αντιβίωση» για να κρατιούνται μακριά από παρεκκλίσεις και αναβιώσεις αστικών αντιλήψεων και συνηθειών.
Ας δούμε όμως και παρακάτω: «Η άλλη πλευρά ήταν το ζήτημα του σχεδιασμού». Και φτάσαμε μετά τα γύρω γύρω στην πεμπτουσία της «ανάλυσης» του ΚΚΕ! Θα θέλαμε όμως ιδιαίτερο «φροντιστήριο» για να κατανοήσουμε γιατί η λυδία λίθος που κρίνει και αποφασίζει για το χαρακτήρα των σχέσεων παραγωγής είναι το ζήτημα του σχεδιασμού. Εδώ η σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ αναμασάει, έστω και με άλλες αφετηρίες, τις παλιές ρεφορμιστικές θεωρίες που οδηγούσαν τους «αριστερούς» σε μια ακατάσχετη προτασεολογία στο έδαφος του καπιταλισμού, μήπως και φέρουν πιο «κοντά» το σοσιαλισμό!
Μήπως κατηγορούμε άδικα την ηγεσία του ΚΚΕ; Ας την αφήσουμε όμως την ίδια την Παπαρήγα να μιλήσει, για να δούμε πόσο ευτελίζει το όλο ζήτημα! « ...;εκεί επικράτησε η άποψη μήπως πρέπει να χαλαρώσουμε τον κεντρικό σχεδιασμό; Μήπως ο κεντρικός σχεδιασμός δεν μπορεί να υπολογίσει σωστά τις κοινωνικές ανάγκες;» Η γραμματέας του ΚΚΕ έχει όμως διαφορετική άποψη: «Ενώ αντίθετα έπρεπε να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που είχε ο κεντρικός σχεδιασμός, να ενισχυθεί και όχι να παραλύσει». Το ΚΚΕ με μεγάλη άνεση (και χωρίς «βαθύτερη» μελέτη) γνωρίζει εν είδει θέσφατου και δόγματος ότι ο «κεντρικός σχεδιασμός» (απρόσωπα, γιατί έτσι βολεύει) δεν κάνει ποτέ λάθος! Γι' αυτό και έπρεπε να ενισχυθεί! Διότι, πάλι εν είδει δόγματος, όταν ενισχύεται ο «κεντρικός σχεδιασμός» ενισχύονται οι σοσιαλιστικές σχέσεις παραγωγής. Και γιατί δεν ενισχύθηκε τελικά ο κεντρικός σχεδιασμός; Η γραμματέας του ΚΚΕ μάς φύλαγε το καλό για το «τέλος»! «Έγιναν διάφορες προτάσεις». Και εμείς νομίζαμε ότι το όλο ζήτημα ήταν ζήτημα αντιθέσεων, ανταγωνισμών, ταξικής πάλης. Όχι, δεν είχαμε καταλάβει καλά. Ήταν ζήτημα «προτάσεων». Ποιοι, εναντίον ποιων, μην τα ψάχνετε. Και ποια από αυτές τις «προτάσεις» συγκλόνισε τη γραμματέα του ΚΚΕ; «Μια από τις προτάσεις ήταν ότι υπέφερε (σ.σ.: ο καημένος) από πλευράς επιστημονικής ο κεντρικός σχεδιασμός και προτάθηκε ότι έπρεπε να εκσυγχρονιστεί τεχνολογικά όλη η διαδικασία του σχεδιασμού». Και πώς αλήθεια; «Και μάλιστα προτάθηκε ο ηλεκτρονικός εγκέφαλος, ο υπολογιστής που είχαν οι Σοβιετικοί, ότι έπρεπε να τεθεί στην υπηρεσία του σχεδιασμού».
Και φυσικά η γραμματέας του ΚΚΕ δεν κρύβει την απογοήτευσή της. «Υποτιμήθηκε αυτή η λύση και αντίθετα εκτιμήθηκε ότι ο σχεδιασμός πρέπει να αποκεντρωθεί». Από ό,τι καταλάβατε, τα λόγια ότι το ΚΚΕ δίνει προτεραιότητα στις σχέσεις παραγωγής (έστω για τη φάση που αναφέρεται) καταλήγουν απλώς για κατανάλωση. Πολύ απλά γιατί η ηγεσία του ΚΚΕ δεν μπορεί να ξεκολλήσει από τη θεωρία της «επιστημονικοτεχνικής επανάστασης» με την οποία γαλουχήθηκε επί δεκαετίες που ακολουθούσε πιστά τον «ορθόδοξο ρεβιζιονισμό» και που φυσικά εφάρμοσε και ο Τεγκ Χσιάο Πινγκ μετά το θάνατο του Μάο. Καμιά προτεραιότητα στην πολιτική! Δηλαδή, ούτε λίγο ούτε πολύ, πρέπει να δεχτούμε ότι οι σοσιαλιστικές σχέσεις παραγωγής ανατράπηκαν, ένα ολόκληρο σοσιαλιστικό οικοδόμημα κατέρρευσε επειδή η τεχνολογία και η επιστήμη δεν τέθηκαν στη διάθεση του κεντρικού σχεδιασμού. Οι γνωστές ρεβιζιονιστικές «ευκολίες» που προφανώς θέλουν να συγκαλύψουν τις βαθύτερες αιτίες για τις οποίες οι ηγεσίες του ΚΚΕ δίνουν τόσο μεγάλο βάρος στον «κεντρικό σχεδιασμό». Μήπως ο «κεντρικός σχεδιασμός» δεν είναι τίποτα άλλο από τον έλεγχο που ήθελαν και κατάφεραν τελικά να έχουν οι γραφειοκράτες και οι διάφοροι «ειδικοί» πάνω στην εργατική τάξη; Μήπως ο «κεντρικός σχεδιασμός» είναι μια παραλλαγή τού «εμείς» και των προνομίων που απέκτησαν οι διάφορες νεοαστικές ελίτ μέσα στην ιστορική διαδρομή, άσχετα αν όλα αυτά παρουσιάζονται σαν εξουσίες «της εργατικής τάξης»;
Σε όλες τις Θέσεις είναι διάχυτη η αίσθηση ότι η δικτατορία του προλεταριάτου, η εξουσία της εργατικής τάξης, η εξέλιξη των σοσιαλιστικών σχέσεων παραγωγής, τα πάντα τέλος πάντων διασφαλίζονται από τον «κεντρικό σχεδιασμό»! Και φυσικά, με το ανάθεμα που έχουν ρίξει οι ρεβιζιονιστικές ηγεσίες στις μαοϊκές προσεγγίσεις, πού να τολμήσουν να αγγίξουν ουσιαστικά το πώς η εργατική τάξη, οι «από κάτω» που λέει και η Παπαρήγα, μπορούν να ελέγξουν και, γιατί όχι, να μπουν εμπόδιο αν χρειάζεται στις επιλογές των από πάνω, που γίνονται στο όνομα του σχεδιασμού. Ποιο θέσφατο και δόγμα διασφαλίζει a priori ότι σε μια κοινωνία σοσιαλιστική μπορούν να αναπτύσσονται οπουδήποτε αλλού νεοαστικά στοιχεία και συνήθειες, αλλά δεν θα «αγγίζουν» τον κεντρικό σχεδιασμό; Πού να καταλάβουν οι ηγεσίες του ΚΚΕ, τα «βομβαρδίστε τα επιτελεία», τη Μεγάλη Προλεταριακή Πολιτιστική Επανάσταση (και ας λαθροχειρούν με αυτήν στη σελ. 2 των Θέσεων), την ανάγκη πολλών εξεγέρσεων και επαναστάσεων, μέχρις ότου φτάσουμε στον κομμουνισμό.
Και πώς να το καταλάβουν όταν είναι ουσιαστικά επίγονοι όλων αυτών των στρωμάτων που έπρεπε να ήταν στόχοι της κριτικής και της αντιπαράθεσης των «κάτω». Γι' αυτό, άλλωστε, μέσα στις Θέσεις, δεν τολμούν να πουν ξεκάθαρα ποιες κοινωνικές δυνάμεις, ποια στρώματα, ποιες πολιτικές ομαδοποιήσεις αντιπαρατέθηκαν σε όλη τη διαδρομή. Ούτε και για μετά το '80 όπου υποτίθεται ότι είναι πιο άνετοι στην κριτική τους.

Αντιθέσεις στο σοσιαλισμό

Μύλος γίνεται κυριολεκτικά για το ποιες οι αντιθέσεις (παλιές και νέες) που χαρακτηρίζουν μια σοσιαλιστική κοινωνία σαν τη σοβιετική. Τόσες πολλές δεκαετίες προσπαθειών οικοδόμησης σοσιαλισμού, με μεγάλες νίκες και υποχωρήσεις, δεν έφτασαν στην ηγεσία του ΚΚΕ για να προσεγγίσει τις αντιθέσεις, τις αντιφάσεις, την ταξική πάλη που διεξάγεται στο πλαίσιο των σοσιαλιστικών κοινωνιών. Ας μαζέψουμε, έστω σκόρπια από τις Θέσεις, τι ισχυρίζονται. Σελ. 5: «Στον σοσιαλισμό παραμένουν ακόμα κοινωνικές ανισότητες, διαστρωματώσεις, ουσιαστικές διαφορές ή και αντιθέσεις, όπως ανάμεσα στην πόλη και το χωριό και εργαζόμενους της πνευματικής και της χειρωνακτικής εργασίας, στους εργάτες υψηλής και χαμηλής ειδίκευσης, οι οποίες σταδιακά, σχεδιασμένα πρέπει να εξαλείφονται».
Φυσικά, όλα αυτά δεν χρειαζόταν να περιμένουμε 80 χρόνια μετά το θάνατο του Λένιν για να τα διαβάσουμε στις Θέσεις του τωρινού ΚΚΕ. Τα έχουμε διαβάσει ήδη στα Άπαντα του Λένιν και του Στάλιν. Οι κομμουνιστές της σημερινής εποχής άλλες απαντήσεις και προσεγγίσεις περιμένουν με βάση τη συσσώρευση των εμπειριών και το δεδομένο της καπιταλιστικής παλινόρθωσης. Η ηγεσία του ΚΚΕ ορισμένες φορές δείχνει να μην έχει αντιληφθεί ότι έχει γίνει καπιταλιστική παλινόρθωση. Για τις αντιθέσεις στο κόμμα, στο κράτος, την πάλη στο πλαίσιό τους, οι ηγεσίες του ΚΚΕ δεν έχουν να πουν τίποτα! Μη ζητάμε όμως πολλά! Εδώ δεν μπορούν να προσδιορίσουν τις αντιθέσεις στην οικονομική βάση, θα το κάνουν στο εποικοδόμημα!
Έστω κι έτσι, όμως, τι πρέπει να γίνει για να εξαλειφθούν οι «αντιθέσεις», όπως τουλάχιστον τις αντιλαμβάνεται η ηγεσία του ΚΚΕ; Σελ. 5, 6: «Είναι διαρκής πάλη για την εξάλειψη κάθε μορφής ομαδικής και ατομικής ιδιοκτησίας και της μικροαστικής συνείδησης που έχει βαθιές ιστορικές ρίζες, είναι αγώνας για τη διαμόρφωση ανάλογης κοινωνικής συνείδησης και στάσης απέναντι στην άμεσα κοινωνική εργασία. Γι' αυτό και είναι αναγκαία η ύπαρξη του κράτους, που είναι η επαναστατική εξουσία της εργατικής τάξης, η δικτατορία του προλεταριάτου». Kαι τι «διασφάλιση» παρέχει η ηγεσία του ΚΚΕ σε σχέση με το ενδεχόμενο (που έγινε πλέον πράξη) το κράτος της δικτατορίας του προλεταριάτου να μετατραπεί σταδιακά σε όργανο κυριαρχίας μιας νεοαστικής κάστας; Αυτό δεν είναι το υπ' αριθμόν ένα πρόβλημα; Και, μαζί μ' αυτό, δεν είναι επίσης ζήτημα πρώτης γραμμής το γιατί το κομμουνιστικό κόμμα από εργαλείο της εργατικής τάξης μετατράπηκε σε έναν μηχανισμό που ταυτίστηκε με το κράτος και σταδιακά όχι μόνο αποξενώθηκε από την εργατική τάξη αλλά και στράφηκε με την πολιτική του εναντίον της;
Τίποτα από αυτά δεν αγγίζει η ηγεσία του ΚΚΕ! Αντίθετα, διολισθαίνει σε μια μεταφυσική αντίληψη αυτού που αναγνωρίζει σαν ταξική πάλη! Λες και ανταγωνίζονταν «συνειδήσεις» και «στάσεις» μακριά και έξω από την κοινωνία, την πολιτική, την εργατική τάξη. Λες και ο εξ ορισμού «θεματοφύλακας» της προλεταριακής επανάστασης, το κράτος, αφ' υψηλού, εξ αποστάσεως και αλώβητο παρακολουθεί, ρυθμίζει, σχεδιάζει, διανέμει και προπαντός «διαπαιδαγωγεί» στη «συνεπή», επαναστατική λογική. Μια κοινωνία «εργαστήριο» όπου η εξ ορισμού «αλάθητη» κεντρική εξουσία βάζει τους πάντες και τα πάντα στη θέση τους, να λειτουργούν «ομαλά». Για ποιανού το συμφέρον; Μα, εξ ορισμού πάλι, για το συμφέρον των «επαναστατών». Μπορεί κανείς -πληβείος, «ανειδίκευτος», «αμόρφωτος»- να τους κρίνει, να τους αμφισβητήσει, να τους βομβαρδίσει; ΟΧΙ! Με την ίδια λογική που αντιμετωπίζουν το κίνημα πριν από την επανάσταση, στην ίδια λογική αντιμετωπίζουν την κοινωνία και την εργατική τάξη και μετά την επανάσταση. ΤΙΠΟΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΘΥΜΟΙ ΝΑ ΔΙΔΑΧΤΟΥΝ.
Στη σελ. 8, για να μην αφήσουν καμιά αμφιβολία για το ποιος «κάνει κουμάντο» στο «σοσιαλισμό», γράφουν: «Ο κεντρικός σχεδιασμός κατανέμει το χρόνο εργασίας όλης της κοινωνίας ώστε οι διάφορες λειτουργίες της εργασίας να βρίσκονται σε σωστή αναλογία, για να ικανοποιούν τις διάφορες κοινωνικές ανάγκες» Μάλιστα! Είναι θέμα δοσολογίας λοιπόν για να βρεθούν οι αναλογίες! Και πώς η εργατική τάξη παρεμβαίνει καθοριστικά σε όλα αυτά; Υπήρχαν δυνάμεις μέσα στην κοινωνία, στο κράτος, στο κόμμα που εναντιώθηκαν σε μια τέτοια προοπτική και πάσχισαν να περιθωριοποιήσουν την εργατική τάξη; Κουβέντα για όλα αυτά. Αντίθετα, με το γνωστό δασκαλίστικο ύφος της Ακαδημίας Επιστημών της ΕΣΣΔ, πληροφορούμαστε ότι ο προσδιορισμός των κοινωνικών αναγκών δεν είναι ένα ζήτημα που υπόκειται σε ταξική πάλη μερικές φορές σκληρή. Δεν είναι ζήτημα στο οποίο πρέπει να έχει κύριο ρόλο η εργατική τάξη; Όχι, στη σελ. 8 γράφουν: «Οι κοινωνικές ανάγκες προσδιορίζονται με βάση το επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων που έχει επιτευχθεί στη δεδομένη ιστορική περίοδο». Τι 'χες Γιάννη, τι 'χα πάντα! Αμετανόητες και δέσμιες οι ηγεσίες του ΚΚΕ στο «εμείς» καθορίζουμε και «εμείς» αποφασίζουμε (ωχ, συγνώμη, «ο κεντρικός σχεδιασμός» θέλαμε να πούμε!).
Υποχρεώνονται βέβαια από την ίδια τη ζωή, περισσότερο για να χειρίζονται καταστάσεις, να «αναγνωρίζουν» κάποια προβλήματα. Στη σελ. 9 γράφουν: «Γύρω από το "μέτρο" της εργασίας αναπτύχθηκε θεωρητική και πολιτική διαπάλη». Μη ζητάτε όμως περισσότερες λεπτομέρειες διότι δεν γίνονται περισσότερο σαφείς. Ούτε φυσικά η θεωρητική και πολιτική διαπάλη περιορίστηκε στο «μέτρο» της εργασίας, ούτε στο ποιοι και πώς προσδιορίζουν τις «κοινωνικές ανάγκες». Επεκτάθηκε στο σύνολο των ζητημάτων της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, όπου το κέντρο βάρους έπρεπε να πέσει στο ρόλο και το ειδικό βάρος της εργατικής τάξης σε συνθήκες όπου νομικά και συνταγματικά έχει την εξουσία!
Η εξουσία του ΚΚΕ «αναγνωρίζει» ότι η αντιπαράθεση μεταξύ της επαναστατικής γραμμής και της οπορτουνιστικής δεν ήταν ολοκληρωμένη. Αναγνωρίζει ότι η αντιπαράθεση υπήρξε ελλειμματική διότι (πώς να το αρνηθεί άλλωστε) η επαναστατική γραμμή δεν είχε αντιληφθεί το σύνολο των προβλημάτων.
Στη σελ. 17 γράφουν: «Διαμορφώθηκαν δυο βασικά ρεύματα στη θεωρία και την πολιτική, στα κομματικά στελέχη και τους οικονομολόγους. Το συνεπές ρεύμα της μαρξιστικής διανόησης και πολιτικής υπό την ηγεσία του Στάλιν». Από ό,τι καταλάβαμε, αναφέρονται στη δεκαετία του '20 και στην αντιπαράθεση με την αντιπολίτευση. Στη συνέχεια των Θέσεων, με τις απανωτές αναφορές στα οικονομικά προβλήματα του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ, αναφέρονται και στην περίοδο αμέσως μετά τον πόλεμο. Φαίνεται λοιπόν ότι η ηγεσία του ΚΚΕ παίρνει «ξεκάθαρη» θέση υπέρ του Στάλιν. Σε αυτές τις εκτιμήσεις άλλωστε πολλοί στηρίζουν την εκτίμηση της «στροφής» κ.λπ.
Τέλος πάντων, όσο μας αφορά, έχουμε εδώ και πολλά χρόνια (αρχές της δεκαετίας του '90) τοποθετηθεί για τα ζητήματα που αφορούν τη γραμμή Στάλιν αλλά και την αντιπαράθεση με την αντιπολίτευση. Όπως επίσης στο βιβλίο «Η Αριστερά απέναντι στον εαυτό της» έχουμε αρκετά εκτενώς σταθεί στην αντιπαράθεση που κρυβόταν πίσω από τις γραμμές και τις λέξεις των «οικονομικών προβλημάτων του σοσιαλισμού» στην ΕΣΣΔ.
Όσο και να φαίνεται υπερφίαλο, η ηγεσία του ΚΚΕ βρίσκεται πολύ πιο πίσω στις εκτιμήσεις της, όχι ίσως λόγω ανικανότητας, αλλά λόγω δεσμεύσεων. Και είναι πίσω διότι δεν θέλει να τοποθετηθεί στο γιατί και πότε χάθηκε η μάχη. Γιατί δεν θέλει να αναγνωρίσει ότι η μάχη χάθηκε όχι τη δεκαετία του '80 αλλά πολύ πιο πριν. Γι' αυτό και υποχρεώνεται άλλα ζητήματα κρίσιμα στην αντιπαράθεση να τα προσπερνά και άλλα να τα προσαρμόζει στα μέτρα της. Δεν υπάρχει, φερ' ειπείν, καμιά αναφορά-τοποθέτηση της ηγεσίας του ΚΚΕ σε σχέση με τις εκτιμήσεις του ΚΚΣΕ περί τέλους της ταξικής πάλης, υπό την επήρεια του ενθουσιασμού από τις τότε μεγάλες επιτυχίες του σοσιαλισμού, στα μέσα της δεκαετίας του '30. Υπάρχει ένα ολόκληρο μπέρδεμα για το ποιες αντιθέσεις, αντιφάσεις είχε να επιλύσει και πώς το προχώρημα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης!
Και βέβαια υπάρχει μεγάλη μονομέρεια στην κριτική της ηγεσίας του ΚΚΕ και όχι τυχαία. Γράφει στη σελ. 19: «Αδύνατο σημείο του επαναστατικού ρεύματος ήταν η μη ολοκληρωμένη ερμηνεία των σχέσεων κατανομής, όσον αφορά το μέρος του κοινωνικού προϊόντος που κατανέμεται ανάλογα με την εργασία». Αν δεν καταλάβατε, πίσω από τις «περίτεχνες» διατυπώσεις εμφανίζεται ξανά η μονόπλευρη προσέγγιση που αφήνει έξω από την οπτική της μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την παραγωγή, το τι παράγεται, πώς παράγεται, τη θέση της εργατικής τάξης στην παραγωγική μονάδα και μένει μονόπαντα στην κατανομή και τη «μέτρηση» του χρόνου εργασίας. Πιο πάνω, στη σελ. 19 γράφουν: «Θεωρούμε σωστή τη θέση της σοβιετικής ηγεσίας στις αρχές της δεκαετίας του '50 ότι τα προβλήματα στο πεδίο της οικονομίας ήταν η εκδήλωση της όξυνσης της αντίθεσης ανάμεσα στις παραγωγικές δυνάμεις που αναπτύσσονταν και στις σχέσεις παραγωγής που καθυστερούσαν». Στη διατύπωση είμαστε σύμφωνοι. Αυτό που μετράει όμως είναι πώς αντιλαμβάνονται αυτή την αντίθεση, πώς την ερμηνεύουν και πώς την εξειδικεύουν σαν οδηγό για δράση. Σημασία δηλαδή έχει τι προτεραιότητες αναδεικνύει! Γράφεται λοιπόν στη σελ. 19: «Η καθυστέρηση των δεύτερων (σ.σ.: δηλαδή των παραγωγικών σχέσεων) αφορούσε: τον κεντρικό σχεδιασμό, την εμβάθυνση του κομμουνιστικού χαρακτήρα των σχέσεων κατανομής, την πιο ενεργητική και συνειδητή εργατική συμμετοχή στην οργάνωση εργασίας και τον έλεγχο της διεύθυνσής της από τα κάτω προς τα πάνω, στη μετατροπή της συνεταιριστικής σχέσης ιδιοκτησίας σε κοινωνική ιδιοκτησία». Παρ' όλο που η ηγεσία του ΚΚΕ αναγκάζεται να αναγνωρίσει τα προβλήματα που είχαν δημιουργηθεί για την εργατική τάξη και αφορούσαν τον ουσιαστικό της παραγκωνισμό, και πάλι το αξιολογεί ως δευτερεύον. Ενώ φυσικά συνεχίζει να μην αναγνωρίζει ότι το κύριο πρόβλημα δεν ήταν οι κολχόζνικοι αγρότες αλλά ο σταδιακός σφετερισμός της εργατικής εξουσίας από τα διάφορα στελέχη και ειδικούς σε αυτό που θεωρούνταν κοινωνική ιδιοκτησία. Έστω κι έτσι, όμως, η ηγεσία του ΚΚΕ αισθάνεται αρκετά απελευθερωμένη για να κριτικάρει τις «μεταρρυθμίσεις» μετά το 20^ό Συνέδριο.
Στη σελ. 20 γράφει: «Μετά το 20^ό Συνέδριο του ΚΚΣΕ, σταδιακά υιοθετήθηκαν πολιτικές επιλογές που διεύρυναν τις εμπορευματοχρηματικές (δυνάμει καπιταλιστικές) σχέσεις, στο όνομα της διόρθωσης των αδυναμιών του κεντρικού σχεδιασμού και της διεύθυνσης των σοσιαλιστικών οργανισμών (επιχειρήσεων)». Στη σελ. 21 γράφουν: «Το 1957 καταργήθηκαν τα κλαδικά υπουργεία που διεύθυναν τη βιομηχανική παραγωγή σε όλη την ΕΣΣΔ και κατά Δημοκρατία και διαμορφώθηκαν τα όργανα περιφερειακής διοίκησης "Σοβναρχόζ". Έτσι, αδυνάτισε η κεντρική διεύθυνση του σχεδιασμού». Ευτυχώς, βέβαια, που, όπως οι ίδιοι ομολογούν, επί Μπρέζνιεφ το 1965 καταργήθηκαν τα «Σοβναρχόζ» και επανήλθαν τα υπουργεία κατά κλάδο.
Πράγματι, ο χρουστσοφισμός ήταν μια δεξιά απάντηση σε πραγματικά προβλήματα. Το κενό απάντησης υπάρχει από αριστερά, που δεν μπόρεσαν να καλύψουν οι όποιες δυνάμεις εναντιώθηκαν στον Χρουστσόφ. Και βέβαια, ανεξάρτητα του τι κατανοεί η ηγεσία του ΚΚΕ, ο Μπρέζνιεφ δεν ήταν σε καμιά περίπτωση η αριστερή απάντηση, και ας βρισκόταν στον αντίποδα του χρουστσοφισμού. Δεν ήταν παρά μια αναπαραγωγή του κρατικισμού και συγκάλυψη των προβλημάτων στο όνομα του «καλού του σοσιαλισμού» και όλα τα ανάλογα. Σε αυτή την κατεύθυνση, εν κατακλείδι, παραμένουν αμετανόητοι οι ηγέτες του σημερινού ΚΚΕ, φροντίζοντας να μας το επιβεβαιώσουν στο Δ΄ κεφάλαιο, όπου βαρύγδουπα η ηγεσία του ΚΚΕ ανακοινώνει τον «εμπλουτισμό της προγραμματικής αντίληψης για το σοσιαλισμό».

Το «πρόγραμμα» του ΚΚΕ

Ουσιαστικά, έχουμε μια παράθεση ενός «σχεδίου» όπου μέσα σε 7 ολόκληρες (!) σελίδες καταγράφεται το «απόσταγμα» της εμβριθούς μελέτης του ΚΚΕ, το οποίο τάζει εκ νέου το «σοσιαλιστικό όραμα», σαν να μην πέρασε μια μέρα. Σαν να μη λήφθηκαν υπόψη όχι μόνο τα συμπεράσματα του (καταραμένου) μαοϊκού ρεύματος αλλά ακόμα και αυτά τα «αμφίσημα» που παραθέτει έστω κάπως θολά η ηγεσία του ΚΚΕ!
Για να πάρει μια ιδέα ο αναγνώστης, έχουμε μια συνύπαρξη κατ' ουσίαν απογειωμένων και αριστερίστικων κατευθύνσεων με πάγιες ρεφορμιστικές κατευθύνσεις που οι ρίζες τους είναι κοινές με αυτές του «ευρωκομμουνιστικού ρεύματος». Στο «πρόγραμμα» αυτό, αρκετά «πονηρά» προσπερνιέται το ζήτημα της ανατροπής της αστικής εξουσίας στο έδαφος του καπιταλιστικού συστήματος ως πρώτης προϋπόθεσης για το προχώρημα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Προσπερνιέται αρκετά καμουφλαρισμένα το ζήτημα της συντριβής του αστικού κρατικού μηχανισμού. Πολύ βαρύγδουπα στη σελ. 38 γράφουν: «Στο πρόγραμμα του ΚΚΕ έχουν διατυπωθεί βασικές θέσεις για το σοσιαλισμό, που σήμερα μπορούμε να εμπλουτίσουμε, αξιοποιώντας τα συμπεράσματα από τη σοσιαλιστική οικοδόμηση στην ΕΣΣΔ κατά τον 20^ό αιώνα, στη βάση των μαρξιστικών-λενινιστικών θέσεων που αναπτύχθηκαν στο Β' κεφάλαιο. Και για να μην αφήσει κενά διατρανώνει: «Ο κεντρικός σχεδιασμός της οικονομίας σαν βάση της κοινωνικής ιδιοκτησίας των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής είναι κομμουνιστικές σχέσεις παραγωγής». Ούτε καν σοσιαλιστικές! Άλλωστε, η ηγεσία του ΚΚΕ, στη φούρια της, κοντεύει να προσπεράσει με μπάι πας το σοσιαλισμό.
Τώρα, βέβαια, αυτά τα κατ' ουσίαν ανόητα και απογειωμένα ξεφουσκώνουν πολύ γρήγορα στις παρακάτω γραμμές και θυμίζουν το ΚΚΕ «που όλοι γνωρίσαμε». «Ο σχεδιασμός στηρίζεται σε ένα σύνολο στόχων και κριτηρίων όπως: Στην ενέργεια: τη μείωση του βαθμού ενεργειακής εξάρτησης της χώρας» (σ.σ.: πολύ πρότυπη κομμουνιστική σχέση παραγωγής, με απλώς μειωμένη την εξάρτηση, που κατά τα άλλα δεν «υπάρχει» κιόλας). Και για να μη νομιστεί ότι η εξάρτηση υπάρχει μόνο στην ενέργεια, παρακάτω διαβάζουμε: «Το ίδιο αφορά τις τηλεπικοινωνίες, την επεξεργασία πρώτων υλών, τους βιομηχανικούς κλάδους μεταποίησης ιδιαίτερα στην παραγωγή μηχανημάτων, με στόχο (σ.σ.: προσέξτε πάλι) όσο το δυνατόν πιο αυτοδύναμη οικονομία, μειώνοντας την εξάρτησή της από το εξωτερικό εμπόριο και τις συναλλαγές με τις καπιταλιστικές οικονομίες σε τέτοιους κρίσιμους τομείς». Θαυμάσια! Η ηγεσία του ΚΚΕ σαν νέα αυτοκρατορία αντεπιτίθεται! Και ετοιμάζεται η οικοδόμηση κομμουνιστικής σχέσης παραγωγής, με «ολίγη» αυτοδυναμία, με «περιορισμένη» εξάρτηση και με «αμοιβαία επωφελείς διακρατικές σχέσεις». Και φυσικά με την προϋπόθεση ότι η κατά τα άλλα «αναπτυγμένη» καπιταλιστική οικονομία της χώρας θα δημιουργήσει (!) βιομηχανία παραγωγής μεταφορικών μέσων. Βλέπετε, η χώρα έχει βιομηχανία παραγωγής μέσων παραγωγής και το μόνο που της λείπει είναι η βιομηχανία μεταφορικών μέσων. Εκτός αν το «σχέδιο» προβλέπει πίσω από τις γραμμές τα μέσα παραγωγής να μας δίνονται από άλλες σοσιαλιστικές χώρες στο μέλλον.
Τέλος, ενδεικτικά στη σελ. 42 γράφουν: «Από το ανώτατο όργανο ορίζονται η κυβέρνηση, οι επικεφαλής των διαφόρων εκτελεστικής αρμοδιότητας τομέων (υπουργεία, διευθύνσεις, επιτροπές κ.λπ.) (σ.σ.: τελικά η γενικευμένη ανακλητότητα δεν θα ισχύει, όπως έλεγε ο Λένιν;). «Στα καθήκοντα της επαναστατικής εργατικής εξουσίας είναι η ριζική αναμόρφωση εκείνου του τμήματος του διοικητικού μηχανισμού του αστικού κράτους που αναγκαστικά κληροδοτείται το πρώτο διάστημα στο σοσιαλισμό». Και γιατί όχι συντριβή αλλά αναμόρφωση; Φυσικά και δεν επειγόμαστε για απαντήσεις! Τα επισημαίνουμε για να δείξουμε τη σύγχυση της ηγεσίας του ΚΚΕ, που θεώρησε ότι με αυτές τις «φιλοσοφίες» ξαναζωντανεύει το στόχο, το σοσιαλισμό!
Ο «προγραμματισμός» της ιστορίας εν είδει «απόλυτης επανάληψης» αυτού που έγινε είναι, όπως φαίνεται, το «γερό χαρτί» του ΚΚΕ. Έτσι νομίζει βέβαια, γιατί ουσιαστικά με τις «συνταγές» που παραθέτει συνεχίζει να λειτουργεί δυσφημιστικά για το σοσιαλισμό, τον κομμουνισμό και την επανάσταση (αλήθεια, γιατί στις Θέσεις η «λαϊκή εξουσία» και η «λαϊκή οικονομία» δεν περιλαμβάνονται στα «επαναστατικά» σχέδια της ηγεσίας του ΚΚΕ; Μήπως γιατί αποτελούν ένα στάδιο ΠΡΙΝ (;) ΤΟ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ; Ή μήπως «μετά» τον καπιταλισμό;)
Πάρτε μια ιδέα λοιπόν «καθαρότητας», «αποφασιστικότητας», «κατασταλαγμένων συμπερασμάτων». Στη σελ. 36 γράφουν: «Ταυτόχρονα, η καπιταλιστική αυτή αντίφαση (σ.σ.: παραγωγής-ιδιοποίησης) δείχνει τη διέξοδο: Αντιστοίχιση των σχέσεων παραγωγής με το επίπεδο ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων (σ.σ.: έτσι «ουδέτερα», «απλά» και προπάντων «επιστημονικά»). Συνειδητά μπερδεύεται ο καπιταλισμός με τα άλλα προκαπιταλιστικά συστήματα, αλλά και το σοσιαλισμό. Έχουν στρώσει βέβαια το έδαφος από πριν: Στη σελ. 6 μπερδεύουν συνειδητά με βάση τις πάγιες ρεβιζιονιστικές θεωρίες το προτσές με το οποίο ο καπιταλισμός ανδρώθηκε στο πλαίσιο της φεουδαρχίας με την πλήρη αδυναμία εμφάνισης σοσιαλιστικών νησίδων στο πλαίσιο του καπιταλισμού. Πιο συγκεκριμένα, γράφουν: «Η οπισθοδρόμηση δεν είναι πρωτόγνωρο φαινόμενο στην κοινωνική εξέλιξη και σε κάθε περίπτωση αποτελεί προσωρινό φαινόμενο στην ιστορία της. Είναι αναμφισβήτητο γεγονός, κανένα κοινωνικοοικονομικό σύστημα δεν εδραιώθηκε μια και έξω στην ιστορία. Το πέρασμα από μια κατώτερη φάση ανάπτυξής του σε μια ανώτερη δεν ήταν ευθύγραμμη ανοδική διαδικασία (σ.σ.: προσέξτε λαθροχειρία και συνειδητό μπέρδεμα!). Αυτό αποδεικνύει η ίδια η ιστορία επικράτησης του καπιταλισμού». Και αφού η ηγεσία του ΚΚΕ βρήκε τη διέξοδο, μας πληροφορεί ότι έχει όλο το copyright για τη γρήγορη και σβέλτη αντιμετώπιση της οικοδόμησης του σοσιαλισμού. (Μπορεί να αργήσει λίγο το στάδιο της «λαϊκής οικονομίας», αλλά μόλις το καβατζώσουμε θα «φύγουμε με χίλια»).
Στο ίδιο πνεύμα γράφουν και (σωστά) ότι «ο σοσιαλιστικός σκοπός είναι ρεαλιστικός γιατί θεμελιώνεται στην ίδια την καπιταλιστική εξέλιξη». Για να μας αφήσουν ξανά με ανοιχτό το στόμα, γιατί «ο καθορισμός του δεν εξαρτάται από το συσχετισμό δυνάμεων, δηλαδή από τις συνθήκες μέσα στις οποίες εξελίσσεται η επαναστατική δράση ...;» Αν καταλάβαμε, δηλαδή, οι συσχετισμοί και οι συνθήκες μπορούν να φέρουν την καπιταλιστική παλινόρθωση, αλλά δεν μπαίνουν εμπόδιο στο σοσιαλιστικό σκοπό. Λες και ο «σοσιαλιστικός σκοπός» είναι εικόνισμα στο οποίο υποκλινόμαστε συνέχεια!
Δεν έχουμε καμία διάθεση να ασχοληθούμε με το «άμεσο» και «γρήγορο» «σοσιαλιστικό» όραμα που μας τάζει η ηγεσία του ΚΚΕ, γιατί πολύ απλά δεν θεωρούμε το σοσιαλισμό ένα κλειστό σύστημα «κανόνων» και «θέσφατων» στους οποίους είμαστε υποχρεωμένοι από σήμερα, από τώρα, να δηλώσουμε τη συμφωνία μας. Πολύ περισσότερο δεν είμαστε διατεθειμένοι να το κάνουμε όταν το σύνολο αυτών των «κανόνων» που τόσο απλόχερα μας προτείνει η ηγεσία του ΚΚΕ δεν έχει επαρκώς μελετηθεί μέσα στις τότε συνθήκες και που η χρησιμότητά τους για το σήμερα και το αύριο είναι υπό κρίση. Θα το αποφασίσει η έκβαση της ταξικής πάλης, η ωριμότητα του νέου κομμουνιστικού κινήματος, με κύριο κριτήριο το αν διασφαλίζουν την εκ νέου συγκρότηση της εργατικής τάξης σαν τάξης για τον εαυτό της. Με γνώμονα το κατά πόσο η εργατική τάξη συνεχίζει και μετά την ανατροπή της αστικής τάξης να ηγείται της προσπάθειας και να μην πετιέται στο περιθώριο.
Στην προσπάθειά της, λοιπόν, η ηγεσία του ΚΚΕ να δείξει ότι διδάσκεται από την πορεία του κομμουνιστικού κινήματος και της εμπειρίας οικοδόμησης του σοσιαλισμού, καταλήγει σε μια «επιστροφή» στο παλιό και αγνό παρελθόν. Αντιγράφοντας λοιπόν κατά γράμμα όλο το μοντέλο της σοβιετικής εξουσίας και όλους τους θεσμούς που αυτή κατέληξε να υιοθετήσει τα επόμενα χρόνια μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση καταλήγει, στη σελ. 41-42: «Πυρήνας της εργατικής εξουσίας θα είναι οι παραγωγικές μονάδες, οι τόποι εργασίας, στους οποίους θα ασκείται και ο εργατικός και κοινωνικός έλεγχος της διεύθυνσης. Μέσα από τις παραγωγικές κοινότητες θα εκλέγονται και θα ανακαλούνται (όταν χρειάζεται) οι εκπρόσωποι των εργαζόμενων στα όργανα εξουσίας».
Φαίνεται λοιπόν πως η ηγεσία του ΚΚΕ ανακάλυψε μια «διασφάλιση» για την εργατική τάξη, να παραμείνει στο κέντρο της προσπάθειας! Φαίνεται επίσης ότι όχι μόνο το ΚΚΕ αλλά και άλλες ομάδες της Αριστεράς δίνουν τεράστια σημασία στην ανακλητότητα των εκπροσώπων των εργαζόμενων σαν ένα πολύ ουσιαστικό μέτρο «εξασφάλισης» της εργατικής εξουσίας. (Ας αφήσουμε που η εργατική εξουσία συνειδητά υποβιβάζεται σε «συμμετοχή» και «έλεγχο», ενδεικτικό των αφετηριών του ρεβιζιονισμού). Εμείς, βέβαια, δεν συμφωνούμε με την ευκολία, χωρίς να είμαστε αντίθετοι. Μας προβληματίζει βέβαια ένα σημείο των Θέσεων που υποτίθεται ότι προετοιμάζει την κατεύθυνση που αναφέραμε για τις παραγωγικές μονάδες!
Το κομμάτι που αναφέρεται στο καθολικό δικαίωμα της ψήφου. Στη σελ. 28, με ήπιο τρόπο αλήθεια, αφήνονται αιχμές ενάντια στον Στάλιν και την ηγεσία του ΚΚΣΕ, με την ευκαιρία του Συντάγματος του '36. «Με το Σύνταγμα του 1936 καθιερώθηκε η άμεση αντιπροσώπευση, στη βάση της εδαφικής αρχής ( ...;) Καταργήθηκε η διεξαγωγή των εκλογών στις εκλογικές συνελεύσεις και καθιερώθηκε η διεξαγωγή τους μέσω εκλογικών τμημάτων. Γενικεύτηκε το εκλογικό δικαίωμα με την καθολική μυστική ψηφοφορία. Οι αλλαγές που σημειώθηκαν με το σύνταγμα του 1936 αποσκοπούσαν στην αντιμετώπιση ορισμένων προβλημάτων όπως η έλλειψη άμεσης επικοινωνίας κομματικών και σοβιετικών στελεχών με την εργασιακή βάση και τη λειτουργία των Σοβιέτ, γραφειοκρατική στάση κ.ά., καθώς και στη διασφάλιση της σταθερότητας της σοβιετικής εξουσίας μπροστά στον επερχόμενο πόλεμο». Και αμέσως πιο κάτω: «Χρειάζεται να μελετηθεί παραπέρα η λειτουργική υποβάθμιση της παραγωγικής μονάδας ως πυρήνας οργάνωσης της εργατικής εξουσίας λόγω της κατάργησης της έμμεσης επιλογής μέσω συνεδρίων και συνελεύσεων. Να μελετηθούν οι αρνητικές επιδράσεις της στην ταξική σύνθεση των ανώτερων κρατικών οργάνων και την εφαρμογή του μέτρου της ανάκλησης (που σύμφωνα με τον Λένιν αποτελεί βασικό στοιχείο του δημοκρατισμού της δικτατορίας του προλεταριάτου)». Σε μια παραπομπή, στις σελ. 28-29, υπάρχει ένα γνωστό απόσπασμα από ομιλία του Ζντάνοφ, το 1937, σε συνεδρίαση της ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚ(μπ.), όπου με πολύ αυστηρό ύφος καταδικάζονται φαινόμενα εκφυλισμού στελεχών και στρογγυλοκαθίσματος διαφόρων βουλευτών και διευθυντάδων στο σβέρκο των εργαζόμενων.
Πράγματι, είναι τουλάχιστον, για μας, προς μελέτη το αν μια ομάδα προβλημάτων αντιμετωπίστηκε με τρόπους που γέννησαν νέα προβλήματα. Εμείς, ωστόσο, δεν έχουμε λόγους να αμφισβητούμε την ύπαρξη των παρεκκλίσεων που αναφέρει ο Ζντάνοφ. Ούτε είμαστε διατεθειμένοι να πέσουμε στην εύκολη λύση να «υιοθετήσουμε» την «εκλογή μέσω παραγωγικής μονάδας», αφού, αν δεχτούμε αυτά που λέει ο Ζντάνοφ, τα προβλήματα δεν εμποδίστηκαν στο να εμφανιστούν ούτε από την προηγούμενη λειτουργία ούτε από την ανακλητότητα. Σε κάθε περίπτωση, η τότε σοβιετική ηγεσία θεώρησε τον εαυτό της αρκετά ισχυρό ώστε να πάρει πρωτοβουλίες και μέτρα για να χτυπήσει τη γραφειοκρατία. Πιθανόν σε αυτό να συνηγόρησαν και οι εκτιμήσεις της περί τέλους της ταξικής πάλης και περί σταθεροποίησης της σοβιετικής εξουσίας, μετά τις επιτυχίες της στη μάχη ενάντια στην παλιά αστική τάξη και τους αστούς ειδικούς.
Το ερώτημα είναι γιατί η ηγεσία του ΚΚΕ, ενώ αναγνωρίζει την ανάγκη παραπέρα μελέτης, δείχνει να δυσπιστεί στα λεγόμενα του Ζντάνοφ και υιοθετεί εύκολα για το μέλλον το μοντέλο προ του '36, λες και αυτό από μόνο του αποτελεί διασφάλιση. Ποιους έχει ανάγκη η ηγεσία του ΚΚΕ να υπερασπιστεί και αποστασιοποιείται από τον Στάλιν και τον Ζντάνοφ, τη στιγμή που πριν από μερικές σελίδες τούς αναγνωρίζει σαν συνεπή κατεύθυνση; Γιατί μετά από τόσες πολλές δεκαετίες η σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ παίρνει το μέρος εκείνων που αντιπαρατέθηκαν στον Στάλιν, χωρίς να υπάρχει φανερή τουλάχιστον ανάγκη να κλείσει το ζήτημα σήμερα, λες και βρισκόμαστε στα πρόθυρα της νέας σοβιετικής εξουσίας; Το αφήνουμε για μια μελλοντική προσέγγιση, όταν θα έχουμε περισσότερα δεδομένα.
Τέλος, για να συνοψίσουμε πόσο ανακόλουθη είναι η ηγεσία του ΚΚΕ όταν ισχυρίζεται ότι στρέφεται στους εσωτερικούς παράγοντες για τη μελέτη της παλινόρθωσης, διαβάστε στη σελ. 27: «Διερευνούμε το σύνολο των παραγόντων που συνέβαλαν σε αυτή την εξέλιξη (σ.σ.: στον εκφυλισμό). Θεωρούμε ότι σε αυτούς περιλαμβάνονται: α) Η υποχώρηση του επιπέδου πολιτικής μαρξιστικής μόρφωσης στην ηγεσία του ΚΚ και συνολικά στο κόμμα λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών του πολέμου, των μεγάλων απωλειών και της απότομης αύξησης του αριθμού των μελών του ΚΚ, που είχε ως αποτέλεσμα και τη μη έγκαιρη ανάπτυξη της πολιτικής οικονομίας του Σοσιαλισμού. Προς διερεύνηση είναι οι αλλαγές της ταξικής σύνθεσης του κόμματος στη δομή και λειτουργία του και η επίδρασή τους στην ιδεολογική στάθμη και στα επαναστατικά χαρακτηριστικά του κόμματος ως συνόλου μελών και στελεχών.
" Η σχετική εξάρτηση που είχε η κομμουνιστική εξουσία στην ΕΣΣΔ από την γέννησή της από διευθυντικό και επιστημονικό δυναμικό αστικής προέλευσης.
" Η ιστορική κληρονομιά της ΕΣΣΔ από την άποψη της έκτασης της προκαπιταλιστικής καθυστέρησης και της ανισόμετρης καπιταλιστικής ανάπτυξής της.
" Οι μεγάλες απώλειες στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και οι θυσίες στο επίπεδο κοινωνικής ευημερίας που κόστισε η μεταπολεμική ανόρθωση, σε συνθήκες ανταγωνισμού με την καπιταλιστική ανασυγκρότηση της Δυτικής Ευρώπης που στηρίχθηκε σημαντικά στις δυνατότητες και την ανάγκη των ΗΠΑ για εξαγωγή κεφαλαίων.
" Προβλήματα και αντιθέσεις κατά την πορεία ενσωμάτωσης στο σοσιαλιστικό σύστημα των κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
" Ο φόβος ενός νέου πολέμου, εξαιτίας των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων στην Κορέα κ.λπ., του «ψυχρού πολέμου» του δόγματος Hellstein της Δυτικής Γερμανίας.
β) Η διαφοροποιημένη πολιτική παρέμβαση του διεθνούς ιμπεριαλισμού με τη στήριξη της σοσιαλδημοκρατίας, προς τις χώρες της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, με πιο ευέλικτες εμπορικές συναλλαγές με κράτη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης αλλά και με άμεση ιδεολογική και πολιτική πίεση προς την ΕΣΣΔ.
γ) Τα προβλήματα στρατηγικής και διάσπασης του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος».
Να μας συγχωρείτε για την ανατύπωση του μεγάλου αυτού αποσπάσματος, αλλά το κάναμε για να μη θεωρηθούμε ότι αδικούμε και ψαλιδίζουμε τη συνόψιση του συνόλου(;) των παραγόντων που συνέβαλαν στην καπιταλιστική παλινόρθωση. Κατ' αρχάς, «η επικράτηση της οπορτουνιστικής στροφής τη δεκαετία του '50 μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», που αναγνωρίζει η ηγεσία του ΚΚΕ (έστω και καθυστερημένα) στη σελ. 26, ήταν η αιτία για τη «διάσπαση του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος». Δεν είχαμε διάσπαση για τη διάσπαση. Η οπορτουνιστική στροφή, που συνοδεύτηκε από τις διάφορες χρουστσοφικές θεωρίες και την «αποσταλινοποίηση», προκάλεσε κρίση στρατηγικής στο κίνημα και το οδήγησε σταδιακά στην ήττα και την υποχώρηση. Οπότε ο γ' παράγοντας γράφεται απλώς για πολυπραγμοσύνη και κατανάλωση. Ουσιαστικά δεν λέει τίποτα!
Όπως τίποτα δεν λέει το προσπέρασμα του κεφαλαιώδους ζητήματος που αφορά όλη την περίοδο της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, το ρόλο και τη δράση του κομμουνιστικού κόμματος, του εργαλείου δηλαδή που θα έπρεπε να έχει η εργατική τάξη προκειμένου να διατηρήσει στο προσκήνιο, να παρεμβαίνει στην ταξική πάλη με όποια μορφή και αν αυτή εκδηλώνεται. Μεγάλο αγκάθι για τους πάσης φύσης ρεβιζιονιστές, γι' αυτό και απλώς το παραπέμπουν στις ελληνικές καλένδες! Ούτε θέλουν ούτε μπορούν να το αγγίξουν!
Ο μοναδικός λοιπόν εσωτερικός παράγοντας που αναφέρεται, προσπερνιέται και η ηγεσία του ΚΚΕ αναμασάει επί της ουσίας τα ίδια «επιχειρήματα» για τον «καθοριστικό» ρόλο που υποτίθεται είχε η περικύκλωση και η ιμπεριαλιστική πίεση. Το απόσπασμα αυτό επίσης αξίζει για επισήμανση και άλλων αντιφάσεων.
Σύμφωνα λοιπόν με την ηγεσία του ΚΚΕ, η υποχώρηση του σοσιαλισμού ευνοήθηκε και από τα προβλήματα ενσωμάτωσης στο σοσιαλιστικό σύστημα των κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Προσέξτε λεπτές και αμφιλεγόμενες, προσεκτικές διατυπώσεις, για να μη λεχθούν τα πράγματα με το όνομά τους. Θα συμφωνήσουμε, πάντως, ότι με τις επεμβάσεις στην Τσεχοσλοβακία, στην Ουγγαρία και τα πραξικοπήματα του Γιαρουζέλσκι στην Πολωνία δεν λύθηκαν τα προβλήματα «ενσωμάτωσης» των χωρών αυτών στο σοσιαλιστικό σύστημα. Ο προλεταριακός διεθνισμός δεν έχει και πολλή σχέση με όλα αυτά τα ρεβιζιονιστικά κατορθώματα.
Πέρα όμως από αυτές τις επισημάνσεις, στο απόσπασμα αυτό η ηγεσία του ΚΚΕ αναιρεί τον ίδιο της τον εαυτό, όταν αναγνωρίζει ότι η Δ. Ευρώπη μετά τον πόλεμο και μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του '50 ήταν πλήρως εξαρτημένη από τις ΗΠΑ. Οι οποίες δεν ενδιαφέρονταν, όπως «πονηρά» αναφέρεται, απλώς για εξαγωγή κεφαλαίων, αλλά για να διαμορφώσουν μια στρατηγικού τύπου κυριαρχία πάνω στην αδυνατισμένη τότε Ευρώπη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται!
Μη σας διαφεύγει, επίσης, ότι το βασικό ζήτημα ήταν μορφωτικό, έτσι, για να μην ξεχνιόμαστε! Αφήστε που όσα στελέχη τέλος πάντων γλίτωσαν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν εξαρτημένα από γεννησιμιού τους από διευθυντές και ειδικούς, αστικής προέλευσης. (Λέτε να προετοιμάζεται καμιά απαξίωση του Λένιν, που είχε και την κύρια ευθύνη για τη ΝΕΠ;). Θαυμάστε λοιπόν πόσο «εφευρετικοί» μπορούν να γίνουν οι ηγέτες του ΚΚΕ στην απέλπιδα προσπάθειά τους να βγάζουν ουσιαστικά λάδι την περίοδο '60-80. Τα «πάντα» ανακάλυψαν για να συσκοτίσουν και να αποπροσανατολίσουν. Μέχρι και την ιστορική κληρονομιά που άφησε στην ΕΣΣΔ η προεπαναστατική καπιταλιστική της ανάπτυξη επιστράτευσαν για να αποφύγουν την πραγματικότητα. Άδικα ψάχνετε να βρείτε τη βαρύτητα των εσωτερικών παραγόντων, ιδιαίτερα μέσα στον κορμό της σοβιετικής εξουσίας. Όπως άδικα ψάχνετε σε όλες τις Θέσεις να βρείτε τα σημεία ουσιαστικής κριτικής και αυτοκριτικής που να σηματοδοτούν μια επαναστατική και κομμουνιστική αντίληψη και πρακτική για το σήμερα. Το μόνο που θα μείνει είναι μια εναγώνια αναζήτηση ταυτότητας, που απλώς θα συγκαλύπτει τις πολλές ρωγμές και τα πολλά κενά που έχουν φορτωθεί τα ρεβιζιονιστικά ρεύματα της εποχής μας, σαν εκφράσεις της κρίσης τους.

18ο Συνέδριο ΚΚΕ*. Παραμένει στον κόσμο που το γέννησε-εχθρικό στις απαιτήσεις του κινήματος

2012-02-01T08:03:00.001+02:00

Δημοσιεύτηκαν οι θέσεις της Κεντρικής Επιτροπής (Κ.Ε.) του ΚΚΕ ενόψει του συνεδρίου του που προγραμματίζεται για τις 18-22/2/09. Καθώς το Συνέδριο έχει δύο θέματα (απολογισμός από το 170 Συνέδριο, καθήκοντα ως το 190 το πρώτο θέμα, σοσιαλισμός το δεύτερο θέμα) η Κ.Ε. δημοσιεύει δύο αντίστοιχα εισηγητικά κείμενα. Στο σημερινό άρθρο θα ασχοληθούμε με ορισμένα από τα εφτά κεφάλαια των θέσεων για το πρώτο θέμα. Στα επόμενα φύλλα της «Π.Σ.» θα συνεχίσουμε με τα υπόλοιπα, επιδιώκοντας να καταγράψουμε τη γνώμη μας για τις θέσεις και τα χαρακτηριστικά του κόμματος αυτού σε μια περίοδο κρίσιμη και απαιτητική, που το ζήτημα της Αριστεράς από τη μια τίθεται και απασχολεί ευρύτερα, από την άλλη διαστρεβλωμένα και σύμφωνα -κατά κύριο λόγο- με τις ανάγκες του ... συστήματος.

Μεθοδολογικές αδυναμίες ... ουσίας

Οι «μεθοδολογικές» αδυναμίες που επισημαίνουμε ως μια πρώτη γενική παρατήρηση για το κείμενο των θέσεων που δημοσιεύτηκε στο «Ριζοσπάστη» της 5/10/08 αφορούν τη διάρθρωση, τους τίτλους αλλά και στην έκταση και τη δομή των επτά κεφαλαίων που τις συναποτελούν. Για παράδειγμα, το πρώτο κεφάλαιο, «διεθνείς εξελίξεις», εξαντλείται σε μόλις 6 σελίδες και όταν τελειώνει κανείς δεν ξέρει ποια είναι (και αν ... υπάρχει) η άποψη-θέση της Κ.Ε. για τη διάταξη των βασικών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων στον κόσμο σήμερα. Αντίστοιχα για τα της Ελλάδας υπάρχουν δύο κεφάλαια στα οποία διαχωρίζονται οι «οικονομικές εξελίξεις» (τέταρτο κεφάλαιο) από τις «εξελίξεις στον πολιτικό και κοινωνικό συσχετισμό»(πέμπτο κεφάλαιο). Ο διαχωρισμός καθαυτός αποτελεί, κατά τη γνώμη μας, σοβαρό πρόβλημα που οι συντάκτες των θέσεων το ... αξιοποιούν για να διαχύσουν, όπως θα δούμε και παρακάτω, μια ασάφεια για τη θέση και τα χαρακτηριστικά της χώρας, για το ρόλο και τους πραγματικούς όρους κίνησης της αστικής τάξης. Ανάλογες σοβαρές και κρίσιμες ανεπάρκειες παρουσιάζει το δεύτερο κεφάλαιο («οι εξελίξεις στην ΕΕ»), στο οποίο η πιο ήπια κριτική θα ήταν να αναρωτηθεί κανείς αν πρόκειται για θέσεις συνεδρίου για το εγχείρημα της ΕΕ, τους πραγματικούς του στόχους και τις θεμελιώδεις του αντιφάσεις ή για τρέχον άρθρο για την ευρωσυνθήκη και τις «καπιταλιστικές αναδιαρθρώσεις» στην ΕΕ ...
Μια πρώτη ερμηνεία αυτής της ...; ακατάσχετης προχειρότητας θα ήταν η εσπευσμένη πρόσθεση στο συνέδριο αυτού του πρώτου θέματος για τις εξελίξεις στην Ελλάδα και στον κόσμο και για το «πώς προχωράμε», όπως το διατύπωσε πρόσφατα η ίδια η Α. Παπαρήγα. Λέμε «εσπευσμένη πρόσθεση» γιατί στην αρχική ανακοίνωση του συνεδρίου «ο σοσιαλισμός» ήταν το μοναδικό θέμα. Μια δεύτερη ερμηνεία -και στη συνέχεια της πρώτης- είναι η αδυναμία έως συνειδητή άρνηση της ηγεσίας του ΚΚΕ να δεσμευτεί συγκεκριμένα σε θέσεις και εκτιμήσεις για τα βασικά πολιτικά ζητήματα στη χώρα και διεθνώς και ακόμα περισσότερο στο να δώσει μια πραγματική απάντηση στο ερώτημα «πώς προχωράμε». Απάντηση που δεσμεύεται και καθορίζεται από τις θέσεις στα πολιτικά ζητήματα. Με άλλα λόγια, αυτές οι «μεθοδολογικές αδυναμίες» θεωρούμε πως επιχειρούν να συγκαλύψουν μια βασική αλήθεια για το κόμμα αυτό: Το ΚΚΕ παραμένει σήμερα το κόμμα που δημιουργήθηκε στις δεκαετίες '50-90 του προηγούμενου αιώνα. Δηλαδή ένα κόμμα που δεν αντιστοιχεί σήμερα και από καμιά άποψη στα διεθνή και εσωτερικά δεδομένα. Δεν αντιστοιχεί και δεν βρίσκει ρόλο ούτε αναφορικά με τη διάταξη και το χαραχτήρα των δυνάμεων στον κόσμο ούτε σε σχέση με την επίθεση, την κατάσταση των μαζών, τις απαιτήσεις και τη σημερινή φάση του κινήματος στην Ελλάδα και στον κόσμο. Δεν βρίσκει γιατί δεν θέλει να βρει και επιλέγει να «μετεωρίζεται» μεταξύ των δυο επιλογών που υπάρχουν, ευελπιστώντας στο ...; αδύνατο της επαναφοράς συνθηκών που ακόμα και αν ξαναϋπάρξουν προϋποθέτουν μια ολόκληρη ιστορική διαδρομή στην οποία αυτό το ΚΚΕ δεν θα χωρέσει. Ωστόσο, και επειδή η πραγματικότητα δεν ανέχεται «αφαιρέσεις», ο «μετεωρισμός» δεν είναι ισόρροπος και χωρίς συγκρούσεις. Γι' αυτό είδαμε έντονα τα τελευταία χρόνια το εκρεμμές να γέρνει πολύ προς τη μεριά του συστήματος και των επιταγών κατάπνιξης των αντιστάσεων και του κινήματος. Αυτό το αδιέξοδο έρχεται λοιπόν ολοένα και πιο κοντά στην ηγεσία του ΚΚΕ. Και αν διατυπώσουμε μια συνολική εκτίμηση για το 180 Συνέδριο, θα είναι πως με αυτό η ηγεσία του ΚΚΕ δεν επιχειρεί να υπερβεί το '50-90, να έρθει στο σήμερα και να απαντήσει το «πώς προχωράμε». Ας περάσουμε όμως σε κάποια συγκεκριμένα πολιτικά ζητήματα που επιχειρηματολογούν αυτή την εκτίμηση.
Ο κόσμος, η Κίνα ...;

«Το Διεθνές Δίκαιο, όπως το γνώρισαν οι λαοί στην περίοδο της ενεργητικής παρουσίας και δράσης του σοσιαλιστικού συστήματος στις διεθνείς υποθέσεις, δεν υπάρχει.» Με αυτή τη θεμελιώδη ...; αναπόληση του μπρεζνιεφικού «σοσιαλισμού» ως αφετηρία είναι πραγματικά δύσκολο να επιχειρήσει να περιγράψει κανείς το σημερινό κόσμο, το πώς προέκυψε και ακόμα περισσότερο να διατυπώσει θέση για τη διάταξη των δυνάμεων σήμερα. Πολύ περισσότερο όταν στα δύο προηγούμενα συνέδρια η ηγεσία του ΚΚΕ αλλιώς λογάριαζε να «λύσει» τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι λαοί από την αχαλίνωτη ιμπεριαλιστική επιθετικότητα και αλλιώς πώς να «διατάξει» τις δυνάμεις και τα στρατόπεδα στον κόσμο:
«Eίναι αναμφισβήτητο ότι η γενική κατεύθυνση της κινεζικής πολιτικής γεννά σύνθετα προβλήματα, τόσο εσωτερικά (π.χ. κοινωνική διαφοροποίηση, ανεργία, επιπτώσεις στη ζωή της αγροτιάς που αποτελεί το 66,6% του συνολικού πληθυσμού), που επιδρούν στο πολιτικό σύστημα, όσο και στις εξωτερικές σχέσεις της, όπου αντιμετωπίζει την επιθετικότητα κυρίως του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, αλλά και των άλλων ιμπεριαλιστικών χωρών. Στόχος των δυνάμεων αυτών είναι να υποσκάψουν τη σοσιαλιστική προοπτική της, να μειώσουν τη δυνατότητά της να διαδραματίσει ρόλο στο διεθνές αντιιμπεριαλιστικό κίνημα. H κατάσταση αυτή ωθεί τη ΛΔ της Kίνας να αναζητήσει συμμαχίες για να αντιμετωπίσει αυτή την επιθετικότητα. Στα πλαίσια αυτά, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι συμφωνίες και οι σχέσεις της με τη Pωσική Oμοσπονδία, καθώς και η λεγόμενη πρωτοβουλία των "πέντε της Σαγκάης", όπου συνεργάζονται στενά η Pωσία, η Kίνα, το Kαζαχστάν, το Kιργιστάν και το Tατζικιστάν. H πρωτοβουλία αυτή στοχεύει να διευρυνθεί με νέες χώρες, όπως η Iνδία και το Oυζμπεκιστάν, και φιλοδοξεί να αποτελέσει μια αντίρροπη δύναμη στην παγκόσμια κυριαρχία των HΠA.»
(Θέσεις για το 16ο Συνέδριο του ΚΚΕ, από την ενότητα με τίτλο «Οι χώρες που επιχειρούν να οικοδομήσουν το σοσιαλισμό», Σεπτέμβρης 2000)
« ...;Το ΚΚΚίνας, στο τελευταίο συνέδριό του, αποδέχτηκε τη συμμετοχή καπιταλιστών στις γραμμές του. Η εμφάνιση εκμεταλλευτικών κοινωνικών δυνάμεων με πολιτικές εκφράσεις στην κινέζικη κοινωνία περικλείει όχι μόνο κινδύνους για τα συμφέροντα του κινέζικου λαού, αλλά και για το ρόλο της στο διεθνές αντιιμπεριαλιστικό κίνημα» (Θέσεις για το 170 Συνέδριο, Οκτώβρης 2004)
Το 2000 λοιπόν η Κίνα είχε «σοσιαλιστική προοπτική», που της την «υπέσκαπταν οι ΗΠΑ και άλλοι», και η ίδια επιχειρούσε να απαντήσει σε συνεργασία με τη Ρωσία και τους πέντε της Σαγκάης. Συνεργασία που, αν δεν ήταν «σοσιαλιστικό στρατόπεδο», θα ήταν τουλάχιστον «μια αντίρροπη δύναμη» -προφανώς αντιιμπεριαλιστικού χαραχτήρα- απέναντι στις ΗΠΑ. Αυτή η προσπάθεια της Κίνας διακυβευόταν τουλάχιστον ως το 2004 - παρ' όλο που «εμφανίστηκαν εκμεταλλευτικές δυνάμεις» οι οποίες απειλούσαν και τον κινέζικο λαό και το ρόλο της στο «αντιιμπεριαλιστικό κίνημα»!!!
Σήμερα, οι εκτιμήσεις των θέσεων για το 180 Συνέδριο είναι «ουδέτερες» για την Κίνα - αρκούμενες σε διαπιστώσεις για την άνοδο του μεριδίου της στο παγκόσμιο ΑΕΠ. Αλλά κυρίως είναι εμβρόντητες -στην καλύτερη περίπτωση- απέναντι στο σημερινό κόσμο! Εκτός όλων των άλλων, ξεχνούν να εξηγήσουν το πώς η σημερινή «καπιταλιστική Ρωσία» ήταν μόλις μέχρι χθες υποψήφια συνεταίρος του «αντιιμπεριαλιστικού μπλοκ» και είναι ανίκανες να περιγράψουν στοιχειωδώς τη δεσπόζουσα ενδοϊμπεριαλιστική αντίθεση ΗΠΑ-Ρωσίας και την απειλή ολέθρου που αυτή προκαλεί για τους λαούς. Στην ίδια βάση δεν μπορούν και να περιγράψουν το πλέγμα των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων που εξελίσσεται με κορμό την αντίθεση ΗΠΑ-Ρωσίας και επιχειρούν με στυλ ρεπορτάζ να αναφερθούν στις άλλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, τις σχέσεις τους και τις επιδιώξεις τους.
Μια τέτοια νηπιακά ανόητη ανάγνωση του κόσμου, των πραγματικών μεγεθών, των τάσεων και των κινδύνων που είχαν και έχουν διαμορφωθεί και άρα και των πραγματικών απαιτήσεων που τίθενται για τους λαούς και το κίνημα δεν έχει την εξήγησή της -τουλάχιστον κυρίως- στις καθοδηγητικές ανεπάρκειες της ηγεσίας του ΚΚΕ, που μάλιστα στις θέσεις διεκδικεί και σημαντικό ρόλο «στο διεθνές κομμουνιστικό και αντιιμπεριαλιστικό κίνημα»! Η βασική της εξήγηση βρίσκεται στην ιδεολογικοπολιτική σφραγίδα που έχει γαλουχήσει αυτή την ηγεσία, που την οδηγεί με απελπιστική τυφλότητα να ψάχνει σήμερα να βρει τον κόσμο του '50-90. Να βρει προστάτες και στηρίγματα, μεγάλες δυνάμεις στις οποίες να (αντι)στοιχηθεί και σε αναφορά με αυτές και με τις πλάτες τους να οικοδομήσει το «κίνημα» και το ρεύμα που αυτές χρειάζονται.
...;και η Ε.Ε.
Υποτίθεται ότι η Ε.Ε. είναι «προνομιακό» πεδίο για το ΚΚΕ, καθώς σε αυτό έχει «καθαρό διαχωρισμό» από τον φιλο-ΕΕ ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ, που αποτελεί το μεγάλο ανταγωνιστή του. Ωστόσο, έξω από το πεδίο των μικροκομματικών εντυπώσεων και από άποψη πολιτικής πραχτικής και ουσίας τα πράγματα δεν είναι καθόλου έτσι. Για παράδειγμα, ο εξίσου ισχυρός φιλο-ΕΕ χαραχτήρας του ΔΗΚΚΙ δεν εμπόδισε την ηγεσία του ΚΚΕ να επιδιώξει τα προηγούμενα χρόνια την πιο στενή συνεργασία μαζί του. Αλλά και σήμερα οι μύδροι που εκτοξεύουν οι θέσεις ενάντια στο Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (ΚΕΑ) δεν είναι καθόλου πειστικοί όταν την ίδια στιγμή οι θέσεις δηλώνουν ότι το ΚΚΕ «στηρίζει ενεργά την προσπάθεια δίκαιης και βιώσιμης επίλυσης του Κυπριακού που αναπτύσσεται με πρωτοβουλία της Κυπριακής Δημοκρατίας με τη συνεργασία των κομμάτων ΑΚΕΛ, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ ...;» Αλήθεια, αυτά τα κόμματα -μη όντας στο ΚΕΑ- είναι λιγότερο δεξιά από τον ΣΥΝ και τις άλλες δυνάμεις που εκφράζονται εκεί; 'Η, ακόμα περισσότερο, στην προσπάθεια «δίκαιης επίλυσης» που διεξάγει ο Χριστόφιας(!), ποιος είναι ο ρόλος της ΕΕ;
Ακόμα πιο σοβαρά είναι τα ζητήματα που προκύπτουν από το πιο βασικό ερώτημα «τι είναι η ΕΕ» και τις πολλές και αντικρουόμενες απαντήσεις που δίνουν σε αυτό οι θέσεις της Κ.Ε. «Διακρατική ιμπεριαλιστική ένωση», λέει η θέση 11 του σχετικού κεφαλαίου, είναι η Ε.Ε. Τι σημαίνει ένωση; Πρόκειται για την προσπάθεια -έστω- δημιουργίας ενός «υπερκράτους»; Εχει διαμορφωθεί μια στρατηγική συμμαχία μεταξύ των βασικών ιμπεριαλιστικών ευρωπαϊκών δυνάμεων; Ναι, απαντά η θέση12, αφού εκτιμά πως η Συνθήκη της Λισαβόνας «αποτελεί βήμα ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ενοποίησης». Απολύτως ΟΧΙ, απαντά η θέση 8, γιατί «εντείνονται οι ανταγωνισμοί ανάμεσα στις κυρίαρχες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις ως κράτη-μέλη της ΕΕ, όπου αναπτύσσονται δύο κεντρικοί άξονες, ο γαλλογερμανικός και ο βρετανικός ...;» Ακόμα πιο πολύ ΟΧΙ λέει παρακάτω η ίδια θέση (8), αφού «η συμμαχική σχέση Γερμανίας-Γαλλίας οριοθετείται από τα ξεχωριστά συμφέροντα των δύο κρατών».
Τι συμβαίνει τελικά; Αν ούτε καν ο γαλλογερμανικός άξονας δεν είναι και τόσο ...; άξονας, αν οι Βρετανοί συγκροτούν την «αμερικανοβρετανική συμμαχία» και Γερμανία, Ιταλία «προσεγγίζουν τη Ρωσία», όπως σε άλλα σημεία εκτιμούν οι θέσεις, τότε πώς στέκει ο βασικός ορισμός περί «διακρατικής ιμπεριαλιστικής ένωσης»; Και ακόμα, σε αυτήν τη «διακρατική ιμπεριαλιστική ένωση» έχουν και οι 27 ...; ιμπεριαλιστικό ρόλο;
Δεν πρόκειται για ένα θεωρητικό ζήτημα ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος. Πρόκειται για κρίσιμο πολιτικό ζήτημα με άμεσες και καίριες επιπτώσεις στους λαούς, στην πάλη που πραγματικά «έχουν» να κάνουν, στους στόχους που έχει νόημα να διατυπώσουν! Πώς να έχει ένα κίνημα επαναστατική κατεύθυνση αν ο ιμπεριαλισμός «βρήκε» και άλλο ιστορικό στάδιο (λέγεται και «παγκοσμιοποίηση»); Πώς να παλέψει ένας λαός με στόχο το ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ Ε.Ε., αν η χώρα του συμμετέχει, έστω και με περιορισμένη δύναμη, αλλά σαν ιμπεριαλιστική χώρα, σε αυτή τη «διακρατική ένωση» ή έστω στη «στρατηγική συμμαχία των 27» που κάνει βήματα «ενοποίησης»; Πρέπει να αφορά ο στόχος αυτός το λαϊκό κίνημα στη χώρα μας; Αποτελεί γραμμή οριοθέτησης και σύγκρουσης με την αστική τάξη συνολικά, και βέβαια με το ίδιο το οικοδόμημα της ΕΕ και το σύνολο των πολιτικών της τις οποίες καταγγέλλει με «δριμύτητα» το ΚΚΕ; Είναι ο πολιτικός αυτός στόχος η κρίσιμη ειδοποιός διαφορά από δυνάμεις τύπου ΚΕΑ, που δεν διστάζουν σε κριτικές για τις «πολιτικές της ΕΕ», αλλά αναζητούν τη διόρθωσή τους -ακόμα και την «ανατροπή» τους- εντός της ΕΕ; Αποτελεί αυτός ο στόχος θέση του ΚΚΕ που την υπερασπίζεται πολιτικά και ενεργητικά στους αγώνες και στην καθημερινή πάλη στη χώρα; Αυτά τα ερωτήματα δεν τα απαντά βέβαια η αντι-ΕΕ φασαρία στην οποία επιδίδεται η ηγεσία του ΚΚΕ ούτε, πολύ περισσότερο, το ευρωεκλογικό άγχος που «έβαλε» μέχρι και χωριστό κεφάλαιο στις θέσεις για το θέμα της ΕΕ, για να προετοιμάσει το κόμμα για τη «μεγάλη μάχη» του Ιούνη. Ολα αυτά δεν κρύβουν ότι και σε αυτό το μεγάλο ζήτημα το ΚΚΕ αναδεικνύει το ρεφορμιστικό χαραχτήρα του, την πολιτική συμμόρφωσης με τις βασικές επιλογές του συστήματος για τη χώρα, την επιλογή αφαίρεσης κάθε πολιτικού στόχου που είναι προϋπόθεση για τη συγκρότηση επαναστατικού κινήματος.

Η («οικονομική») αφαίρεση της εξάρτησης

Οι «μεθοδολογικές» αδυναμίες ουσίας για τις οποίες κάναμε λόγο στο προηγούμενο σημείωμα της «Π.Σ.» σχετικά με τις θέσεις της Κεντρικής Επιτροπής για το 18ο Συνέδριο του ΚΚΕ είναι κυρίαρχες και καθοριστικές στα κεφάλαια των θέσεων (τέταρτο και πέμπτο) που αφορούν το ρόλο και τη θέση της χώρας και τα χαρακτηριστικά του ελληνικού καπιταλισμού. Μια πρώτη βασική διαπίστωση είναι ότι διά της μεθόδου του διαχωρισμού των «οικονομικών εξελίξεων» (τέταρτο κεφάλαιο) από τις «εξελίξεις στον πολιτικό και κοινωνικό συσχετισμό» (πέμπτο κεφάλαιο) προσπερνιέται από την Κ.Ε. ο γεωπολιτικός και στρατιωτικός ρόλος που η χώρα έχει στην ευρύτερη περιοχή στο πλαίσιο και για λογαριασμό των ΗΠΑ και των ευρωπαίων ιμπεριαλιστών. Το ζήτημα αυτό απλούστατα «δεν υπάρχει» για την Κ.Ε. του ΚΚΕ και αναφέρεται μόνο παρεμπιπτόντως μέσα από μια φράση («Εξάλλου η συμμετοχή της χώρας στο ΝΑΤΟ και οι δεσμοί πολιτικοστρατιωτικής εξάρτησης από τις ΗΠΑ περιορίζουν αντικειμενικά τη διαπραγματευτική δύναμη και τα περιθώρια ελιγμών της αστικής τάξης») στη θέση 34. Με αυτό τον τρόπο διατυπωμένο και ...; προσπερασμένο το ζήτημα της πολιτικοστρατιωτικής εξάρτησης υπάρχει ως μια «εξωτερική παράμετρος» που μπορεί να παίζει έναν περιορισμένο ρόλο και όχι ως μια σχέση που καθορίζει και διαμορφώνει μέσα στη χώρα και στο εσωτερικό των μερίδων της αστικής τάξης το σύνολο των οικονομικών και πολιτικών επιλογών.
Είναι γνωστό πως από το προηγούμενο 17ο Συνέδριο το ΚΚΕ διατύπωσε στις θέσεις του πως «ενισχύθηκαν τα βασικά γνωρίσματα του ιμπεριαλιστικού σταδίου του ελληνικού καπιταλισμού» (θέση 9) την ίδια στιγμή που στην ίδια θέση υπήρχαν διατυπώσεις όπως «έχει ισχυρές πολιτικοστρατιωτικές εξαρτήσεις από τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ, την ΕΕ» και «ο ελληνικός καπιταλισμός παραμένει σε ενδιάμεση και εξαρτημένη θέση στο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα»!!! Τι στ' αλήθεια μπορεί να σημαίνει τελικά όλη αυτή η απερίγραπτη πολιτική σαλάτα; Αντιλαμβανόμαστε ότι οι συντάκτες και οι διαμορφωτές των θέσεων μπορούν να τη χρησιμοποιήσουν για να υποστηρίξουν κάθε ...; πιθανή εκδοχή. Οτι καταρχήν πρόκειται για ένα «παιχνίδι λέξεων» και σοφισμάτων, ευπροσάρμοστο σε κάθε ανάγκη και εύπλαστο προς κάθε μορφή. Εξάλλου, στο μεγάλο αυτό κεφάλαιο έχουν διατυπωθεί από πολλούς σχεδόν όλες οι πιθανές αυθαιρεσίες αλλά και οι ...; λογικοφανείς κατασκευές που ένα συνηθισμένο σημείο συνάντησής τους (και «ισορροπίας» τους) είναι το θεώρημα της «αλληλεξάρτησης». Λες και το ζητούμενο να ήταν να αντιληφθεί κανείς πως στον ιμπεριαλιστικό κόσμο ακόμα και η ταχτική επιλογή μιας μικρής χώρας μπορεί να δημιουργήσει κάποια τροποποίηση κάποιων δεδομένων!
Επιστρέφοντας λοιπόν στις ακροβασίες της Κ.Ε. του ΚΚΕ περί του θέματος, το πρώτο που έχουμε να επισημάνουμε είναι ότι στην «καλύτερη περίπτωση» συνειδητά δεν παίρνει θέση. Αυτό που ήταν φανερό και από το προηγούμενο συνέδριο επαναλαμβάνεται και στις θέσεις για το 18ο: Η ηγεσία του ΚΚΕ δεν συγκρότησε κάποια οικονομικοπολιτική ανάλυση, στη βάση της οποίας ισχυρίζεται και επιχειρηματολογεί ότι η Ελλάδα είναι ή μετατρέπεται σε ιμπεριαλιστική χώρα. Αυτό που πραγματικά συμβαίνει είναι ότι η ηγεσία του ΚΚΕ κατασκεύασε ένα άθροισμα «οικονομικών δεδομένων» με βάση τα οποία επιχειρεί να «παρακάμψει» τα πραγματικά χαρακτηριστικά της χώρας, να υποβαθμίσει-αγνοήσει την οικονομική-πολιτική-στρατιωτική επικυριαρχία του ιμπεριαλισμού στη χώρα. Ολόκληρο το τέταρτο κεφάλαιο των θέσεων είναι ένα περιβόλι οικονομίστικων προσεγγίσεων -με πάμπολλα αντιφατικά στοιχεία που δεν αξιολογούνται πολιτικά- που με ύφος ...;μαρξιστικής προσέγγισης επιχειρεί αυτή την αφαίρεση που μόλις αναφέραμε.
Ετσι, οι θέσεις 26 έως 32 εμφανίζουν μια Ελλάδα που είναι περίπου ...; κυρίαρχη οικονομική δύναμη στα Βαλκάνια, που διπλασιάζει την εκροή ΑΞΕ (Αμεσες Ξένες Επενδύσεις), που το εφοπλιστικό της κεφάλαιο «διαπραγματεύεται από θέση ισχύος μέσα στην ΕΕ», που ακόμα και την εκχώρηση του ΟΛΠ στην COSCO την εμφανίζει ως «αστικό σχεδιασμό διαμόρφωσης στρατηγικών λιμανιών», χωρίς να μας διευκρινίζει αν η απόκτηση της διαχείρισης των λιμανιών από ξένους μονοπωλιακούς ομίλους είναι το ...; ανώτερο στάδιο διαμόρφωσης ιμπεριαλιστικών χαρακτηριστικών για την αστική τάξη της χώρας ...; Παρ' όλα αυτά, στη θέση 33 «ανακαλύπτεται» η πορεία επιδείνωσης του εμπορικού ισοζυγίου της χώρας, η οποία αμέσως εξηγείται ως αποτέλεσμα της επιλογής της αστικής τάξης για «αναδιάρθρωση των ελληνικών εξαγωγών με στόχο την αύξηση του μεριδίου των εμπορευμάτων κλάδων με υψηλή οργανική σύνθεση»! Δηλαδή η υποχώρηση των προϊόντων κλάδων χαμηλής οργανικής σύνθεσης ήταν επιλογή της αστικής τάξης, που όντας στο «σκληρό πυρήνα της ΕΕ» «επέλεξε» την αποβιομηχάνιση και την καταστροφή παραδοσιακών κλάδων (κλωστοϋφαντουργία, ιματισμός, έπιπλα) και όχι αποτέλεσμα της ένταξης της χώρας στην ΕΟΚ και της πορείας παραρτημοποίησης της οικονομίας της από τότε μέχρι σήμερα!!!
Παρακάτω, η θέση 34 υπονομεύει τις προηγούμενες καθώς διαπιστώνει αύξηση στις εισερχόμενες ΑΞΕ από γαλλικά, γερμανικά και αραβικά κεφάλαια και τη «διαπλοκή του εγχώριου με το ξένο κεφάλαιο», τόσο ώστε να αναρωτηθεί κανείς τίνος είναι τα κεφάλαια που εκρέουν από τη χώρα και ποιος ελέγχει τον «ορυμαγδό» των επενδύσεων στα Βαλκάνια ...; Αλλά ακόμα και να αμφισβητήσει τον «ηγετικό» ρόλο της αστικής τάξης στις εσωτερικές «αναδιαρθρώσεις», καθώς (σύμφωνα πάντα με τη θέση 34) βρίσκεται σε εξέλιξη «νέος κύκλος εξαγορών και εισροής ΑΞΕ που αφορούν υποδομές, ...;τις τράπεζες, τις κατασκευές, τον ΟΤΕ, τη ΔΕΗ, τον τομέα της ενέργειας ...;». Αναρωτιόμαστε -όταν όλα αυτά εξαγοράζονται από το ξένο κεφάλαιο- ποιοι τομείς ελέγχου μένουν στην αστική τάξη για να ασκήσει και να αναπτύξει τα ...; ιμπεριαλιστικά χαρακτηριστικά της τουλάχιστον στην ...; εσωτερική αγορά!!!
Και οι πολιτικές της συνέπειες
Δεν είμαστε εμείς που θα αμφισβητήσουμε ότι οι μπίζνες της αστικής τάξης όλα τα τελευταία χρόνια πάνε καλά. Η ευρω-παραρτημοποίηση της ελληνικής οικονομίας και ο ρόλος του διαμετακομιστικού κέντρου που έχει αναλάβει η χώρα για το ιμπεριαλιστικό κεφάλαιο έδωσαν πεδία δράσης και κερδοφορίας στο ντόπιο κεφάλαιο. Και βέβαια αυτός ο εξαρτημένος χαραχτήρας του ελληνικού καπιταλισμού κάθε άλλο παρά αμβλύνει τα αντιδραστικά και επιθετικά χαρακτηριστικά του ενάντια στην εργατική τάξη και το λαό της χώρας. Αντίθετα, η απόκρυψη και στο «καθαρά» οικονομικό πεδίο του εξαρτημένου χαραχτήρα του ελληνικού κεφαλαίου παρουσιάζει απέναντι στο λαό έναν αντίπαλο πιο «ψηλό» από όσο πραγματικά είναι. Παρουσιάζει μια αστική τάξη με «στρατηγική» και δυνατότητες ελέγχου και προγραμματισμού της οικονομικής της δράσης που δεν τις έχει. Αποκρύπτει, για παράδειγμα, ότι η βαλκανική της δραστηριότητα υπόκειται κάθε στιγμή στις αντιθέσεις και στις επιλογές των μεγάλων αφεντικών και είναι υποθηκευμένη στα πολιτικοστρατιωτικά τους σχέδια. Πολύ περισσότερο αυτή η απόκρυψη της ιμπεριαλιστικής εξάρτησης απομακρύνει -αν δεν εξαφανίζει- το ενδεχόμενο μιας βίαιης και απότομης οικονομικής καταβύθισης της ίδιας της χώρας στο βαθμό που αυτή και οικονομικά ελέγχεται από τη δράση των ξένων μονοπωλίων που μπορεί να χρειαστούν (βλέπε και Αργεντινή) μια τέτοια επιλογή, ανάλογα με την εξέλιξη της κρίσης και των ανταγωνισμών.
Ολα αυτά είναι κρίσιμα πολιτικά μεγέθη για ένα κόμμα αν το απασχολεί η θεμελίωση και η ανάπτυξη ενός κινήματος που θα ξέρει τον αντίπαλό του γιατί στοχεύει να τον ανατρέψει. Που θα ξέρει τις πραγματικές βάσεις στήριξης του συστήματος -την ιμπεριαλιστική εξάρτηση- για να στραφεί ενάντιά τους. Ταυτόχρονα όλα αυτά δεν είναι «ψιλά γράμματα» που μπορούν να μας απασχολήσουν στο μακρινό μέλλον, αλλά έχουν καθημερινή πολιτική έκφραση και συνέπειες. Εδώ βρίσκεται και το «κέρδος» της ηγεσίας του ΚΚΕ σήμερα. Με όλες αυτές τις ...; μαρξίζουσες ανησυχίες και οικονομίστικες περιηγήσεις της, κατάφερε να απαλλάξει τον εαυτό της από το καθήκον της αντιιμπεριαλιστικής πάλης. Κατάφερε να «ξεχάσει» τις βάσεις, τα πυρηνικά, τον πολιτικοστρατιωτικό ρόλο της χώρας ως αμερικανονατοϊκού ορμητηρίου στην περιοχή. Κατάφερε να «μη χρειάζεται» το ΕΞΩ ΟΙ ΗΠΑ, ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑΤΟ, ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΕ, όχι ως συνθήματα κάποιων επετείων (και αν ...;) αλλά ως πολιτικές θέσεις-κατευθύνσεις για την καθημερινή πάλη. Κατάφερε να σχεδιάζει τη «λαϊκή οικονομία» και τη «λαϊκή εξουσία» χωρίς να «διευκρινίζει» αν έχουν ως προαπαιτούμενό τους την ανατροπή της εξάρτησης, την υλοποίηση των θέσεων δηλαδή που προηγούμενα αναφέραμε.
Τέλος, κατάφερε, να γράφει η Κ.Ε. ένα ολόκληρο κεφάλαιο Θέσεων για τις «εξελίξεις στον πολιτικό και κοινωνικό συσχετισμό» όπου τα φρακαρίσματα του πολιτικού συστήματος, τα προβλημάτων που αντιμετωπίζει η κυβέρνηση και οι «διεργασίες ανασύνθεσης του αστικού πολιτικού συστήματος» είναι πλήρως αποσυνδεδεμένα από τις παρεμβάσεις και τις αντιθέσεις ΗΠΑ-ευρωπαίων ιμπεριαλιστών στη χώρα και στην περιοχή! Οπως έκανε εξάλλου όλα τα τελευταία χρόνια που, απέναντι στα πολλά γεγονότα-«σκάνδαλα» που αναδεικνύουν τις ιμπεριαλιστικές πιέσεις και στοχεύσεις, συστηματικά «αρνήθηκε» μια οποιαδήποτε πραγματική πολιτική τοποθέτηση, καλυπτόμενο πίσω από γενικολογίες περί «σκανδάλων σύμφυτων με τον καπιταλισμό». Δεν είναι αυτή η επιλογή μια σημαντική υπηρεσία στο σύστημα της εξάρτησης και ταυτόχρονα μια τόσο αναγκαία επιλογή για ένα κόμμα που επιδιώκει να μετεωρίζεται ανάμεσα στο λαό και στις ανάγκες του συστήματος;
Η διαγραφή του ...; κινήματος
Οι θέσεις 54 έως 62 που αναφέρονται στο πέμπτο κεφάλαιο και στην ενότητα με τίτλο «οι εξελίξεις στους κοινωνικούς αγώνες και στα κινήματα», με έκταση περίπου τριών σελίδων, θεωρούμε ότι πρέπει να φτάσουν σε όλους τους εκατοντάδες χιλιάδες απεργούς και αγωνιστές των προηγούμενων χρόνων! Γιατί αποτελούν ένα μετρήσιμο μέγεθος της μη-σχέσης του ΚΚΕ με την πάλη, ένα μέτρο της αμηχανίας και της εχθρότητάς του απέναντι στο κίνημα όταν αυτό μαζικοποιείται και διαμορφώνει δυνατότητες αντίστασης και ανατροπής πλευρών της επίθεσης! Αποτελούν μια πραγματική αποκάλυψη του φόβου της ηγεσίας του ΚΚΕ απέναντι σε αυτό που αποτελεί τη βασική ελπίδα και την οδό συγκρότησης της απάντησης που χρειάζεται ο λαός και η νεολαία απέναντι στη βάρβαρη καπιταλιστική επίθεση και για την πραγματική ανατροπή των συσχετισμών για την οποία τόσο φέρεται να νοιάζεται η ηγεσία του ΚΚΕ.
Οπως έχουμε πολλές φορές και αναλυτικά γράψει από τις στήλες της «Π.Σ.», ο αγώνας της νεολαίας ενάντια στο νόμο-πλαίσιο και την αναθεώρηση του άρθρου 16 και ο αγώνας του εργαζόμενου λαού ενάντια στην αντιασφαλιστική επιδρομή της κυβέρνησης της Ν.Δ. αποτέλεσαν κορυφαίες μάχες με ευρύτερη σημασία για τον ταξικό-πολιτικό συσχετισμό στη χώρα. Εκφρασαν -στο πεδίο της πάλης και όχι στις κάλπες- με τον πιο γνήσιο τρόπο τις μαζικές αγωνιστικές διαθέσεις του λαού και της νεολαίας. Ταυτόχρονα αποτέλεσαν και αποτελούν υλικό για μελέτη και πολύπλευρα συμπεράσματα σχετικά με γραμμές, λογικές και πραχτικές που είναι κυρίαρχες στο χώρο της Αριστεράς, που αναδείχθηκε όχι απλώς ανίκανη να καθοδηγήσει αυτούς τους αγώνες. Αλλά ουσιαστικά αναδείχθηκε απρόθυμη να τους υποστηρίξει, αρνήθηκε να αναλάβει την ευθύνη να συνταχθεί με αυτούς. Σε αυτήν ακριβώς τη βάση σήμερα το σύστημα και η κυβέρνησή του επιχειρεί να εμφανίσει ότι δεν υπάρχει άλλη επιλογή για το λαό έξω από την υποταγή στην επίθεση που διεξάγουν και ότι η μόνη επιλογή διαμαρτυρίας είναι ...; οι κάλπες και οι εκλογές. Στην ίδια ακριβώς βάση αντιμετωπίζει ουσιαστικά το ζήτημα και η ηγεσία του ΚΚΕ.
Οχι, δεν πρόκειται για υπερβολή, όταν οι Θέσεις «εξαντλούν» τον αγώνα που για μήνες και με πρωτόγνωρες απεργίες και διαδηλώσεις έδωσε ο λαός με τη φράση «το ΠΑΜΕ άσκησε σοβαρή πίεση σε όλα τα σοβαρά μέτωπα πάλης όπως στην κοινωνική ασφάλιση» (θέση 55) χωρίς πουθενά αλλού να υπάρχει ούτε μια λέξη για τα πώς και τα γιατί αυτού του αγώνα.
Οχι, δεν πρόκειται για διαστρέβλωση, όταν ο αγώνας της νεολαίας «εξαντλείται» και αυτός στις έξι γραμμές της θέσης 56 όπου διαπιστώνεται ότι «χάρη στους αγώνες αυτούς, το ζήτημα της ιδιωτικοποίησης της Παιδείας, η προώθηση των αποφάσεων της Μπολόνια και της στρατηγικής της Λισαβόνας έγιναν ευρύτερα γνωστά»!!! Οπου δηλαδή ομολογείται ότι η ηγεσία του ΚΚΕ το πιο πολύ που έβλεπε σαν στόχο αυτού του αγώνα ήταν μια καμπάνια ανάδειξης των πολιτικών ζητημάτων της παιδείας και βέβαια με τον τρόπο που τα αντιλαμβάνεται το ΚΚΕ.
Είναι αλήθεια πως μια τέτοια μη-προσέγγιση από τις Θέσεις των αγώνων δεν αποτελεί έκπληξη, αλλά ευθεία προέκταση της στάσης της ηγεσίας του ΚΚΕ απέναντι σε αυτούς τους αγώνες όταν εξελίσσονταν. Στάση αρνητική και εχθρική, που υπονόμευε τους αγώνες, που δεν ήθελε να συμβούν και της «προέκυψαν» ως πρόβλημα στο βαθμό που αμφισβητούν έμπρακτα και μαζικά την πολιτική της. Δηλαδή την επιλογή της κομματικής συγκρότησης και ανάπτυξης στη βάση των «προτάσεων διεξόδου» που έχει καταρτίσει το ΚΚΕ, με μοναδικό άξονα υλοποίησης αυτής της συγκρότησης τις καμπάνιες του κόμματος, της ΚΝΕ, του ΠΑΜΕ κ.λπ. που αυτοπαρουσιάζονται ως αγώνες. Αυτή είναι η μόνη επιθυμητή για την ηγεσία του ΚΚΕ επιλογή, όταν δεν υπάρχουν εκλογικές αναμετρήσεις οι οποίες βέβαια αποτελούν την «κορύφωση της πάλης». Οταν λοιπόν «συμβαίνουν» πραγματικοί αγώνες που διαταράσσουν αυτό το σχεδιασμό, αποκαλύπτουν το ρεφορμιστικό χαραχτήρα των «προτάσεων διεξόδου» και θέτουν έμπρακτα στην ηγεσία του ΚΚΕ το ερώτημα της σχέσης της με την ταξική πάλη και την ανάπτυξή της, τότε επιστρατεύονται οι «κομμουνιστικές» αναλύσεις για τους αγώνες που «δεν μπορούν να ανατρέψουν το συνολικό συσχετισμό» και είναι «μάταιοι», όπως συχνά-πυκνά έχει υποχρεωθεί να «εξηγήσει» η ίδια η Α. Παπαρήγα. Ετσι, το κίνημα είναι το ...; ΚΚΕ και οι δραστηριότητες που γύρω από αυτό αναπτύσσονται, και ο λαός και η νεολαία το μόνο το οποίο ...; δικαιούνται είναι να πειστούν από το ΚΚΕ και να συμμετέχουν σε αυτές τις δραστηριότητες. Κάπως έτσι φτάνουμε στον τραγέλαφο στις Θέσεις της Κ.Ε. η «παρέμβαση του πανελλαδικά οργανωμένου αγωνιστικού γυναικείου κινήματος»(!) να καταλαμβάνει περισσότερο χώρο από τον πολύμηνο απεργιακό αγώνα για το ασφαλιστικό ή από τον αντίστοιχο αγώνα της νεολαίας για τον οποίο ούτε καν αναφέρεται η νίκη του με το μπλοκάρισμα της αναθεώρησης του άρθρου 16 και συνολικά του συντάγματος!
Ο ...; αμετάβλητος συσχετισμός και η «αντεπίθεση»
Αντιλαμβανόμενη η Κ.Ε. την «αδυναμία» αυτών των εκτιμήσεων που κάνει για τους αγώνες, περνά αμέσως μετά στην ...; επίθεση, επιχειρώντας στις θέσεις 63 έως 65 να εξηγήσει γιατί «οι αγώνες που αναπτύχθηκαν ήταν κατώτεροι και σε μορφές αλλά και σε κατεύθυνση και αιτήματα σε σύγκριση με το κύμα της επίθεσης ...;» Καταρχήν δεν μπορούμε να μη σχολιάσουμε το θράσος και τη διαστροφή που επιδεικνύεται μέσω αυτής της «απαιτητικότητας»: Θα ήταν «λίγο» να στηριχθεί ο στόχος ΚΑΤΩ Ο ΝΟΜΟΣ ΠΛΑΙΣΙΟ που για μήνες πάλεψε η νεολαία και δεν θα άνοιγε η υλοποίησή του ευρύτερους δρόμους για το κίνημά της και το συνολικότερο συσχετισμό; Θα ήταν «περιορισμένης» σημασίας να καταχτηθεί από ευρύτερα τμήματα των εργαζόμενων και του κινήματός τους η κατεύθυνση της ανατροπής της αντιασφαλιστικής επίθεσης και να μη νοθεύεται αυτή η γραμμή από τα σχέδια για τη «σωτηρία των ταμείων» και όλες τις συναφείς ρεφορμιστικές προτάσεις που και το ΚΚΕ πρόβαλλε; Εχουμε δηλαδή εδώ ταυτόχρονα μια προσπάθεια από τη μια αποποίησης ευθυνών για το πώς προχώρησαν και ως πού έφτασαν αυτοί οι αγώνες και από την άλλη δικαιολόγησης της υπονομευτικής δράσης απέναντί τους γιατί ήταν «εξ ορισμού» «λίγοι και αναντίστοιχοι» με τις απαιτήσεις.
Αλλά ας προσπεράσουμε την πολιτική αυτή λαθροχειρία για να παρακολουθήσουμε τη συνέχεια του συλλογισμού των Θέσεων. Υπάρχουν -λένε οι Θέσεις- «αντικειμενικοί παράγοντες» στους οποίους οφείλεται αυτή η αναντιστοιχία. Πράγματι, θα συμπληρώναμε εμείς, αυτό που κάθε φορά μπορεί να τεθεί και να παλευτεί προσδιορίζεται από τη συγκεκριμένη κατάσταση που έχει διαμορφωθεί. Γι' αυτό δεν υπάρχει ένα έτοιμο περιεχόμενο πάλης για κάθε κατάσταση και κάθε συγκυρία. Γι' αυτό επαναστατικό είναι κάθε φορά αυτό που μπορεί να παλευτεί μαζικά και να ανοίγει το δρόμο για το κίνημα και την προοπτική του.
Ποιοι όμως είναι οι «αντικειμενικοί παράγοντες» σύμφωνα με τις Θέσεις; Είναι «α) ο αρνητικός συσχετισμός δύναμης στο εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα και γενικότερα στο λαϊκό κίνημα ( ...;), β) Η επίδραση που άσκησε και θα ασκεί στο άμεσο μέλλον η νίκη της αντεπανάστασης ( ...;), γ) η απογοήτευση που γεννά το προχώρημα των αναδιαρθρώσεων και οι συνέπειες που φέρνουν στις συνθήκες δουλειάς και ζωής για ένα μεγάλο μέρος των εργαζομένων».
Θαυμάσια! Ας πούμε ότι συμφωνούμε πλήρως -παρακάμπτοντας τα περί αντεπανάστασης και το πώς προσδιορίζεται ο αρνητικός συσχετισμός στο λαϊκό κίνημα- με αυτή την περιγραφή. Το ερώτημα ξανατίθεται: Πώς ένα κομμουνιστικό κόμμα λογαριάζει να αναμετρηθεί με αυτούς τους «αντικειμενικούς παράγοντες», να περιορίζει την επίδρασή τους και να διαμορφώνει άλλα δεδομένα; Η απάντηση φυσικά περιέχει πολλές παραμέτρους και απαιτήσεις, πολιτικές, ιδεολογικές, οργανωτικές. Αλλά δεν υπάρχει απάντηση έξω από την επιλογή της μαζικής πάλης, της συγκρότησης ΜΕΤΩΠΟΥ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ στη βάση των σημερινών συνθηκών που αντιμετωπίζει ο λαός και η νεολαία. Οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση που θα αναζητά τη θετική διαφοροποίηση του συσχετισμού στο λαϊκό κίνημα, τη μερική έστω απάντηση των συνεπειών της ήττας του κομμουνιστικού κινήματος και την αντιμετώπιση των συνεπειών της επίθεσης του συστήματος, ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ, θα ήταν τουλάχιστον αφελής και μεταφυσικού χαραχτήρα. Ακόμα και αν υποθέσουμε ότι υπάρχει σήμερα ένα κόμμα με σωστή αφετηρία και επαναστατικό προσανατολισμό -όπως ισχυρίζεται η ηγεσία του ΚΚΕ για τον εαυτό της- η απάντηση δεν αλλάζει. Στο πεδίο του κινήματος και στην ταξική πάλη είναι που μπορεί να επιβεβαιωθεί ο ρόλος του κόμματος και να καταχτηθεί η διεύρυνση της επιρροής του, το άπλωμα και το βάθεμα των δεσμών του με την εργατική τάξη και το λαό.
Οπως, όμως, ήταν ...; αναμενόμενο, η Κ.Ε. διευκρινίζει αμέσως παρακάτω ότι καμιά σχέση δεν έχει με μια τέτοια λογική και ότι μάλιστα βρίσκεται στον αντίποδά της. «Ο ρόλος του Κόμματος μεγαλώνει, καθώς αποτελεί σήμερα το μοναδικό παράγοντα (σ.σ.: προφανώς ...; εξ ορισμού και από μόνο του) που μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση των αντικειμενικών αυτών παραγόντων ...;» (θέση 65). Και για όσους δεν τους ...; ήρθε καλά και έπεσε κάπως βαριά αυτή η ...; αναχώρηση, υπάρχει στη συνέχεια ένα αριστοτεχνικό δείγμα σύγχυσης, που μπορεί να τους βοηθήσει να παραμένουν πιστοί σε ένα «επαναστατικό» κόμμα που δεν θέλει κίνημα: «Δεν έχει δοκιμαστεί η δύναμη της ταξικής πάλης, η λαϊκή αντεπίθεση, η δύναμη της κοινωνικής συμμαχίας. Βεβαίως, το λαϊκό κίνημα, όσο και να ανέβει σε δύναμη και μαχητικότητα, δεν μπορεί να ανατρέψει συνολικά τη γενική στρατηγική, δίχως να έχει επιτύχει την ανατροπή του συσχετισμού στο επίπεδο της εξουσίας»!!! Απίθανο, ε; Αν κάτι μπορεί να καταλάβει κανείς από αυτό το μαιανδρισμό είναι πως μάλλον είναι χαμένος κόπος να προσπαθείς να ανεβάσεις τη «δύναμη και τη μαχητικότητα του λαϊκού κινήματος». Γιατί απλούστατα το ΚΚΕ θα πετύχει την «ανατροπή του συσχετισμού στο επίπεδο της εξουσίας» (αυτό δεν είναι που το λέμε επανάσταση;) αφεαυτού του, χωρίς κίνημα και έξω από την ταξική πάλη, οπότε τι χρειάζονται τα λαϊκά κινήματα;! Μπορεί να δείχνει -και είναι- ιλαροτραγική όλη αυτή η «σύλληψη», αλλά δεν είναι μια «ατυχής στιγμή» των συντακτών των Θέσεων. Μήπως η περιβόητη «αντεπίθεση», που υποτίθεται ότι αποτελεί την άμεση πολιτική πρόταση του ΚΚΕ, δεν είναι εξίσου ιλαροτραγική; Και δεν είναι σκέτα τραγικό και άθλιο για το λαό και την υπόθεσή του οι συντάκτες των Θέσεων να καταφεύγουν σε τέτοιες «περίτεχνες» ανοησίες, γιατί απλώς φοβούνται μην τυχόν και ενθαρρύνουν κινηματικές και αγωνιστικές λογικές;
Χωρίς στόχο και προοπτική
Η ηγεσία του ΚΚΕ γνωρίζει πολύ καλά από τι «φυλάγεται», γιατί έχει επιλέξει το μετεωρισμό ως στάση στις σημερινές άγριες, απαιτητικές και ταυτόχρονα ελπιδοφόρες συνθήκες. Γνωρίζει, και γι' αυτό κατασκευάζει αυτό το σώμα πολιτικής «ανάλυσης» για τον κόσμο και τη χώρα, με το οποίο εκτός των άλλων αποκαλύπτει το πολιτικό DNA της, που όμως δεν μπορεί να σταθεί και να υπάρξει στις σημερινές συνθήκες που είναι δραματικά διαφορετικές από εκείνες του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα. Σε αυτή τη βάση είναι ακόμα περισσότερο κατασκευή και πρόσχημα ο υποτιθέμενος στόχος της «λαϊκής εξουσίας» μέσω της οικοδόμησης του ΑΑΔΜ (Αντιιμπεριαλιστικό Αντιμονοπωλιακό Δημοκρατικό Μέτωπο). Για μας είναι φανερό ότι η ηγεσία του ΚΚΕ δεν στοχεύει σε κανένα ΑΑΔΜ και καμιά «λαϊκή εξουσία», ό,τι και αν εννοούν με αυτούς τους όρους οι εμπνευστές τους. Γιατί απλούστατα η οποιαδήποτε προοπτική χτίζεται στο τώρα, στην (όποια) σχέση οικοδομείται καθημερινά με την πολιτική πραγματικότητα και την ταξική πάλη. Και η ηγεσία του ΚΚΕ αρνείται επίμονα την οικοδόμηση μιας τέτοιας σχέσης, επιδιώκοντας «ειδικές συνθήκες» διαφύλαξης και αναπαραγωγής της.
Οπως είναι επίσης φανερό ότι αυτή η ηγεσία, η πολιτική της, ο ιδεολογικός χαραχτήρας της, η λογική της είναι μέρος του προβλήματος και όχι μέρος της λύσης. Για να μιλήσουμε με τα δικά τους λόγια, είναι: α) μέρος του αρνητικού συσχετισμού στο λαϊκό κίνημα, β) έκφραση και προϊόν της ήττας του κομμουνιστικού κινήματος στις σημερινές συνθήκες, γ) εμπόδιο στις προσπάθειες του λαού να ανατρέπει πλευρές της επίθεσης και παράγοντας που συμβάλλει στην απογοήτευση και στην υποταγή των μαζών. Το ζητούμενο είναι οι εκρηκτικές αντιφάσεις των «ειδικών συνθηκών» να μη δώσουν για άλλη μια φορά στήριγμα στο σύστημα και στις ανάγκες του, αλλά να απελευθερώσουν δυνάμεις με αγωνιστική και επαναστατική ρότα. Αλλά και γι' αυτό χρειάζεται να δυναμώσει η ιδεολογικοπολιτική αντιπαράθεση και κυρίως να ξαναβγεί μαζικά ο λαός και η νεολαία στους αγώνες.

*Μεταφορά κειμένων από τον παλιό Βοηθό!

Το φιάσκο των καπιταλιστικών οικονομικών θεωριών στην Ινδία και η φτώχεια που γέννησαν

2011-12-07T23:50:00.004+02:00

Ο τίτλος, στα αγγλικά, του κειμένου της Αρουντάτι Ρόι, προέρχεται από μια βάρβαρη καπιταλιστική οικονομική θεώρηση που στα ελληνικά θα μεταφραζόταν σαν η θεωρία της διύλισης όπου τα πάντα– πόροι, υποδομές και εργατικό δυναμικό - παραδίνονται στο κεφάλαιο για την κερδοφορία του και συνεπάγεται ότι από αυτήν θα επωφεληθούν στο τέλος και τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα. (Trickle Down Theory)
Η Ρόι επιστρέφοντας από τα δάση στα μεγάλα αστικά κέντρα της Ινδίας αναφέρεται στην πραγματικότητα που βιώνει η συντριπτική πλειοψηφία του λαού της. Μεταφέρει μια εικόνα της πολιτικής κατάστασης από τη μια και των κινημάτων αντίστασης από την άλλη, διατηρώντας τις ιδιαίτερες απόψεις της. Αξίζει να αναφέρουμε ότι υπάρχει μια σημαντική μετατόπιση προς τα αριστερά από τότε που γράφτηκε αυτό το κείμενο, το καλοκαίρι του 2010.

Το κείμενο αυτό εντάσσεται στην Διεθνή Εκστρατεία Ενάντια στον Πόλεμο Κατά του Λαού της Ινδίας (ΙCAWPI) και αποτελεί συμπλήρωμα του κειμένου Περπατώντας με τους Συντρόφους. Παρουσιάστηκε σε μια ενιαία έκδοση με άλλα δυο κείμενα τον περασμένο Ιούνη στο Λονδίνο.
Κάθε ομοιότητα με πράγματα και καταστάσεις που ζούμε στη χώρα μας δεν είναι καθόλου τυχαία. Όχι μόνο σε ότι αφορά την άγρια επίθεση αλλά και σε σχέση με τα κινήματα αντίστασης.
Κι εδώ παρά τις ιδιαιτερότητες και τις αδυναμίες που σίγουρα υπάρχουν, μπορούν να αναφέρονται και σε νικηφόρους αγώνες που σχετίζονται τόσο με τη συγκρότηση των λαϊκών μαζών όσο και με την κυριαρχία της επαναστατικής άποψης που δίνει πραγματικά απαντήσεις σήμερα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΕΔΩ:
Το φιάσκο των καπιταλιστικών οικονομικών θεωριών στην Ινδία και η φτώχεια που γέννησαν Της Αρουντάτι Ρόι

Μέρες και Νύχτες στην Καρδιά της Εξέγερσης

2011-12-07T19:03:00.009+02:00

Στις 10 του Γενάρη του 2010, ο Γκόταμ Νάβλακα, γνωστός αγωνιστής των δημοκρατικών δικαιωμάτων συνόδευσε τον Σουηδό συγγραφέα Γιαν Μυρντάλ στις ζούγκλες της Κεντρικής Ινδίας και συμμετείχε σε συζητήσεις με την ηγεσία του ΚΚΙ (Μαοϊκού). Στο παρακάτω κείμενο που δημοσιεύεται αποκλειστικά στο Sanhati παρουσιάζει διάφορες πλευρές της πολιτικής των Μαοϊστών και της κοινωνικοοικονομικής και πολιτιστικής ζωής στην περιοχή της Νταντεβάντα.

Όταν έχουν χρησιμοποιηθεί όλες οι βρισιές και όλοι οι χαρακτηρισμοί ενάντια στους Μαοϊστές, οι μισές αλήθειες και τα ψέματα αρχίζουν να βγάζουν φτερά. Έγινε η διάγνωση, η ανατομία και τους έχουν δαιμονοποιήσει. Η διανόηση είναι απρόθυμη να αντιμετωπίσει ην πραγματικότητα. Πρέπει όμως να την απομυθοποιήσουμε και να απαντήσουμε σε κάποια βασικά ερωτήματα. Γιατί αυτός ο πόλεμος; Ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι που αποτελούν την μεγαλύτερη απειλή για την εσωτερική ασφάλεια της Ινδίας; Ποια είναι η πολιτική τους; Γιατί νομιμοποιούν τη βία; Πώς αντιλαμβάνονται τον «λαϊκό τους πόλεμο», τους πολιτικούς τους στόχους και τους ίδιους τους εαυτούς τους; Πώς σκοπεύουν να κάνουν το άλμα από τα οχυρά τους μέσα στα δάση έξω στον κόσμο;

Η επιθυμία να εξανθρωπίσω αυτούς που είχαν δαιμονοποιήσει άλλοι και να γνωρίσω τους Μαοϊστές από πρώτο χέρι και όχι από συζητήσεις, βιβλία και κείμενα, αλλά να ταξιδέψω και να συναντήσω και διαπιστώσω μόνος μου, μεγάλωνε με τα χρόνια. Δυο φορές κόντεψα να το κάνω αυτό το ταξίδι. Την πρώτη φορά με έστησαν δυο νεαροί δημοσιογράφοι που δεν εμφανίστηκαν στον τόπο συνάντησης. Την δεύτερη δεν πρόλαβα να ετοιμαστώ γιατί ήταν πολύ περιορισμένος ο χρόνος. Δεν σκόπευα να χάσω αυτή την Τρίτη ευκαιρία. Αυτό που ακολουθεί είναι όσα εγώ και ο Σουηδός συγγραφέας Γιαν Μυρντάλ είδαμε, ακούσαμε, διαβάσαμε και συζητήσαμε στη διάρκεια ενός ταξιδιού 14 ημερών το Γενάρη του 2010 σ’ αυτό που το ΚΚΙ (Μαοϊκό) περιγράφει σαν αντάρτικη ζώνη, όπου την εξουσία έχουν οι Τζαντανάμ Σαρκάρ ή αλλιώς οι «Λαϊκές Κυβερνήσεις» τους. Παρόλο που η «Αντάρτικη ζώνη» είναι ακόμη μια περιοχή διαμάχης για τον έλεγχο ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους αντάρτες, ωστόσο παραμένει μια περιοχή όπου το Ινδικό Κράτος έχει αναγκαστεί να υποχωρήσει και να χρησιμοποιεί στρατιωτική δύναμη για να καθιερώσει ξανά την εξουσία του.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΟΛΟ ΕΔΩ:
ΜΕΡΕΣ ΚΑΙ ΝΥΧΤΕΣ ΣΤΗ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΕΞΕΓΕΡΣΗΣ του Γκόταμ Νάβλακα

Θέσεις του ΚΟ της ΜΛΟ των πολιτικών προσφύγων Για το γράμμα του Ν. Ζαχαριάδη της 23ης του Μάη 1967

2011-10-02T19:44:00.000+03:00

Το ΚΟ της ΜΛΟ αφού μελέτησε το γράμμα του Ν. Ζαχαριάδη έκρινε ότι είναι απαραίτητο να δώσει τα παρακάτω σύντομα συμπεράσματα:
1. Ο Ν. Ζαχαριάδης με το γράμμα του της 23.5.67 καλεί τους κουκουέδες να αποκηρύξουν το σημαιοφόρο του μαρξισμού-λενινισμού και της παγκόσμιας επανάστασης, να υποστείλουν την κόκκινη σημαία των ιδεών του Μάο Τσε Τουνγκ και να υποταχτούν στην αστική αντιδραστική ιδεολογία των αντεπαναστατών του χρουστσωφικού ρεβιζιονισμού.
2. Ο Ν. Ζαχαριάδης με τις επινοήσεις, συκοφαντίες και βρισιές του ενάντια στον Μάο Τσε Τουνγκ και το ΚΚ Κίνας δεν κάνει τίποτα το καινούργιο παρά αυτά που κάνει ο κάθε αποστάτης του μαρξισμού-λενινισμού, όταν για να βολέψει τον εαυτό του δίνει εξετάσεις υποταγής στον χρουστσωφικό ρεβιζιονισμό σαν απολογητής της ιμπεριαλιστορεβιζιονιστικής συνωμοσίας ενάντια στα επαναστατικά κινήματα των λαών για την εθνική ανεξαρτησία, τη λαϊκή δημοκρατία και το σοσιαλισμό.

3. Ο Ν. Ζαχαριάδης που δοκίμασε στην ίδια την πλάτη του όλη τη μανία της χρουστσωφικής διαλυτικής επέμβασης στο ΚΚΕ που είχε όλες τις καταστροφικές συνέπειες για το ΚΚΕ, το λαό και την Ελλάδα, έρχεται σήμερα, χωρίς ίχνος ντροπής, να αναποδογυρίσει την αλήθεια γράφοντας «Μέσα στις γραμμές του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος ο μαοτσετουγκισμός είχε αποσυνθετική επιρροή»!!! Αυτά είναι βαριά βρισιά και προσβολή για τους κουκουέδες που δοκίμασαν στο ίδιο το πετσί τους τη ρεβιζιονιστική μάστιγα στο ΚΚΕ και στο παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα. Είναι βαριά βρισιά και προσβολή στην 11χρονη πάλη τους ενάντια στη χρουστσωφική ρεβιζιονιστική επιδρομή, για την υπεράσπιση της επαναστατικής σημαίας του ΚΚΕ.
4. Ο Ν. Ζαχαριάδης γράφει: «Υπολογίζοντας την κρίση που η θεωρία και η πράξη του Μάο προκάλεσε στο παγκόσμιο κομμουνιστικό και προοδευτικό κίνημα ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός αποθρασύνεται σ’ όλο τον κόσμο». Κατά το Ζαχαριάδη λοιπόν η θεωρία του Μάο, η θεωρία της παγκόσμιας επανάστασης είναι που τα φταίει όλα για όσα έκαναν και κάνουν οι αμερικάνοι ιμπεριαλιστές στο Βιετνάμ, στην Ινδονησία στον Άγιο Δομίνικο, στην Ελλάδα, στη Μέση Ανατολή κ.λπ. κ.λπ. Έτσι λοιπόν, σύμφωνα με το Ζαχαριάδη, η θεωρία του Μάο φέρνει μεγάλο κακό, γιατί στη θεωρία της παγκόσμιας επανάστασης βρίσκεται από τη μια μεριά η ρίζα της κρίσης στο παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα κι από την άλλη η ρίζα της αμερικάνικης ιμπεριαλιστικής επιθετικότητας και βαρβαρότητας. Μ’ άλλα λόγια, κατά το Ζαχαριάδη, για να μην υπάρχει κρίση στο παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα και για να μην «αποθρασύνεται» ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός θα πρέπει οι λαοί να αποκηρύξουν την επανάσταση, να ζαρώσουν και να γίνουν γέφυρα κάτω από την μπότα του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού για να περάσει την κυριαρχία του σ’ όλο τον κόσμο. Αυτός είναι ακριβώς ο χρουστσωφικός ρεβιζιονισμός κι αυτού βρίσκεται η μεγάλη υπηρεσία του που προσφέρει στον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό.
Ώστε το καινούργιο εδώ που παρουσιάζει ο Ν. Ζαχαριάδης είναι τα χάλια του στο ρόλο του σολίστα στην αντικινέζικη αντεπαναστατική χορωδία των ιμπεριαλιστών και των χρουστσωφικών ρεβιζιονιστών, στο ρόλο του απολογητή της αντεπαναστατικής χρουστσωφικής «θεωρίας» και του αμερικάνικου επιθετισμού και αγριανθρωπισμού
5. Οι εκτιμήσεις και προτάσεις που κάνει ο Ν. Ζαχαριάδης στο γράμμα του πάνω στη σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα και τα καθήκοντα των κομμουνιστών είναι φυσικό επόμενο να έρχονται σε διαμετρική αντίθεση με τις θέσεις της ΜΛΟ της 31 του Μάη 1967. Οι θέσεις που προτείνει ο Ν. Ζαχαριάδης για μια «κουκουέδικη γραμμή στην Ελλάδα» είναι οι ίδιες οι θέσεις της 11ης ολομέλειας της ΚΕ των διορισμένων (Ιούνης 1967). Έτσι ο Ν. Ζαχαριάδης με τη «νέα κουκουέδικη γραμμή» του πασαλειμμένη με επαναστατική δημαγωγία (κλεισμένη κι' αυτή μέσα στις «αγκύλες;») κάνει ότι περνάει από το χέρι του για να διευκολύνει την κεντρική επιδίωξη της 11ης ολομέλειας των διορισμένων ρεβιζιονιστών, που είναι να ξαναπεράσουν τα συντρίμμια του «ειρηνικού περάσματος», του «κοινοβουλευτικού δρόμου», της ταξικής συνεργασίας και του πολιτικού παρασιτισμού σ’ όλα πια τα συγκροτήματα της ξενόδουλης πλουτοκρατίας με το πρόσχημα του λεγόμενου αντιδιχτατορικού μετώπου, που αποσιωπά την αντιιμπεριαλιστική πάλη και την πάλη ενάντια στη βία και να πλατύνει τη βάση της χρεοκοπημένης ρεβιζιονιστικής πολιτικής.
6. Ο Ν. Ζαχαριάδης γράφοντας μέσα σε αγκύλες για «βαθιά κρίση» στο ΚΚΕ και μη τολμώντας να τη φορτώσει κι αυτή στον Μάο, αποφεύγει να ξεκαθαρίσει τις αιτίες της ιδεολογικής και πολιτικής κρίσης του ΚΚΕ για να μην αναιρέσει τα όσα γράφει έξω από τις αγκύλες δηλ. αυτά που θέλει να δημοσιευθούν. Αυτά που γράφει για «δημοκρατικό ξεκαθάρισμα της αντικουκουέδικης κληρονομιάς του ΚΚΕ», για «παραμέρισμα της διορισμένης κλίκας» και «αναστήλωση» του μαρξισμού-λενινισμού στο ΚΚΕ», είναι αφηρημένες και άδειες φράσεις, είναι μια προσπάθεια να συμβιβάσει τις αρχές του μαρξισμού-λενινισμού με κάποιες επιζητήσεις και αναζητήσεις της εύνοιας κάτω από το ίδιο το χρουστσωφικό αφεντικό. Μα αυτά είναι ασυμβίβαστα.
Το γεγονός είναι ότι ο Ν. Ζαχαριάδης στο γράμμα του ολότελα αγνοεί την 11χρονη πάλη των υγιών δυνάμεων του ΚΚΕ ενάντια στη χρουστσωφική επέμβαση. Αγνοεί τους καρπούς αυτής της πάλης, τη δημιουργία των μαρξιστικών-λενινιστικών οργανώσεων και τη συνένωσή τους στη ΜΛΟ των πολιτικών προσφύγων. Αγνοεί ολότελα τη γνώμη, την πείρα και τη συνειδητότητα των χιλιάδων μαρξιστών-λενινιστών, που ανδρώθηκαν μέσα στη συνεπή και αδιάλλακτη πάλη αρχών για την υπεράσπιση του μαρξισμού-λενινισμού και των επαναστατικών παραδόσεων του ΚΚΕ.
Η αγνοία όλων αυτών των παραγόντων δεν είναι τυχαία μα προκαθορισμένη από τον ίδιο το σκοπό που βάζει ο Ν. Ζαχαριάδης με το γράμμα του: να φέρει τη διάσπαση στις μαρξιστικές-λενινιστικές οργανώσεις, να τις διαλύσει και να σπρώξει τους κουκουέδες μέσα στο ρεβιζιονιστικό χρουστσωφικό μαντρί για το «δημοκρατικό ξεκαθάρισμα του ΚΚΕ».
7. Το γενικό συμπέρασμα που βγαίνει από τη μελέτη του γράμματος του Ν. Ζαχαριάδη της 23.5.67 είναι ότι το γράμμα αυτό καλεί τους μαρξιστές-λενινιστές να αναθεωρήσουν και να προδώσουν τη γιομάτη αυτοθυσία πάλη τους ενάντια στη χρουστσωφική ρεβιζιονιστική επιδρομή στο ΚΚΕ και στο παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα, να απαρνηθούν την επαναστατική σημαία των ιδεών του Μάο Τσε Τουνγκ να διαλύσουν τις μαρξιστικές-λενινιστικές οργανώσεις τους να υποταχτούν στο χρουστσωφικό ρεβιζιονισμό και να φορτωθούν στην πλάτη τους τα συντρίμμια της ολόπλευρα χρεοκοπημένης ρεβιζιονιστικής πολιτικής του «ειρηνικού περάσματος» και του «κοινοβουλευτικού δρόμου».
Η «κουκουέδικη γραμμή» του Ν. Ζαχαριάδη είναι η γραμμή του μαζικού αυτοεξευτελισμού που καλεί τους κουκουέδες να γλείψουν εκεί που έφτυσαν.
Το λόγο τον έχουν οι κουκουέδες
Το λόγο τον έχουν οι ίδιοι οι υπερασπιστές του μαρξισμού-λενινισμού, οι ίδιοι οι δημιουργοί της αντιρεβιζιονιστικής αντίστασης και πάλης για την υπεράσπιση του ΚΚΕ, που τόσο το τίμησαν στις πρώτες γραμμές των επαναστατικών αγώνων και της ένοπλης πάλης του λαού μας, χωρίς να λογαριάζουν θυσίες. Αυτοί είναι οι χιλιάδες εκπατρισμένοι κουκουέδες που από την πρώτη στιγμή της χρουστσωφικής ρεβιζιονιστικής επέμβασης στο ΚΚΕ πολύ σωστά κατάλαβαν ότι ο θανάσιμος κίνδυνος που απειλούσε το επαναστατικό κίνημα του λαού μας βρίσκεται δίπλα τους. Γι' αυτό και πήραν στα χέρια τους την υπόθεση της πάλης ενάντια στη χρουστσωφική επέμβαση και στην οπορτουνιστική κλίκα της ΚΕ του ΚΚΕ.
Θα μείνει αξέχαστη η γιομάτη αυτοθυσία πάλη των χιλιάδων κουκουέδων της Τασκένδης, που πρώτοι από τους πρώτους μέσα στο άντρο του χρουστσωφικού ρεβιζιονισμού αντέταξαν από το 1955 ακόμα το ΟXΙ, αποκρούοντας και ξεσκεπάζοντας τις πρώτες κρούσεις της χρουστσωφικής ρεβιζιονιστικής εισβολής στο ΚΚΕ που μπόρεσε να πραγματοποιηθεί μόνο πια με το ανοιχτό πραξικόπημα της λεγόμενης 6ης ολομέλειας του 1956.
Η πραξικοπηματική κατάληψη του ΚΚΕ δεν λύγισε τους κουκουέδες. Αντίθετα η πάλη τους ξάπλωσε παντού και δυνάμωσε. Οι μαρξιστές-λενινιστές του ΚΚΕ, μόνοι τους από τα κάτω, μέσα σε μια σκληρή πάλη ενάντια στους ρεβιζιονιστικούς κατατρεγμούς, υπερνικώντας τεράστιες δυσκολίες και μη λογαριάζοντας κόπους και θυσίες -παρά τα λάθη τους- πραγματοποίησαν ένα σοβαρό έργο. Μέσα από την πάλη αυτή ξεπήδησαν οι μαρξιστικές-λενινιστικές οργανώσεις και η ΜΛΟ των πολιτικών προσφύγων. Οι μαρξιστές-λενινιστές ξεσκεπάζοντας και παλεύοντας το αίσχος της χρουστσωφικής επέμβασης στο ΚΚΕ, τη συνθηκολόγα και προδοτική ουσία της ρεβιζιονιστικής πολιτικής των διορισμένων και τις ολέθριες συνέπειες της για το λαό και την Ελλάδα, υπεράσπισαν την κουκουέδικη τιμή, την επαναστατική κληρονομιά που τους εμπιστεύτηκε το ΚΚΕ και τις ηρωικές αγωνιστικές παραδόσεις του λαού μας. Στην πάλη τους αυτή οι κουκουέδες βάθυναν τη συνειδητότητά τους στο μαρξισμό-λενινισμό και την ιδεολογική και πολιτική ετοιμότητά τους και ανάδειξαν καινούργια στελέχη ικανά να τα βγάλουν πέρα.
Μια ανεχτίμητη συμβολή της πάλης των κουκουέδων στο εξωτερικό ήταν και η ακτινοβολία αυτής της πάλης τους στην Ελλάδα, που υποβοήθησε να επιταχυνθεί εκεί η προβολή των επαναστατικών δυνάμεων και να δημιουργηθεί η μαρξιστική-λενινιστική κίνηση στην Ελλάδα. Το γεγονός αυτό με τη σειρά του είχε μεγάλη και ολόπλευρη επίδραση στην ανάπτυξη της πάλης της ΜΛΟ στο εξωτερικό. Η ιδεολογική, πολιτική και πραχτική δράση της μαρξιστικής-λενινιστικής κίνησης στην Ελλάδα θεμελίωσε το κέντρο για τη συνένωση, οργάνωση και ενιαία δράση του κύριου μετώπου όλων των μαρξιστικών-λενινιστικών δυνάμεων (όπου κι αν βρίσκονται). Η δουλειά μας στην Ελλάδα αποτέλεσε το πρωταρχικό καθήκον της ΜΛΟ με θετικά αποτελέσματα προς αυτήν την κατεύθυνση. Ύστερα από το φασιστικό πραξικόπημα οι παράνομες μαρξιστικές-λενινιστικές οργανώσεις στην Ελλάδα αποτελούν τη μοναδική εγγύηση για τον επαναστατικό προσανατολισμό και καθοδήγηση των αγώνων του λαού μας που ωριμάζουν. Στο εξωτερικό η ΜΛΟ συντονίζει τη δράση της με τις υγιείς δυνάμεις των εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων μεταναστών στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Δημιουργήθηκε το ΑΜΕΕ σαν βοηθητικό τμήμα του αντιιμπεριαλιστικού, αντιφασιστικού νεοδημοκρατικού μετώπου της Ελλάδας.
Η δράση των μαρξιστών-λενινιστών στην Ελλάδα και στο εξωτερικό καθοδηγείται από ενιαίο πρόγραμμα, στηριγμένο στις επαναστατικές αρχές του μαρξισμού-λενινισμού, που τον υπερασπίζουν και τον αναπτύσσουν οι ιδέες του Μάο Τσε Τουνγκ, του μεγαλύτερου μαρξιστή-λενινιστή της εποχής μας. Την εκτίμησή τους αυτή οι μαρξιστές-λενινιστές την εδραίωσαν με την ίδια την πείρα τους, μέσα στην πάλη για την υπεράσπιση του μαρξισμού-λενινισμού στο ΚΚΕ και στο παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα.
Οι έλληνες μαρξιστές-λενινιστές πείστηκαν με τη σειρά τους για το ότι ο χρουστσωφικός ρεβιζιονισμός είναι αντεπαναστατική θεωρία και πράξη των παζαρεμάτων με τον ιμπεριαλισμό για το ξεπούλημα των πιο ζωτικών πόθων και συμφερόντων των λαών.
Οι έλληνες μαρξιστές-λενινιστές επίσης με την πείρα τους πείστηκαν για το ότι οι ιδέες του Μάο Τσετούνγκ είναι οι ιδέες για την επιβεβαίωση της προλεταριακής κοσμοθεωρίας στην εποχή μας, είναι οι ιδέες της επανάστασης που καλούν σε θαρραλέα και ανειρήνευτη δράση, ενάντια στον ιμπεριαλισμό και ιδιαίτερα ενάντια στον πιο άγριο εχθρό των λαών, τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό. Οι ιδέες του Μάο είναι η θαρραλέα δράση για τη συνεχή απεριόριστη και ανιδιοτελή εξυπηρέτηση των συμφερόντων των λαών. Είναι οι ιδέες της ανειρήνευτης ταξικής πάλης και της επανάστασης για την κατάληψη και συντριβή από το προλεταριάτο όχι μόνο της πολιτικής εξουσίας μα και της αστικής ιδεολογίας, για την τελειωτική καταστροφή του παλιού και την οικοδόμηση του νέου. Οι ίδέες του Μάο είναι η θεωρία και πράξη τής ώς το τέλος διεξαγωγής της παγκόσμιας επανάστασης. Εγγύηση γι’ αυτό αποτελεί η μεγάλη προλεταριακή πολιτιστική επανάσταση στην Κίνα που καταφέρνει βαριά χτυπήματα ενάντια στον ιμπεριαλισμό, το σύγχρονο ρεβιζιονισμό και την παγκόσμια αντίδραση. Η μεγάλη προλεταριακή πολιτιστική επανάσταση -σε τελευταία ανάλυση- ξεκαθαρίζει και ξαναστρώνει το δρόμο προς τον κομμουνισμό, που τον υπόσκαψε και υπονόμευσε ο χρουστσωφικός ρεβιζιονισμός.
Να γιατί οι μαρξιστές-λενινιστές σήκωσαν ψηλά την κόκκινη σημαία των ιδεών του Μάο Τσε Τουνγκ.
Ο Ν. Ζαχαριάδης με το γράμμα του της 23.5.67 ήρθε να επικυρώσει ότι στάθηκε μακριά και αγνόησε το βαθύ περιεχόμενο όλων αυτών των αλλαγών και εξελίξεων που συντελέστηκαν στους κουκουέδες μέσα στην 11χρονη πάλη του ενάντια στο χρουστσωφικό ρεβιζιονισμό.
Είναι αλήθεια ότι οι κουκουέδες την πάλη τους για την απόκρουση της χρουστσωφικής επέμβασης στο ΚΚΕ τη σύνδεσαν από την πρώτη στιγμή με την πάλη τους για την υπεράσπιση του Ν. Ζαχαριάδη -τότε Γενικού Γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΕ- και έτσι έπρεπε να κάνουν.
Το γεγονός ότι οι χρουστσωφικοί επεμβασίες έριχναν τα κύρια πυρά τους ενάντια στο σ. Ν. Ζαχαριάδη και το ότι από την άλλη ο σ. Ν. Ζαχαριάδης απέκρουσε με συνέπεια τη χρουστσωφική επέμβαση, το διπλό αυτό γεγονός καθόριζε και το καθήκον στους κουκουέδες να θεωρήσουν την πάλη τους για την υπεράσπιση του σ. Ν. Ζαχαριάδη ζήτημα αρχής. σαν αναπόσπαστο μέρος της όλης πάλης τους για την υπεράσπιση του μαρξισμού-λενινισμού. Έκαναν τότε σωστά οι κουκουέδες που εκτιμώντας την επαναστατική συνέπεια του σ. Ν. Ζαχαριάδη του εμπιστεύθηκαν την σημαία της πάλης τους.
Σ' όλα αυτά τα χρόνια οι εκπατρισμένοι μαρξιστές-λενινιστές από την Ελλάδα με συνέπεια πραγματοποίησαν το καθήκον τους αυτό. Στην είδηση ότι ο Ν. Ζαχαριάδης κήρυξε απεργία πείνας την πρωτομαγιά του 1967 οι κουκουέδες, χωρίς να υποψιάζονται ότι ο Ν. Ζαχαριάδης δίπλωσε τη σημαία που του εμπιστεύθηκαν, απάντησαν με μια κινητοποίηση ασυνήθιστη σε αποφασιστικότητα, μορφές και πλάτος συνδυάζοντας την πάλη τους για την σωτηρία και απελευθέρωση του Ν. Ζαχαριάδη με τη γενικότερη πάλη τους. Το γεγονός αυτό είχε τόσο πλατιά απήχηση ανάμεσα στους πολιτικούς πρόσφυγες από την Ελλάδα, που κατατάραξε τη διορισμένη ηγεσία του ΚΚΕ σε στιγμές που τα γεγονότα της 21 του Απρίλη πρόβαλαν ολόγυμνη τη χρεοκοπία της ρεβιζιονιστικής πολιτικής. Ακριβώς την ώρα που οι μαρξιστικές-λενινιστικές οργανώσεις σημειώνουν μια καθοριστική άνοδο σ' όλους τους τομείς της πάλης τους (στο εξωτερικό και στην Ελλάδα), ο Ν. Ζαχαριάδης παρουσιάζεται σε ανοιχτή σκηνή σαν απολογητής του χρουστσωφικού ρεβιζιονισμού. Αγγέλλει ότι το ζήτημα του λύθηκε θετικά και καλεί τους χιλιάδες κουκουέδες να κάνουν σημαία της πάλης τους τη δική του σημαία που γράφει «όλοι με το ρεβιζιονισμό ενάντια στο Μάο, όλοι στα παζαρέματα ενάντια στην επανάσταση».
Ο Ν. Ζαχαριάδης με τα έργα του δείχνει ότι δεν τίμησε τη σημαία που του εμπιστεύτηκαν οι κουκουέδες. Ο Ν. Ζαχαριάδης τη σημαία της πάλης των κουκουέδων την έκανε δική του παντιέρα για τις δικές του υποθέσεις.
Ο Ν. Ζαχαριάδης με το γράμμα του έρχεται να επικυρώσει τα αντικινεζικά υστερικά τσιτάτα από τις επιστολές του, που έστελνε πίσω από τις πλάτες των κουκουέδων στην χωρίς Χρουστσώφ χρουστσωφική ηγεσία του ΚΚΣΕ στα 1964-1965 για να κερδίσει την εύνοιά της. Με το γράμμα του ο Ν. Ζαχαριάδης επικυρώνει το ότι από καιρό δίπλωσε τη σημαία που του εμπιστεύθηκαν οι κουκουέδες και, ξεχωρίζοντας το δικό του ζήτημα από την πάλη για την υπεράσπιση του μαρξισμού-λενινισμού, μπήκε στο δρόμο των παζαρεμάτων.
Το ΚΟ της ΜΛΟ εκτιμώντας το βαθύ περιεχόμενο της πάλης των μαρξιστών-λενινιστών και έχοντας πλέρια εμπιστοσύνη στην κρίση τους, πριν από κάθε απόφασή του στο ζήτημα αυτό δίνει το λόγο στους κουκουέδες.
Το ΚΟ της ΜΛΟ αποφάσισε να στείλει το γράμμα του Ν. Ζαχαριάδη σε όλες τις οργανώσεις της να μελετηθεί από τα καθοδηγητικά όργανα και να μπει σε συζήτηση στις συνελεύσεις των ΚΟΒ. Οι κρίσεις και προτάσεις των μελών και στελεχών της, με βάση τις θέσεις αυτές που στέλνει σαν βοήθημα, θα αποτελέσουν την κεντρική σκέψη στην απόφαση που θα είναι πια η έκφραση της ενιαίας θέλησης της ΜΛΟ για την οριστική καταδίκη του κάθε φορέα της μορφής του χρουστσωφικού ρεβιζιονισμού όποιος και νάναι αυτός, όσο ψηλά κι αν στεκόταν κι αν στέκεται.
Αποφεύγοντας οι μαρξιστές-λενινιστές τις ατέλειωτες συζητήσεις στο ζήτημα αυτό, καθήκον τους είναι από τη μελέτη του να βγάλουν ολοκληρωμένα συμπεράσματα για ένα πραγματικό ατσάλωμα της ενότητας δράσης μέσα στις γραμμές της ΜΛΟ για τη λύση των σοβαρών προβλημάτων που βάζει επίμονα η σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα.
Ένα πολύτιμο δίδαγμα που πρέπει όλοι μας να βγάλουμε από τη μελέτη του ζητήματος Ν. Ζαχαριάδη είναι το ότι ο δρόμος του «επαναστατικού τσελιγκάτου» δεν τερματίζει αλλού παρά μόνο στη λάσπη του χρουστσωφικού ρεβιζιονισμού στον αυτοεξευτελισμό και στην απομόνωση.
Οι μαρξιστές-λενινιστές κάνουν το κάθε τι ακολουθώντας τις συμβουλές του Μάο Τσετούνγκ που περικλείνουν σ’ αυτό το καθετί που ενάντια σ' αυτό πολεμάει ο ιμπεριαλισμός και ο χρουστσωφικός ρεβιζιονισμός, εμείς πρέπει να το υπερασπίζουμε και το καθετί που υποστηρίζει ο ιμπεριαλισμός και ο χρουστσωφικός ρεβιζιονισμός εμείς πρέπει να το πολεμάμε.

24 Σεπτέμβρη 1967

ΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ Ν. ΖΑΧΑΡΙΑΔΗ Προς τη ΜΛΟ των πολιτικών προσφύγων στην Τασκέντη

2011-10-02T19:35:00.000+03:00

(Σκέψεις και προτάσεις για μια κουκουέδικη γραμμή στην Ελλάδα)

1) Μεταπολεμικά και ξεχωριστά στο τελευταίο δεκάχρονο, στον κόσμο πραγματοποιείται μια καινούργια προχωρική επανάσταση στην επιστήμη-τεχνική-τεχνολογία-βιομηχανία-αγροτική οικονομία, που βρίσκει την αντανάκλασή της και στο εποικοδόμημα και που επιταχτικά επιβάλλει μια θεμελιακή επανεχτίμηση όλων. Όπως οι Μαρξ-Λένιν για τις εποχές τους δώσανε καθοδηγητική θεωρία, έτσι και η εποχή μας απαιτεί τη δικιά της θεωρία, συνέχεια και ανάπτυξη αυτών που δώσανε οι Μαρξ-Λένιν. Για το παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα η ανταπόκριση στην απαίτηση αυτή αποτελεί ζήτημα ζωής για θανάτου. Δημιουργική απάντηση στα προβλήματα που προβάλλει η εποχή μας μπορεί να δώσει μονάχα ο μαρξισμός-λενινισμός. Η μαρξιστική-λενινιστική θεωρία της εποχής μας μπορεί νάναι το αποτέλεσμα της κολλεχτιβίστικης δημιουργικής συμβολής και δουλειάς όλων των κομμουνιστικών και εργατικών κομμάτων. «Χωρίς επαναστατική θεωρία δεν υπάρχει επαναστατική πράξη».

2) Ο Μάο Τσετούνγκ με τη «θεωρία» του δεν έδωσε και δε δίνει μαρξιστική-λενινιστική απάντηση στα προβλήματα της εποχής μας, γιατί ξεκινά και εκφράζεται σε μικροαστική μεγαλοκινέζικη βάση. Η εσωτερική γραμμή του Μάο, τα τρία κήτη «μεγάλο άλμα-λαϊκή κομμούνα-γενική γραμμή» αποτέλεσαν ανεδαφική, εξωπραγματική προσπάθεια να πιάσει πουλιά στον αέρα, να πραγματοποιήσει το «κομμουνιστικό όνειρο», χωρίς στήριγμα στις αντικειμενικές δυνατότητες και έκφρασε μικροαστική αδυναμία μπροστά στις δυσκολίες, ανικανότητα για επιστημονική σκέψη και πράξη. Αυτό έριξε την κινέζικη επανάσταση πίσω και είχε διαλυτική επίδραση στο ΚΚ Κίνας. Μέσα στις γραμμές του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος ο μαοστσετουγκισμός είχε και έχει αποσυνθετική επιρροή. Ένα παράδειγμα απ’ τα πολλά η τραγική ήττα μας στην Ινδονησία. Και στο Βιετνάμ αντικειμενικά παίζει το παιγνίδι των Αμερικάνων. Υπολογίζοντας στην κρίση που η θεωρία και πράξη του Μάο προκάλεσε στο "παγκόσμιο κομμουνιστικό και προοδευτικό κίνημα ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός αποθρασύνεται σ' όλο τον κόσμο. Ο μαοτσετουνγκισμός αποτελεί αντιθεωρία στο μαρξισμό-λενινισμό. Οι κουκουέδες δε μπορούν νάχουν καμιά σχέση μαζί του.
3) Τελευταία, η παγκόσμια κατάσταση πάλι οξύνεται επικίνδυνα με κέντρο τον αμερικάνικο επιθετισμό και αγριανθρωπισμό στο Βιετνάμ. Η αντιπαράθεση ανάμεσα στο σοσιαλισμό και τον καπιταλισμό προβάλλει σήμερα πιο έντονα. Όπως και πριν, βασική στρατηγική επιδίωξη του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, μέσα απ' όλο το λαβύρινθο, το σύμπλεγμα των περιπεπλεγμένων περιπλοκών της πολιτικής του, παραμένει ακλόνητα και πεντακάθαρατο χτυπημα, ο εκμηδενισμός της ΕΣΣΔ. Ένα απ’ τα θεμελιακά λάθη του Μάο είναι ότι δεν βλέπει την αλήθεια αυτή. Η αλήθεια αυτή, το ότι δηλαδή, η Σοβιετική Ένωση αποτελεί τον κύριο στόχο του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού από την ηγεσία της αντίδρασης στις ΕΠΑ, πρέπει νάναι το καθοριστικό κριτήριο στην πολιτική τοποθέτηση για τους κομμουνιστές σ' όλον τον κόσμο, παρά τις επιμέρους διαφωνίες και επιφυλάξεις που μπορούν νάχουν απέναντι στο ΚΚΣΕ. Το ίδιο ισχύει απόλυτα και για τους κουκουέδες. (Παρά το ότι το ΚΚΕ δέχτηκε καταστροφικό χτύπημα απ' την τριαντρία Χρουστσώφ-Κουουσίνεν-Ντεζ). άλλη κουκουέδικη διεθνιστική γραμμή δεν μπορεί να υπάρξει.
4) Η διορισμένη στο 1956 κλίκα στην ηγεσία του ΚΚΕ υπόστειλε την κουκουέδικη σημαία στην Ελλάδα, έριξε το κόμμα σε βαθιά κρίση, συκοφάντησε, λέρωσε και βρώμισε την επαναστατική παράδοση στον τόπο μας, κατασπίλωσε το μαρξισμό-λενινισμό και νομοτελειακά οδήγησε στην ήττα στις 21 του Απρίλη 1967. Χωρίς την επέμβαση του 1956, η εξέλιξη της κατάστασης στην Ελλάδα θάταν ασφαλώς διαφορετική. Έξοδος απ’ την κρίση του ΚΚΕ, έξοδος κουκουέδικη υπάρχει μονάχα μια:
δημοκρατικό ξεκαθάρισμα της αντικουκουέδικης κληρονομιάς του 1956, παραμέρισμα της διορισμένης κλίκας, αναστήλωση των μαρξιστικών-λενινιστικών αρχών και της κουκουέδικης κομματικότητας και πολιτικής στο ΚΚΕ. Η παλιγγενεσία αυτή θα πραγματοποιηθεί απ’ τα κάτω και απ’ τα πάνω μέσα στη φωτιά και τις καινούργιες δοκιμασίες που περνά ο λαός μας και το κόμμα μας κάτω απ’ το σιδερένιο τακούνι της σακαράκικης χούντας).
5) Ή πατρίδα μας περνά ξανά δυσκολίες. Η πιο βαμμένη αντίδραση με την επέμβαση των αμερικάνων ιμπεριαλιστών προώθησε στο προσκήνιο τους σακαράκες συνταγματάρχες και στρατηγούς και επέβαλε στρατιωτική διχτατορία. Σήμερα το καθήκον κάθε κουκουέ όπως και κάθε έλληνα πατριώτη είναι ένα και παλλαϊκό: Αντιδιχτατορική ενότητα και δράση απ’ τα κάτω και απ’ τα πάνω στο λαό, στο στρατό, στο εσωτερικό και στο εξωτερικό με κοινή πολιτική γραμμή: 1) Ανατροπή στρατιωτικής διχτατορίας. 2) Αποκατάσταση Συντάγματος. 3) Υπηρεσιακή. 4) Εκλογές με αναλογική.
Η αντιδιχτατορική ενότητα., το Πανελλήνιο Αντιδιχτατορικό Μέτωπο (ΠΑΜ) ενώνει όλους τους Έλληνες, δεν αποκλείει κανέναν, οργανώνεται παντού όπου ζουν και δουλεύουν Έλληνες και χρησιμοποιεί όλα τα μέσα πάλης απ’ τα συνθήματα στους τοίχους, τον τηλεβόα, τις προκηρύξεις, ώς τη μαζική πολιτική απεργία και στη βία τη σακαράκικη απαντά με τη βία. Με καθαρή γραμμή, γερή οργάνωση και θαρραλέα αντιδιχτατορική καθοδήγηση ο λαός θα νικήσει. Ύψιστο καθήκον των κουκουέδων είναι να βρίσκονται στις πρώτες γραμμές της πάλης και της θυσίας στο πανεθνικό αυτό ξεκίνημα.
6) Ραχοκοκαλιά στον αγώνα αυτόν αν θέλουμε να νικήσει, πρέπει νάναι γερό παράνομο κουκουέδικο κόμμα. (Η κλίκα και στη σημερινή εθνική κρίση έδειξε τη χρεοκοπία της. Τη στιγμή που η διχτατορία είχε επιβληθεί οι Γκρόζος-Ζωγράφος στο Κάρλοβυ-Βάρυ λένε ότι στην Ελλάδα γίνεται προσπάθεια να εγκαθιδρυθεί στρατιωτική φασιστική διχτατορία. Η ανακοίνωση του ΠΓ και της ΚΕ του ΚΚΕ της 27 του Απρίλη μιλά για «ολοκλήρωση φασιστικής τυραννίας» για το ότι «με τις πιο ύπουλες μέθοδες πραγματοποιήθηκε φασιστική ανατροπή». Η «Φωνή της Αλήθειας» συνέχεια ξελαρυγγίζεται «ο φασισμός δεν θα περάσει» και έτσι δεσμεύει και παραλύει την κινητοποίηση και πάλη κατά της φασιστικής διχτατορίας. Το άρθρο του Ζωγράφου στην «Πράβντα» της 17 του Μάη 1967 απόλυτα νερόβραστο, ψευτοδιανοουμενίστικο δε δίνει καμιά γραμμή, λαθεμένο. Η ανακοίνωση του ΠΓ της 27 του Απρίλη όπως και όλες οι άλλες δημόσιες εμφανίσεις της κλίκας δείχνουν ότι το πραξικόπημα την έπιασε στα κρύα του λουτρού, την ξάφνιασε και έτσι την πελάγωσε και δεν μπόρεσε να της δώσει σωστή εκτίμηση που καθορίσει σωστή γραμμή. Έτσι έριξε συνθήματα που μονάχα βάζουν εμπόδιο στην ενιαία αντιδιχτατορική συγκέντρωση και δράση απ’ τα κάτω και απ’ τα πάνω. Η τέτοια γραμμή έδωσε λαθεμένη εικόνα για την κατάταξη των δυνάμεων της διχτατορίας εξόγκωσε τις δυνάμεις αυτές και απόκλεισε δυνατότητες για ένα καλό πλατύ ενιαίο μέτωπο και για την ουδετεροποίηση σημαντικών δυνάμεων, που υπάρχουν αντικειμενικά και υποκειμενικά, έσπρωχνε στην αγκαλιά της διχτατορίας παράγοντες και δυνάμεις που κρατούσανε απέναντί της στάση επιφύλαξης, αναμονής, ουδετερότητας. Περισσότερο από πριν γίνεται ξεκάθαρο ότι με τέτοια ηγεσία το ΚΚΕ δε μπορεί να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Επιβάλλεται αλλαγή στις κορυφές όσο δύσκολη και αν είναι σήμερα και η αλλαγή αυτή ωριμάζει και ωριμάζει τώρα στη φωτιά της πάλης και πρώτα απόλα απ’ τα κάτω).
Το ύψιστο εθνικό συμφέρο καλεί τους κουκουέδες σε ανασκούμπωμα. Γερό ΚΚΕ, μαχητικό, κουκουέδικη ψυχή μέσα στο ΠΑΜ, παντού οργάνωση και πάλη απ' τα κάτω και απ’ τα πάνω και η νίκη θάναι δίκη μας όσες θυσίες και αν χρειαστεί να ξαναδώσουμε.

23.5.67 (Ν. Ζαχαριάδης)

1) Όσα είναι σε αγκύλες δεν κάνει για την ώρα να δημοσιευτούν.
2) Το ΠΑΜ μπορούμε να το πούμε και ΠΑΜΕ: Πατριωτικό Αντιδιχτατορικό Μέτωπο Ελλάδας.
Σύντροφοι, γεια χαρά.
Για πρώτη φορά απ’ τα 1962 πήρα χαμπάρια σας. Είμαι όλο φωτιά.
Παλεύω όσο μπορώ και όπως μπορώ. Στην Κέρκυρα έγραφα: Οι αγωνιστές στέκουν ορθοί και όταν πέφτουν. Τώρα προσθέτω: Τον κουκουέ μπορείς να τον εξοντώσεις όχι όμως και να τον νικήσεις. Λεπτομέρειες για μένα θα σας πουν προφορικά. Κρατάτε ψηλά την κουκουέδικη σημαία. Με όλη μου την ψυχή είμαι μαζί σας.
Ζήτω το ΚΚΕ. Ζήτω ο αθάνατος Λαός μας. Ζήτω η Ελλάδα.

Νίκος

Γράμμα από την Τασκέντη

2011-09-10T01:48:00.001+03:00

Το 1956, η ΚΟ Τασκένδης αριθμούσε 7600 μέλη. Απ’ αυτά, μόνο τα 1200, δηλαδή το 15,8%, αποδέχτηκαν τη γραμμή της «6ης ολομέλειας" και πέρασαν στις γραμμές του ρεβιζιονισμού. Πάνω από 5500 μέλη του ΚΚΕ διαγράφτηκαν!! Υπάρχουν μερικά πολύ χαρακτηριστικά παραδείγματα των αντιδημοκρατικών και αντικομματικών μεθόδων που χρησιμοποίησε ο ρεβιζιονισμός στην Τασκένδη. Για παράδειγμα στην 2η ΚΟΒ της ΚΟ οικοδόμων του Γκορστρόι, συνέλευση 5 μελών διέγραψε 2341!!

Γράμμα από την Τασκέντη

ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΕΣ ΤΟΥ ΚΚΕ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΛΑΪΚΟΥΣ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Αγαπητοί σύντροφοι,
Από την ίδια μου την ιδιότητα απορρέει το δικαίωμα μα και το καθήκον να σας γράψω περιληπτικά ένα μέρος των απάνθρωπων μέτρων πού μου επιβλήθηκαν από τους ρεβιζιονιστές λόγω της μαρξιστικής-λενινιστικής στάσης μου στο εσωκομματικό ζήτημα.
Είμαι κι εγώ μια μονάδα απ’ τους χιλιάδες πολιτικούς πρόσφυγες απ’ την Ελλάδα που ζουν στην Τασκέντη, Ανήκω στην καταπληκτική πλειοψηφία των ελλήνων αγωνιστών στην Τασκέντη, που με κομματική συναίσθηση και συνέπεια αντιμετώπισαν και αντιμετωπίζουν τις ανομίες του χρουστσωφικού ρεβιζιονισμού και της διορισμένης στο ΚΚΕ κλίκας Παρτσαλίδη-Κολιγιάννη.
Θεώρησα αναγκαίο να γράφω τα παρακάτω για να μάθουν οι πολιτικοί πρόσφυγες στο εξωτερικό και ο λαός μας στην Ελλάδα ποια είναι η αλήθεια.

Το 1956 οι χρουστσωφικοί ρεβιζιονιστές πραγματοποίησαν, σε συνεργασία με τους δικούς μας οπορτουνιστές, τη λεγόμενη 6η Ολομέλεια με την οποία επέβαλαν το ανώμαλο καθεστώς μέσα στο ΚΚΕ, που το επισφράγισαν το 1961 με το κλέφτικό τους «8ο Συνέδριο».
Σαν μέλος του ΚΚΕ και μέλος της Κομματικής Επιτροπής της 10ης πολιτείας, όχι απλώς χαρακτήρισα αντιμαρξιστικά-αντιλενινιστικά τα παραπάνω «σώματα», αλλά τα πάλεψα και θα τα παλεύω με όλη μου τη δύναμη. Η στάση μου αυτή θεωρήθηκε από τους πολιτικούς μου αντίπαλους αμαρτωλή!
Η δεύτερή μου «αμαρτία» είναι γιατί όλη η κολλεκτίβα μας αποφάσισε στις 27 του Μάη 1962 να τιμήσει με πανηγυρική συγκέντρωση την επέτειο του κατεβάσματος της χιτλερικής σημαίας από την Ακρόπολη και συνάμα στη γιορτή αυτή να πραγματοποιήσει λαχειοφόρο με σκοπό την ενίσχυση των δεσμωτών αγωνιστών μας στην Ελλάδα. Η συγκέντρωση δεν πραγματοποιήθηκε γιατί οι χρουστσωφικοί ρεβιζιονιστές, σε συνεργασία με τους διορισμένους στο ΚΚΕ, εξαπέλυσαν τρομοκρατία με την κύκλωση των πολιτειών της Τασκέντης όπου μένουν οι έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες.
Στις 24 του Μάη του 1962 συλλαμβάνομαι από τα σοβιετικά αστυνομικά όργανα και οδηγούμαι στις φυλακές της Τασκέντης. Κάθισα έξη μήνες φυλακισμένος σαν υπόδικος. Στα μέσα του Νοέμ6ρη του 1962 οδηγήθηκα στο σοβιετικό δικαστήριο με τη φανταστική κατηγορία της «υπονόμευσης της οικονομικής ισχύος της Σοβιετικής Ένωσης!». Παρά το αβάσιμο της κατηγορίας, το σοβιετικό δικαστήριο με δίκασε δύο χρόνια φυλακή, την οποία εκτέλεσα σε στρατόπεδο της Σιβηρίας, κάτω από ασυνήθιστες για μεσογειακούς ανθρώπους συνθήκες. Το κρύο και η παγωνιά φτάνει στους 45-50 βαθμούς υπό το μηδέν.
Το διάστημα της παραμονής μου στο στρατόπεδο έσπαγα και έσκαβα πάγους, έκοβα πελώρια αιωνόβια δέντρα και άνοιγα κανάλια.
Στις 28 του Μάη 1964 επέστρεψα στην κολλεκτίβα της Τασκέντης, στην οικογένειά μου. Ύστερα από μια βδομάδα απ’ τη μέρα της άφιξής μου στην Τασκέντη, κλήθηκα στο υπουργείο των Εσωτερικών όπου βρίσκονταν και ο αντιπρόσωπος της ΚΕ του ΚΚ Ουζμπεκιστάν, Σαφάεφ.
Το πρώτο ερώτημα που με έβαλαν ήταν: «Να μας πεις το πλάνο που καθόρισες με την έπιστροφή σου. Θα αναγνωρίσεις την 6η Ολομέλεια και το 8ο Συνέδριο, τα οποία και μεις αναγνωρίζουμε, ή όχι;». Όταν τους απάντησα πως αυτό είναι καθαρά ζήτημα δικό μας και πως εσείς δεν έχετε δικαίωμα ανάμιξης στα εσωτερικά του ΚΚΕ, τότες χτυπήθηκαν τραπέζια, εκστομίστηκαν βρισιές και απειλές με σκοπό να με εκφοβίσουν. Ακόμα, για να με αλλαξοπιστήσουν, εκμεταλλεύτηκαν και τον ερχομό με άδεια στη Σοβιετική Ένωση της γριάς μάνας μου και του αδελφού μου απ’ την Ελλάδα, που είχαμε να ειδωθούμε 20 χρόνια. Όμως, κι’ εδώ κάναν κακούς λογαριασμούς και το άθροισμα δεν τους βγήκε όπως το υπολόγιζαν. Εν πάσει περιπτώσει, με δόθηκε το προσωρινό δικαίωμα της παραμονής μου στην Τασκέντη και νέα ταυτότητα. Με τη φέβγα όμως της μάνας μου και του αδελφού μου στην Ελλάδα, κλήθηκα από τον Ερυθρό Σταυρό και με ανακοινώθηκε ότι «ειδική επιτροπή» με αφαίρεσε την ιδιότητα του πολιτικού πρόσφυγα. Τους ζήτησα να με δώσουν αντίγραφο της απόφασης αυτής. Αρνήθηκαν κατηγορηματικά να με την δώσουν.
Ύστερα απ’ αυτό, ταχτικά τραβιόμουν από την αστυνομία για να παραδώσω την ταυτότητά μου. Οι πιέσεις διάρκεσαν περί τους δέκα μήνες και τελικά μου αφαιρέθηκε και στη θέση της μου δόθηκε ταυτότητα πού διαφέρει από την προηγούμενη.
Εδώ πρέπει να σημειωθεί πως οι παραπάνω διώξεις είχαν τις συνέπειές τους. Από το Μάρτη του 1965 βρίσκομαι με παραλυσία του δεξιού μου ποδιού, ανίκανος για δουλειά και σύμφωνα με τους σοβιετικούς νόμους δεύτερη κατηγορία αναπηρίας.
Για να καθοριστεί το μηνιάτικο χρηματικό ποσό κάθε αναπηρίας, με βάση τούς σοβιετικούς νόμους χρειάζονται ορισμένα ντοκουμέντα. Συγκεκριμένα από μας τους Έλληνες χρειάζονται τα χρόνια εργασίας εδώ, αν ήμουν αντάρτης στον ΕΛΑΣ και στον ΔΣΕ ή αν έκανα φυλακή ή εξορία στην Ελλάδα κ.λπ.
Εδώ τρέπει να σημειωθεί ακόμα πως είμαι μέλος του ΚΚΕ από το 1943, στον ΕΛΑΣ 1943-1945, στη φυλακή 1945-1947, στον ΔΣΕ 1947-1949 με το βαθμό του υπολοχαγού. Για τη βεβαίωση των στοιχείων αυτών αποτάνθηκα στους ρεβιζιονιστές, γιατί αυτούς αναγνωρίζουν οι σοβιετικοί. Αυτοί, όμως, αρνήθηκαν να με δώσουν τέτοιες βεβαιώσεις, παρ’ όλο που τους ενεχείρησα βεβαιώσεις δικών τους στελεχών που υπηρετούσαμε μαζί στον ΕΛΑΣ και στον ΔΣΕ. Το αποτέλεσμα ήταν να μη με δοθεί το δικαιούμενο χρηματικό τόσο κατά μήνα.
Παρά τις υποδείξεις των σοβιετικών γιατρών, πως για τη θεραπεία μου χρειάζονται ειδικά λουτρά και σανατόριο, για μένα όλα αυτά είναι απρόσιτα γιατί οι χρουστσω-φικοί ρεβιζιονιστές και οι διορισμένοι απ’ αυτούς στην ηγεσία του ΚΚΕ δεν επιτρέπουν. Πρέπει να προσθέσω πως έχω γυναίκα ανάπηρη, φορτωμένη στο κορμί της με μοναρχοφασιστικά και αμερικάνικα βλήματα και δύο παιδιά ανήλικα.
Αυτή είναι η αλήθεια, που οι χρουστσωφικοί ρεβιζιονιστές με την οπορτουνιστική κλίκα Παρτσαλίδη-Κολιγιάννη πάνε να της περάσουν χειροπέδες.
Κλείνω το γράμμα μου αυτό με την παράκληση να γνωριστούν οι πολιτικοί πρόσφυγες απ’ την Ελλάδα στις ΛΔ και ο λαός μας στην Ελλάδα με τα απάνθρωπα μέτρα των χρουστσωφικών ρεβιζιονιστών και των διορισμένων απ' αυτούς στο ΚΚΕ.
18 Γενάρη 1966
Με συντροφικούς επαναστατικούς χαιρετισμούς
Σ.Λ.

Λαϊκός Δρόμος, φ.79, 13/3/76